1. Tiểu đường thai kỳ là gì? Nguyên nhân và biến chứng

Tiểu đường thai kỳ là hiện tượng lượng đường (glucose) trong máu tăng cao. Thông thường, lượng glucose trong máu sẽ được kiểm soát bởi Insulin do cơ thể tổng hợp. Tuy nhiên, trong thời kỳ mang thai, hormone thai kỳ giảm sản xuất Insulin. Trường hợp không sản xuất đủ Insulin, glucose trong máu sẽ tăng lên và lúc này sẽ gây ra tình trạng tiểu đường thai kỳ. 

Thai phụ bị tiểu đường thai kỳ cần được theo dõi chặt chẽ trước và sau sinh để kịp thời xử lý các biến chứng. Khi lượng đường trong máu vượt quá ngưỡng bình thường, thai nhi có thể gặp phải một vài vấn đề như thai to, dư ối, vàng da, suy hô hấp sau sinh,... Không những vậy, tiểu đường thai kỳ còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm khác cho thai phụ như: 

• Sảy thai, sinh non hoặc thai chết lưu. 
• Khó sinh thường. 
• Đái tháo đường type 2 sau sinh. 
• Tiền sản giật. 
• Nhiễm khuẩn niệu. 

Tiểu đường thai kỳ là một trong những nguyên nhân gia tăng nguy cơ sảy thai

2. Đối tượng có nguy cơ bị tiểu đường thai kỳ 

Bất kỳ thai phụ nào cũng có nguy cơ bị Tiểu đường thai kỳ, đặc biệt là những đối tượng dưới đây: 

• Thai phụ nhiều tuổi (trên 35 tuổi).
• Thai phụ thừa cân, ít vận động. 
• Thai phụ có tiền sử mắc tiểu đường thai kỳ trong những lần mang thai trước đó. 
• Thai phụ từng sinh con nặng hơn 4kg. 
• Thai phụ bị huyết áp cao. 
• Thai phụ có tiền sử mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). 

Mẹ bầu thừa cân, ít vận động là đối tượng có nguy cơ cao mắc tiểu đường thai kỳ

3. Giải đáp thắc mắc: Tiểu đường thai kỳ có hết không? 

Sau khi sinh, bệnh tiểu đường có thể tự hết. Mặc dù vậy, nếu không chú ý kiểm soát đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống khoa học, hạn chế đường - tinh bột nhanh, vận động đều đặn (như đi bộ, yoga), chị em vẫn có nguy cơ phải đối mặt với tiểu đường sau sinh (đái tháo đường type 2) hoặc tiểu đường thai kỳ trong các lần mang thai kế tiếp. Bên cạnh đó, một số phụ nữ từng bị tiểu đường nhẹ từ trước nhưng không phát hiện, khiến bệnh nặng dần sau sinh và có nguy cơ kéo dài suốt đời.

Nhiều chị em vẫn băn khoăn vấn đề tiểu đường thai kỳ có hết không

Nói chung, dù tiểu đường thai kỳ có hết không, chị em không nên chủ quan mà hãy chú ý theo dõi và áp dụng các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe. 

4. Các biện pháp kiểm soát tiểu đường thai kỳ

Để chủ động kiểm soát lượng đường huyết trong máu, giảm nguy cơ biến chứng cho bản thân và thai nhi, chị em nên áp dụng một số nhóm biện pháp sau: 

4.1. Quản lý đường huyết

Tiểu đường thai kỳ ở mức độ nhẹ có thể được kiểm soát thông qua chế độ dinh dưỡng lành mạnh, vận động thể chất khoa học. Tuy nhiên trong một số trường hợp, thai phụ cần dùng Insulin theo hướng dẫn bác sĩ để kiểm soát lượng glucose trong máu hiệu quả. Sau khi sinh, chị em thường không cần tiếp tục dùng Insulin. 

Xét nghiệm đường huyết có thể được thực hiện ngay trong lần khám thai đầu 

Bên cạnh dùng thuốc hoặc điều chỉnh lối sống lành mạnh hơn, mẹ bầu cũng cần chú ý kiểm tra đường huyết thường xuyên, khám thai định kỳ. Trong mỗi lần khám thai, bác sĩ có thể yêu cầu chị em làm các xét nghiệm kiểm tra để đánh giá mức độ đường huyết trong máu đã vượt quá ngưỡng an toàn hay chưa. 

