1. Hiểu đúng về thuật ngữ “nhện đái vào mắt”

Cụm từ “nhện đái vào mắt” không phải thuật ngữ y khoa. Đây là cách gọi quen thuộc trong dân gian để chỉ tình trạng mắt đột ngột đỏ, cay rát, chảy nước mắt, sưng sau khi nhện rơi vào mắt hoặc sau khi tiếp xúc với nhện. 

Nhện vẫn có cơ quan bài tiết nhưng không “đái” như cách nhiều người vẫn hiểu. Giống nhiều loài chân khớp khác, nhện có hệ bài tiết để loại bỏ chất thải chuyển hóa. Tuy nhiên, nhện không bài tiết nước tiểu thành dòng hay phun nước tiểu ra ngoài giống động vật có vú. Thay vào đó, các chất thải chứa nitơ được cơ thể nhện chuyển thành dạng ít mất nước như guanine và được thải cùng phân nhằm giúp nhện tiết kiệm nước. Đây là đặc điểm thích nghi chung của các loài nhện sống trên cạn.

Chính vì vậy, khả năng nhện “đái” vào mắt người như quan niệm dân gian là không có cơ sở khoa học rõ ràng. Do đó, thông tin dưới đây chỉ mang tính định hướng xử trí khi mắt tiếp xúc với dịch tiết hoặc chất từ cơ thể nhện.

Băn khoăn bị nhện đái vào mắt thì phải làm sao xuất phát từ lo lắng khi tiếp xúc với dịch tiết từ nhện

2. Bị nhện đái vào mắt thì phải làm sao?

Theo cách gọi dân gian, khi nghi ngờ bị “nhện đái” vào mắt, điều cần làm thực tế là xử trí như một trường hợp mắt tiếp xúc với dị vật hoặc chất gây kích ứng:

2.1. Rửa mắt với nước sạch hoặc nước muối sinh lý

Bạn hãy rửa mắt dưới vòi nước sạch chảy nhẹ hoặc dùng nước muối sinh lý 0.9% rửa mắt liên tục trong khoảng 10 - 15 phút kết hợp chớp mắt nhiều lần để nước cuốn trôi chất kích ứng. Trường hợp đeo kính áp tròng, bạn cần tháo kính ra trước khi rửa mắt. 

Đây là cách làm sạch nhanh chóng, giúp giảm thời gian các chất gây kích ứng tiếp xúc với kết mạc và giác mạc, từ đó hạn chế phản ứng viêm.

2.2. Không dụi mắt

Dụi mắt có thể làm chất kích ứng lan rộng hơn trên bề mặt mắt, gây trầy xước giác mạc nếu còn dị vật hoặc khiến tình trạng viêm nặng hơn. Nếu cảm giác cộm vẫn còn sau khi rửa mắt, bạn nên tiếp tục nhỏ nước muối sinh lý hoặc đến cơ sở y tế để kiểm tra.

2.3. Không tự ý nhỏ thuốc 

Việc tự ý dùng thuốc hoặc các dung dịch không vô khuẩn có thể làm mắt kích ứng nhiều hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và che lấp triệu chứng khiến việc chẩn đoán gặp khó khăn. Vì thế, khi mắt bị kích ứng sau khi tiếp xúc với nhện, bạn tuyệt đối không được tự ý áp dụng mẹo dân gian hay bất cứ loại thuốc nào để nhỏ vào mắt.

2.4. Nghỉ ngơi và hạn chế tác động lên mắt

Sau khi sơ cứu, trong 24 giờ đầu, bạn nên tránh nhìn quá lâu vào màn hình điện thoại hoặc máy tính, không dùng kính áp tròng và hạn chế tiếp xúc với khói bụi, hóa chất. Khi ra bên ngoài, nếu mắt vẫn còn nhạy cảm với ánh sáng, bạn nên đeo kính râm để mắt được bảo vệ.

