1. Công dụng của thuốc Alprazolam

Alprazolam là một loại thuốc an thần được xếp vào nhóm Benzodiazepine. Trong đó, hoạt chất Alprazolam có thể tác động lên não bộ và hệ thần kinh trung ương nhờ khả năng kích thích hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh GABA - chất dẫn truyền thần kinh có vai trò ức chế trong hệ thần kinh trung ương, từ đó giúp giảm các triệu chứng lo âu và hoảng sợ. 

Alprazolam được biết đến như một loại thuốc an thần, nhóm Benzodiazepine

Thuốc Alprazolam hiện được bào chế dưới nhiều dạng dùng đường uống, bao gồm viên nén thông thường, viên nén giải phóng kéo dài, viên nén phân rã trong miệng và dung dịch uống. Các hàm lượng thường gặp là 0.25 mg, 0.5 mg, 1 mg và 2 mg, một số chế phẩm giải phóng kéo dài còn có hàm lượng 3 mg. Ở Việt Nam, thuốc chỉ có dạng viên nén và hàm lượng 0.25mg và 0.5mg. 

2. Chỉ định 

Thuốc Alprazolam được chỉ định trong điều trị ngắn hạn rối loạn lo âu và rối loạn hoảng sợ theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc giúp làm giảm các triệu chứng như lo lắng quá mức, căng thẳng, bồn chồn, hồi hộp và các cơn hoảng sợ. Do có tác dụng an thần, một số người bệnh có thể cảm thấy dễ ngủ hơn trong thời gian sử dụng thuốc. Tuy nhiên, Alprazolam không phải là thuốc được chỉ định chủ yếu để điều trị mất ngủ. 

Alprazolam chủ yếu được chỉ định cho người bị rối loạn lo âu

3. Chống chỉ định 

Alprazolam chống chỉ định với người dị ứng với bất kỳ thành phần nào trong thuốc hoặc những loại thuốc thuộc nhóm Benzodiazepine khác và những trường hợp sau:

• Người bị suy hô hấp nặng. 
• Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ. 
• Người bị glaucoma góc hẹp cấp tính. 
• Người bị suy gan nặng. 
• Người mắc bệnh nhược cơ. 
• Người đang sử dụng đồng thời các thuốc ức chế mạnh enzym CYP3A4 như ketoconazole hoặc itraconazole.
• Phụ nữ có thai và phụ nữ đang cho con bú cần thông báo cho bác sĩ trước khi sử dụng thuốc. Alprazolam thường không được khuyến cáo sử dụng trong các đối tượng này, trừ khi lợi ích điều trị được đánh giá vượt trội nguy cơ đối với thai nhi hoặc trẻ bú mẹ. 

4. Cách dùng và liều lượng 

Ở người trưởng thành, liều lượng khởi đầu thường là từ 0.25 đến 0.5mg, duy trì dùng thuốc 2 đến 3 lần/ngày. Ngoài ra, liều lượng cụ thể cũng sẽ được điều chỉnh phù hợp theo thể trạng bệnh lý. Liều dùng duy trì chủ yếu dao động từ 1 - 4 mg/ngày, chia thành nhiều lần uống. Trong điều trị rối loạn hoảng sợ, một số người bệnh có thể cần liều cao hơn. Tuy nhiên, việc tăng liều phải được thực hiện từ từ theo chỉ định và dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. 

Đối với người cao tuổi bị suy giảm chức năng gan, thận, việc sử dụng thuốc Alprazolam cần bắt đầu với liều lượng thấp, thường là từ 0.25mg/lần, mỗi ngày dùng thuốc 1 đến 2 lần. Việc duy trì ở liều lượng thấp có thể hạn chế tác dụng phụ như buồn ngủ, chóng mặt, mất thăng bằng và té ngã. 

Liều lượng Alprazolam sẽ được bác sĩ điều chỉnh sau khi thăm khám để phù hợp với thể trạng của người bệnh

Alprazolam được dùng theo đường uống và có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Nên uống thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ và vào những thời điểm cố định trong ngày để đạt hiệu quả điều trị tốt hơn.

Đối với dạng viên nén thông thường, người bệnh nên nuốt nguyên viên với một cốc nước. Nếu sử dụng dạng viên nén phân rã trong miệng, cần dùng tay khô lấy viên thuốc ra khỏi bao bì, đặt lên lưỡi để thuốc tự tan và nuốt cùng nước bọt; có thể uống thêm nước nếu cần. 

5. Tác dụng phụ của Alprazolam

Tác dụng không mong muốn của Alprazolam có thể khác nhau giữa các người bệnh, phụ thuộc vào liều dùng, thời gian điều trị, độ tuổi và tình trạng sức khỏe. 

5.1. Tác dụng phụ thường gặp

Các tác dụng phụ thường gặp nhất của Alprazolam bao gồm buồn ngủ, chóng mặt, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và giảm sự tỉnh táo. Những triệu chứng này thường xuất hiện rõ hơn trong những ngày đầu điều trị hoặc khi tăng liều thuốc.

