Uống, bôi thuốc ngứa không khỏi, nam sinh đi khám phát hiện nguyên nhân do ký sinh trùng 

Đó là trường hợp của cháu C.L (16 tuổi, ở Bắc Ninh) đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Bắc Ninh khám trong tình trạng sẩn ngứa kéo dài hơn 1 năm. 

Một tháng trở lại đây, trước tình trạng ngứa tăng nhiều hơn nên gia đình được tư vấn xét nghiệm bộ giun sán tại nhà cho cháu L. 

Kết quả xét nghiệm tại nhà có chỉ số sán dây chó dương tính và sán dây lợn nghi ngờ. Ngay khi có kết quả xét nghiệm, bác sĩ MEDLATEC gọi điện tư vấn, khuyên cháu L. đi kiểm tra chuyên sâu để tìm nguyên nhân chính xác. 

Cháu L. chia sẻ, bị sẩn ngứa 1 năm nay, tổn thương dạng sẩn cục tập trung nhiều vùng cổ, ngoài ra có rải rác ở cẳng tay, cẳng chân. Trước tình trạng ngứa kéo dài, gia đình đưa cháu L. đi khám thì được chẩn đoán viêm da cơ địa. Cháu được điều trị bằng thuốc uống và thuốc bôi, tình trạng sẩn ngứa có thuyên giảm, nhưng chưa khỏi hẳn. 

Gia đình chưa phát hiện có ai mắc bệnh lý liên quan, nhà có nuôi chó và có thói quen ăn rau sống, nhưng không có thói quen tẩy giun định kỳ. 

Tại Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Bắc Ninh, bác sĩ khám các chỉ số sinh tồn của cháu L. bình thường, có nhiều tổn thương dạng sẩn cục trên da vùng cổ, có nhiều sẹo cũ ở da cẳng chân và cẳng tay hai bên.

Hình ảnh tổn thương dạng sẩn cục trên da vùng cổ của cháu L.

Dựa trên kết quả xét nghiệm đã có và tình trạng lâm sàng, bác sĩ chỉ định bệnh nhân thực hiện thêm một số xét nghiệm và siêu âm ổ bụng.

Kết quả xét nghiệm IgE máu tăng, tăng nhẹ bạch cầu ái toan, vi nấm soi tươi âm tính. Siêu âm ổ bụng chưa phát hiện bất thường. Chụp X-quang tim phổi có hình ảnh nốt mờ vùng ngoại vi rốn phổi phải (theo dõi nốt viêm cũ). 

Bác sĩ chẩn đoán xác định bệnh nhân nhiễm sán dây chó / sẩn ngứa và được tư vấn điều trị ngoại trú, cũng như hướng dẫn cách chăm sóc da và tái khám theo lịch. 

Sau 1 tháng điều trị, các tổn thương trên da vùng cổ đã hết các sẩn cục, hết ngứa, chỉ còn tổn thương dạng sẹo cũ

Tái khám sau 1 tháng điều trị, xét nghiệm IgE máu giảm; số lượng bạch cầu ái toan trở về bình thường. Tổn thương trên da vùng cổ đã hết các sẩn cục, hết ngứa, chỉ còn tổn thương dạng sẹo cũ. 

Bệnh sán dây chó là gì? Con đường lây truyền? 

Theo BSCKI. Lương Thị Nga - Chuyên khoa Nội chung, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Bắc Ninh, bệnh sán dây chó là bệnh gây ra bởi các loài sán thuộc giống Echinococcus. Bệnh sán dây chó ở người có 2 hình thái tổn thương chính:

• Thể nang nước (Cystic echinococcosis-CE). 
• Thể nang tổ ong (Alveolar echinococcosis-AE).

Giống Echinococcus có khoảng 10 loài đã được ghi nhận, trong đó hai loài gây bệnh chính ở người là: E.granulosus và E.multilocularis. 

Về con đường lây nhiễm, bác sĩ Nga cho biết, người mắc bệnh do nuốt phải trứng sán dây chó khi ăn uống các loại thực phẩm, rau sống bị nhiễm bẩn, hoặc tiếp xúc trực tiếp với chó, cáo, chồn nhiễm bệnh mà không rửa tay sạch. 

Khi mắc sán dây chó, người bệnh có những biểu hiện nào? 

Bệnh do ấu trùng sán dây chó Echinococcus có thể lâm sàng phụ thuộc vào loài sán dây chó bị nhiễm. Bệnh tiến triển chậm, có thể không biểu hiện triệu chứng trong thời gian dài. Các nang sán hay ký sinh tại gan (vị trí thường gặp nhất), phổi và các cơ quan khác như thận, lách, tim, tổ chức thần kinh hoặc xương.

