1. Các giai đoạn phát triển chiều cao của trẻ 

Sự phát triển chiều cao của trẻ thường diễn ra theo 4 giai đoạn chính. Cụ thể là: 

• Giai đoạn sơ sinh: Đây là giai đoạn chứng kiến sự phát triển nhanh về cả chiều cao và cân nặng. Theo đó, chỉ trong một năm đầu đời, trẻ có thể cao thêm 25cm. 
• Giai đoạn từ 2 đến 10 tuổi: Chiều cao của trẻ tiếp tục tăng ổn định.
• Giai đoạn sau 10 tuổi: Chiều cao tiếp tục tăng nhanh. Cụ thể, mức tăng chiều cao trung bình trong giai đoạn này thường đạt từ 5 đến 6cm/năm.
• Giai đoạn dậy thì: Chiều cao của trẻ tăng nhanh. Trong đó, chiều cao của bé gái có thể tăng thêm 6cm ở giai đoạn 9 đến 11 tuổi. Với bé trai từ 12 đến 14 tuổi, mức tăng chiều cao trung bình là 7cm/năm. 

Sau giai đoạn dậy thì, tốc độ tăng chiều cao thường chậm lại và ngừng hẳn ở tuổi 22 đến 25. Đa phần, chiều cao của nam giới sẽ nhỉnh hơn nữ giới. 

Từ lúc mới sinh cho đến khi được 3 tuổi, chiều dài cơ thể của trẻ thường tăng rất nhanh 

2. Yếu tố tác động đến chiều cao của trẻ

Chiều cao của trẻ nhỏ nói chung thường chịu sự tác động của nhiều yếu tố như:

• Di truyền: Nếu sinh ra trong gia đình có nhiều thành viên cao lớn, khả năng cao trẻ cũng được di truyền đặc điểm này. Tuy vậy, cũng cần lưu ý rằng không phải ba mẹ nào thấp cũng sinh con thấp tương tự. 
• Chế độ dinh dưỡng: Nếu không được bổ sung dinh dưỡng đầy đủ trong giai đoạn phát triển, trẻ có nguy cơ bị thấp còi. 
• Tình trạng sức khỏe: Khi mắc bệnh mạn tính, cần dùng thuốc dài ngày, trẻ có thể bị thấp còi, kém phát triển hơn trẻ đồng trang lứa. 
• Một số yếu tố khác: Như thời gian ngủ mỗi ngày, thói quen vận động thể chất, tư thế ngồi, dậy thì sớm,... 

Di truyền là yếu tố ảnh hưởng lớn đến chiều cao của trẻ 

3. Một số cách dự đoán chiều cao 

Để dự đoán chiều cao của trẻ, mọi người có thể dựa vào một số phương pháp sau:

3.1. Tìm chiều cao theo độ tuổi

Nếu dựa vào độ tuổi, chiều cao của bé trai và bé gái khi trưởng thành thường được xác định theo công thức dưới đây:

• Chiều cao của bé trai: Nhân đôi chiều cao của trẻ lúc 2 tuổi. 
• Chiều cao của bé gái: Nhân đôi chiều cao của trẻ lúc 18 tháng tuổi. 

Tuy nhiên, công thức này chỉ mang tính chất tham khảo tương đối, sai lệch có thể từ 5 - 10 cm vì tốc độ phát triển của mỗi trẻ là khác nhau. 

Ba mẹ có thể so sánh chiều cao của con mình với trẻ khác cùng độ tuổi

3.2. Dựa vào chiều cao của ba mẹ

Thông qua chiều cao của ba mẹ, chúng ta có thể phần nào dự đoán được chiều cao của một đứa trẻ khi trưởng thành. Cụ thể:

• Đối với bé trai: (tổng chiều cao của ba mẹ + 5):2. 
• Đối với bé gái: (tổng chiều cao của ba mẹ - 5):2. 

Lưu ý, chiều cao tính theo hai công thức trên sẽ dựa theo đơn vị là inch. 