Một số người bệnh cũng có thể gặp tình trạng suy giảm trí nhớ ngắn hạn hoặc giảm khả năng phối hợp vận động. 

Buồn ngủ là tác dụng phụ xuất hiện ở nhiều người dùng thuốc Alprazolam 

5.2. Tác dụng phụ ít gặp 

Trong một số trường hợp, Alprazolam có thể gây khô miệng, khó đi ngoài, buồn nôn, thay đổi vị giác, tăng hoặc giảm cân bất thường. Không những vậy, loại thuốc này đôi khi còn gây suy giảm ham muốn tình dục hoặc rối loạn chức năng sinh lý tạm thời. 

Bên cạnh đó, Alprazolam còn gây rối loạn chức năng vận động khiến cơ thể đi không vững, run tay chân. Người cao tuổi có nguy cơ cao hơn gặp các triệu chứng lú lẫn, buồn ngủ quá mức và té ngã. 

5.3. Tác dụng phụ hiếm gặp 

Mặc dù tương đối hiếm gặp nhưng việc sử dụng Alprazolam liều cao trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Khi đó, người dùng thường cảm thấy lo lắng, dễ bị kích động, mất ngủ, hung hăng thái quá hoặc xuất hiện ảo giác. 

Việc sử dụng Alprazolam kéo dài hoặc dùng liều cao có thể dẫn đến lệ thuộc thuốc. Khi ngừng thuốc đột ngột, người bệnh có nguy cơ gặp hội chứng cai với các triệu chứng như lo âu tăng lên, mất ngủ, bồn chồn hoặc các biểu hiện nghiêm trọng hơn. 

Trong một số ít trường hợp, Alprazolam có thể gây triệu chứng dị ứng như nổi mề đay, sưng mặt, khó thở. Nếu nhận thấy các tác dụng phụ này, bạn cần kịp thời nhờ người thân đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp y tế sớm. 

6. Cần lưu ý gì trước khi dùng Alprazolam?

Giống như nhiều loại thuốc khác, Alprazolam đôi khi vẫn khiến người dùng phải đối mặt với tác dụng phụ. Để hạn chế phần nào phản ứng không mong muốn, bạn cần chú ý:

• Nếu bị dị ứng với Alprazolam hoặc những loại thuốc khác thuộc nhóm Benzodiazepine, bạn cần thông báo cho bác sĩ biết trước khi được kê đơn dùng thuốc. 
• Thông báo tiền sử bệnh lý, đặc biệt là bệnh phổi, suy giảm hô hấp, chứng ngưng thở khi ngủ, bệnh liên quan đến gan hoặc thận, tăng nhãn áp. 
• Không sử dụng rượu, bia hoặc các chất gây nghiện khác trong thời gian điều trị bằng Alprazolam. 
• Không nên lái xe nếu mới dùng Alprazolam. Bởi loại thuốc này có thể gây chóng mặt, buồn ngủ ảnh hưởng đến quá trình điều khiển phương tiện giao thông. 
• Người cao tuổi cần được giám sát chặt chẽ khi uống Alprazolam. 
• Không tự ý phối hợp Alprazolam cùng bất kỳ loại thuốc hay dược phẩm nào khác khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ. 
• Liều lượng và thời gian dùng thuốc cần tuân theo đơn của bác sĩ. Không tự ý tăng hoặc giảm liều Alprazolam để hạn chế tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe. 
• Nếu cảm thấy có dấu hiệu bất thường, xuất hiện tác dụng phụ, bạn hãy thông báo tình hình cho bác sĩ để được hướng dẫn điều chỉnh liều hoặc thay thuốc. 

Bệnh nhân cần thông báo tiền sử dùng thuốc trước khi được kê đơn Alprazolam 

Những loại thuốc an thần như Alprazolam có khả năng ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương. Thuốc thường được sử dụng trong điều trị ngắn hạn rối loạn lo âu và rối loạn hoảng sợ. Trong quá trình sử dụng thuốc, một số người bệnh có thể gặp các tác dụng không mong muốn như buồn ngủ, chóng mặt, giảm khả năng tập trung hoặc giảm sự tỉnh táo. Để hạn chế tối đa tác dụng phụ, người bệnh cần tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột. 

Lưu ý: 

• Phần hướng dẫn về liều lượng và cách sử dụng thuốc Alprazolam tổng hợp trong bài viết này không thay thế cho chỉ định của chuyên gia y tế. 
• Nếu chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, mọi người không nên tự ý sử dụng Alprazolam. 

Mong rằng, bài viết của MEDLATEC đã cung cấp đến bạn đọc kiến thức bổ ích về thuốc Alprazolam. Nếu gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần, bạn nên tìm đến sự hỗ trợ từ các đơn vị y tế uy tín như chuyên khoa Thần kinh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ số tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được tư vấn chi tiết hơn.