Các nang sán phát triển chậm, ban đầu ít gây triệu chứng, nhưng khi tăng kích thước có thể gây đau, chèn ép cơ quan, rối loạn chức năng gan - phổi, thậm chí đe dọa tính mạng. Đặc biệt, trong trường hợp nang sán vỡ, người bệnh có nguy cơ sốc phản vệ, nhiễm trùng nặng, tăng cao bạch cầu ái toan và IgE, gây biến chứng nguy hiểm. Một số trường hợp bệnh có thể kéo dài nhiều năm, tái phát hoặc phải can thiệp phẫu thuật phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. 

Các phương pháp chẩn đoán sán dây chó 

Với kinh nghiệm thăm khám và điều trị thành công nhiều ca bệnh, bác sĩ Nga chia sẻ các kỹ thuật cần thiết để chẩn đoán sán dây chó, gồm: 

Dựa vào các chỉ số xét nghiệm giúp chẩn đoán ban đầu cơ thể có mắc các loại giun sán hay không

- Xét nghiệm: 

• Xét nghiệm huyết thanh học phát hiện kháng thể kháng sán dây chó (kỹ thuật ELISA); 
• Công thức máu: bạch cầu ái toan tăng; 
• PCR phát hiện gen đặc hiệu của sán dây chó Echinococcus; 
• Soi tươi dịch hút từ nang kén thấy hình ảnh đầu sán và móc bám (khi có chỉ định); 
• Kỹ thuật khuếch tán miễn dịch hoặc điện di miễn dịch nhằm phát hiện kháng nguyên sán dây chó Echinococcus; 
• Xét nghiệm mô bệnh học: hình thái nang đại thể đặc trưng của thể nang nước/nang tổ ong sau khi phẫu thuật. 

- Chẩn đoán hình ảnh: 

• Siêu âm: phương pháp cơ bản để chẩn đoán bệnh Echinococcosis, phát hiện nang kén ổ bụng. 
• X-quang tim phổi: phát hiện hình ảnh nang kén ở phổi, vùng ngực, xương.
• CT scan, MRI: đánh giá tổn thương ở vị trí khó, đa nang. 

Những cách phòng ngừa ký sinh trùng 

Sán dây chó là bệnh ký sinh trùng có thể phòng tránh được nếu người dân hiểu đúng về con đường lây nhiễm và chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh, an toàn trong sinh hoạt hằng ngày. Thực tế cho thấy, phần lớn các ca bệnh đều có liên quan đến thói quen tiếp xúc gần với chó, ăn rau sống, thực phẩm chưa đảm bảo vệ sinh.

Rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với vật nuôi là một trong những cách phòng ngừa sán dây chó hiệu quả

Để phòng bệnh sán dây chó, người dân cần nghiêm túc thực hiện các biện pháp sau: 

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chó, đặc biệt là chó thả rông; rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với vật nuôi; 
• Không ăn rau sống, thực phẩm chưa được rửa sạch hoặc chưa nấu chín kỹ; 
• Đốt hoặc chôn sâu các phủ tạng của vật chủ trung gian bị chết; 
• Tẩy sán định kỳ cho chó, quản lý tốt vật nuôi trong gia đình. 

Với mong muốn đồng hành cùng cộng đồng trong việc chủ động bảo vệ sức khỏe, nhân dịp Tết Nguyên đán 2026, từ nay đến hết ngày 31/01/2026, Hệ thống Y tế MEDLATEC triển khai chương trình ưu đãi đặc biệt trên phạm vi toàn quốc dành cho khách hàng sử dụng dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tại nhà.

Theo đó, mỗi khách hàng được lựa chọn 1 trong 2 ưu đãi:

• Miễn phí xét nghiệm đường máu và mỡ máu (Glucose, Cholesterol, Triglyceride);

• Miễn phí xét nghiệm Toxocara IgG (Giun đũa chó, mèo).

Chương trình áp dụng với tất cả khách hàng đăng ký sử dụng dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi trên toàn quốc.

Chương trình không áp dụng với khách hàng sử dụng Bảo hiểm y tế, bảo hiểm bảo lãnh; Khách hàng sử dụng kèm các chương trình ưu đãi khác; Khách hàng của Cộng tác viên.

Lưu ý: Khách hàng cần đặt lịch trước khi thực hiện xét nghiệm để được hưởng ưu đãi.

Mội thông tin tìm hiểu dịch vụ, đặt lịch lấy mẫu xét nghiệm tại nhà, hoặc tham gia chương trình ưu đãi, người dân vui lòng đăng ký tại đây/ liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.