4.2. Quản lý chế độ ăn uống

Trong suốt thai kỳ, mẹ bầu cần quản lý chặt chẽ chế độ ăn uống để phòng ngừa tình trạng đường huyết tăng cao ảnh hưởng đến sức khỏe và thai nhi trong bụng. Thay vì tập trung vào 3 bữa chính, mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày. Ngoài ra trong quá trình xây dựng thực đơn, chị em cần lưu ý: 

• Tích cực bổ sung thực phẩm giàu carbohydrate như gạo lứt, các loại đậu. 
• Bổ sung đa dạng các loại thực phẩm, đặc biệt là nhóm thực phẩm giàu canxi, axit folic, sắt. 
• Tăng cường lượng chất xơ trong khẩu phần ăn thông qua rau củ quả. 
• Hạn chế tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống chứa nhiều đường. 
• Uống đủ lượng nước cần thiết, khoảng 2.5l/ngày

Gạo lứt là loại thực phẩm đặc biệt tốt cho người bị tiểu đường

4.3. Quản lý chế độ vận động

Khi bị chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ, chị em vẫn cần duy trì vận động. Tuy vậy, cường độ vận động chỉ nên ở mức trung bình để đảm bảo lượng đường huyết luôn ở mức ổn định. 

Trước tiên, chị em nên lựa chọn các bài tập phù hợp. Thời gian luyện tập mỗi ngày có thể vào khoảng 30 phút hoặc tập tối thiểu 150 phút/tuần. Sau khi ăn, mẹ bầu nên duy trì thói quen đi bộ khoảng 10 đến 15 phút nhằm hỗ trợ quá trình kiểm soát glucose trong máu. 

5. Khi nào mẹ bầu cần tầm soát tiểu đường thai kỳ? 

Tầm soát tiểu đường thai kỳ sẽ giúp mẹ bầu chủ động phát hiện và kiểm soát lượng đường huyết để phòng ngừa rủi ro cho bản thân cũng như thai nhi. Thường thì trong lần khám thai đầu tiên, chị em sẽ được bác sĩ kiểm tra, đánh giá tổng quan nguy cơ.

Ngay cả khi không có yếu tố nguy cơ, chị em vẫn nên kiểm tra đường huyết lúc đói và vẫn được tiếp tục tầm soát theo nghiệm pháp dung nạp đường trong tuần thai thứ 24 đến 28.

Còn nếu như thai phụ xuất hiện yếu tố nguy cơ, việc tầm soát bằng nghiệm pháp dung nạp đường cần thực hiện ngay trong lần khám thai đầu tiên hoặc trong 3 tháng đầu của thai kỳ. Nếu kết quả bình thường, thai phụ cần tiếp tục thực hiện nghiệm pháp này trong tuần thai thứ 24 đến 28.

Như vậy, giai đoạn từ tuần thai thứ 24 đến 28 là thời điểm thích hợp để thai phụ tầm soát tiểu đường thai kỳ. Bởi khi đó bánh nhau đã tương đối hoàn thiện, hormone kích thích quá trình tiết glucagon ngày càng tăng dẫn đến đề kháng Insulin tăng. Những sự thay đổi này khiến cơ thể người mẹ khó kiểm soát đường huyết, giảm khả năng dung nạp glucose. 

Lưu ý rằng trước khi tầm soát tiểu đường thai kỳ, chị em cần nhịn ăn ít nhất 8 tiếng. Ngoài ra, thai phụ cũng không nên hút thuốc lá, uống nhiều đồ ngọt hoặc vận động mạnh trước lúc lấy mẫu xét nghiệm. 

Như vậy, thông qua thông tin tổng hợp bởi MEDLATEC, bạn đọc chắc hẳn đã có câu trả lời cho thắc mắc tiểu đường thai kỳ có hết không. Nhìn chung, đường huyết của nhiều chị em sẽ trở lại bình thường sau sinh. Tuy vậy, chị em vẫn nên chủ động theo dõi, điều trị và kiểm soát kịp thời. Nếu có nhu cầu thăm khám hoặc làm xét nghiệm nhưng chưa biết nên lựa chọn địa chỉ nào uy tín, bạn có thể tìm đến chuyên khoa Sản phụ khoa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ và tư vấn 24/7.