2.5. Thăm khám tại cơ sở y tế

Nếu mắt có các dấu hiệu nghi ngờ tổn thương sau đây, bạn cần tới cơ sở y tế thăm khám ngay để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá đúng và có biện pháp khắc phục kịp thời:

• Cơn đau tăng lên sau khi rửa mắt
• Nhìn mờ trong thời gian dài, nhìn đôi, khó nhìn rõ vật ở gần hoặc xa.
• Xuất hiện vùng tối trong tầm nhìn. 
• Mắt sưng nhiều hoặc có ghèn vàng, ghèn xanh, chảy dịch đặc.
• Mắt bị đỏ nhiều, cay rát, chảy nước mắt không giảm, ngứa dữ dội.

Sau khi tiếp xúc với dịch tiết từ nhện, nếu đã vệ sinh mắt đúng cách nhưng triệu chứng không cải thiện, bạn cần khám chuyên khoa

3. Vì sao mắt có thể bị kích ứng khi tiếp xúc với nhện?

Ngay sau khi mắt tiếp xúc với dịch tiết từ nhện hoặc trong vài giờ đầu, bạn có thể xuất hiện tình trạng cay rát, đỏ mắt, khó chịu khi chớp mắt, cảm giác cộm trong mắt, chảy nước mắt liên tục,... Các triệu chứng trên có thể xuất hiện khi mắt bị dị vật cọ xát hoặc tiếp xúc với bụi, mạng nhện, lông, dịch hay các chất lạ bám trên cơ thể nhện. 

Đặc biệt, người có cơ địa dị ứng có thể nhạy cảm hơn với protein trong cơ thể nhện, lông hoặc các mảnh vụn từ xác nhện, các chất có trên bề mặt cơ thể nhện,... Lúc đó phản ứng dị ứng sẽ khiến mắt đỏ, ngứa và chảy nước mắt nhiều. Tùy từng loài nhện và lượng chất tiếp xúc, mức độ kích ứng ở mỗi người có thể khác nhau.

4. Làm thế nào để hạn chế mắt tiếp xúc với nhện?

Để hạn chế tình trạng mắt tiếp xúc với nhện, mạng nhện hoặc các mảnh vụn gây kích ứng, bạn có thể phòng ngừa bằng những biện pháp đơn giản như: 

• Thường xuyên dọn mạng nhện, các góc tối trong nhà để hạn chế nơi trú ngụ của nhện.
• Nếu làm việc trong kho, nhà xưởng, vườn cây hoặc khu vực có nhiều mạng nhện, hãy đeo kính bảo hộ, đội mũ, mang găng tay khi dọn dẹp.
• Nếu cần loại bỏ nhện, không dùng tay trực tiếp mà cần sử dụng dụng cụ phù hợp để hạn chế tiếp xúc với các chất từ cơ thể nhện.
• Sau khi tiếp xúc với nhện hoặc dọn mạng nhện, hãy rửa tay bằng xà phòng trước khi chạm vào mắt.
• Nhện có thể ẩn trong quần áo hoặc chăn màn để lâu không sử dụng. Giũ sạch đồ dùng trước khi sử dụng sẽ giúp hạn chế nguy cơ tiếp xúc với nhện.

Lau dọn thường xuyên giúp hạn chế nơi trú ngụ của nhện

Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nhện chủ động “đái” vào mắt người, nhưng mắt vẫn có thể bị kích ứng khi tiếp xúc với dịch tiết, chất bài tiết, lông hoặc các dị nguyên từ cơ thể nhện. Hiểu đúng bị nhện đái vào mắt thì phải làm sao sẽ giúp bạn tránh áp dụng mẹo dân gian và biết cách rửa mắt, theo dõi triệu chứng, đi khám đúng thời điểm. 

Nếu triệu chứng không giảm sau khi rửa mắt hoặc xuất hiện đau, nhìn mờ, sợ ánh sáng, sưng đỏ nhiều, người bệnh nên đi khám sớm. Bạn có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56, đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được thăm khám và điều trị bảo vệ thị lực kịp thời.