Chiều cao của trẻ cũng có thể dự đoán dựa theo chiều cao của ba mẹ

3.3. Chụp X-quang tuổi xương 

Để đánh giá tuổi xương của trẻ, bác sĩ thường chỉ định chụp X-quang bàn tay và cổ tay. Qua đó, bác sĩ có thể quan sát rõ hơn hệ thống sụn tăng trưởng của xương. Đến tuổi trưởng thành, những sụn này có xu hướng mỏng dần và biến mất. Đây là căn cứ quan trọng để bác sĩ dự đoán trẻ sẽ cao thêm bao nhiêu. 

4. Cách giúp trẻ tăng trưởng chiều cao 

Ngoài di truyền, chiều cao của trẻ còn chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác. Do đó, ba mẹ vẫn có thể giúp trẻ cải thiện thể trạng thông qua một số phương pháp dưới đây: 

• Chế độ ăn uống cân đối: Ở giai đoạn phát triển, trẻ cần được bổ sung đầy đủ các dưỡng chất. Trong đó, vitamin D và canxi sẽ giúp xương phát triển, hỗ trợ tăng chiều cao. Trong chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ, ba mẹ cũng cần hạn chế để trẻ tiêu thụ đường và thực phẩm giàu chất bão hoà. 
• Có thể sử dụng thêm một số sản phẩm theo chỉ định của bác sĩ: Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ cân nhắc để trẻ bổ sung vitamin D, canxi hoặc hormone tăng trưởng nếu thực sự cần thiết. Lưu ý rằng, quá trình bổ sung này phải tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ. 
• Cho trẻ ngủ đủ giấc: Hormone tăng trưởng trong cơ thể thường chỉ sản sinh trong lúc ngủ. Chính vì vậy, ba mẹ cần để trẻ ngủ đủ giấc, tránh ép trẻ học tập, ngủ quá khuya. 
• Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất: Ba mẹ nên cho trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời, tập thể dục thể thao mỗi ngày. Trong đó, những môn thể thao như bơi lội, nhảy dây, bóng rổ, đạp xe đều rất phù hợp với trẻ đang trong độ tuổi phát triển. 
• Điều chỉnh để trẻ sinh hoạt đúng tư thế: Khi nằm, đứng hoặc ngồi sai tư thế, cột sống của trẻ có thể bị ảnh hưởng. Nếu nhận thấy điều này, ba mẹ cần điều chỉnh ngay. 

5. Trường hợp nên đưa trẻ đi khám

Nếu cảm thấy lo lắng về tình trạng chậm phát triển chiều cao hơn bạn bè đồng trang lứa của trẻ, ba mẹ nên chủ động đưa con đi khám. Thông qua độ tuổi và giới tính của trẻ, bác sĩ có thể phần nào đánh giá tốc độ tăng trưởng của trẻ là bình thường hay bất thường. Chiều cao của trẻ quá thấp so với mức trung bình của độ tuổi hoặc kèm theo dấu hiệu kém phát triển khác, nguyên nhân có khả năng liên quan đến nội tiết hoặc yếu tố di truyền. 

Ngoài ra, chiều cao của trẻ còn dễ bị ảnh hưởng bởi các vấn đề sức khỏe khác như: 

• Rối loạn chức năng thận. 
• Khả năng hấp thụ dinh dưỡng suy giảm. 
• Rối loạn tuyến giáp. 
• Tình trạng thừa cân. 
• Tác động của bệnh lý về tim hoặc phổi. 
• Tình trạng rối loạn hormone tăng trưởng. 
• Dậy thì sớm.

Bên cạnh dựa vào việc thăm khám lâm sàng, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định xét nghiệm máu hoặc một số kỹ thuật phân tích khác để xác định nguyên nhân dẫn đến chậm phát triển chiều cao. 

Khi thấy trẻ chậm phát triển hơn so với bạn bè cùng tuổi, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám 

Mong rằng, thông qua chia sẻ trên đây, bạn đọc đã nắm rõ các giai đoạn phát triển cũng như yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ. Nếu muốn nắm rõ hơn về mức độ phát triển thể chất của con em mình, ba mẹ có thể tìm đến chuyên khoa Nhi thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được các bác sĩ tư vấn thêm. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ hotline 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.