1. Bệnh van tim là gì?

Van tim nằm ở các lối ra vào của buồng tim, bao gồm van 2 lá, van 3 lá, van động mạch phổi hay van động mạch chủ. Chức năng của van tim là duy trì dòng máu một chiều qua tim. Ở mỗi van tim sẽ có những lá van thực hiện mở và đóng. Van tim không mở và đóng đúng cách có thể khiến cho dòng máu qua tim bị gián đoạn và gây ra bệnh van tim. 

Bệnh van tim có thể xảy ra ở bất cứ ai

Những loại bệnh van tim phổ biến bao gồm: 

- Hẹp van tim: Đây là tình trạng van tim không được mở hoàn toàn khiến cho tim rất khó khăn trong hoạt động bơm máu. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh có thể phải đối mặt với tình trạng suy tim và nhiều biến chứng sức khỏe nguy hiểm khác. Hẹp van tim có thể xảy ra ở 4 loại van tim kể trên với những tên gọi như hẹp van 2 lá, hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch chủ hay hẹp van động mạch phổi. 

- Hở van tim: Khi van tim đóng không chặt như bình thường, máu có thể bị chảy ngược chiều. Tình trạng này sẽ khiến tim phải hoạt động nhiều hơn để bù đắp cho lượng máu bị chảy ngược chiều sinh lý. Lượng máu được cung cấp đến các phần của cơ thể sẽ ít hơn bình thường. Các loại Hở van tim gồm có hở van 2 lá, hở van 3 lá, hở van động mạch phổi hay hở van động mạch chủ tùy theo loại van tim bị ảnh hưởng. 

- Hẹp hở van phối hợp: Một số trường hợp bị tổn thương kết hợp tình trạng hẹp và hở van tim, chẳng hạn như hẹp hở van 2 lá hay bị hẹp hở van động mạch chủ,...

Khi bị bệnh van tim, người bệnh thường gặp phải một số triệu chứng như sau: 

• Khó thở, ngay cả khi người bệnh nghỉ ngơi.
• Chóng mặt, thậm chí bị ngất, người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi và không đủ sức cho những hoạt động sinh hoạt thường ngày. 
• Tức nặng ở vùng ngực, nhất là khi vận động hoặc khi trời lạnh. 
• Xuất hiện tình trạng đánh trống ngực.
• Tăng cân nhanh bất thường. 
• Sưng mắt cá chân. 

Bệnh van tim là nguyên nhân khiến tim phải hoạt động nhiều hơn để cung cấp đủ lượng máu cần thiết đến các cơ quan trong cơ thể. Tình trạng này kéo dài chính là nguyên nhân khiến cơ tim dày lên hay giãn ra, cuối cùng có thể gây suy tim, loạn nhịp tim. Không những vậy, các bệnh van tim còn có thể làm cho máu bị ứ lại tại tim, hình thành cục máu đông, làm tăng nguy cơ đột quỵ, đe dọa tính mạng người bệnh. 

2. Những nguyên nhân gây bệnh van tim

Các loại bệnh van tim có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể kể đến như: 

- Sa van 2 lá: Đây là một dị tật tim khiến cho các lá van 2 lá phình trở lại tâm nhĩ trái và dẫn đến tình trạng dòng máu trào ngược.

- Thấp tim: Những trường hợp bệnh nhân bị viêm khớp dạng thấp, có nguy cơ tổn thương van tim nếu người bệnh không được điều trị bệnh kịp thời. 

- Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng: Tình trạng màng trong tim nhiễm trùng chính là một trong những nguyên nhân khiến van tim bị rách hoặc có cục sùi khiến cho việc đóng mở van bị cản trở. 

- Thiếu máu cơ tim hay nhồi máu cơ tim: Là nguyên nhân có thể dẫn đến đứt dây chằng hoặc khiến cho vận động thành cơ tim bất thường và có thể gây hở van 2 lá.

- Chấn thương.

- Dị tật tim bẩm sinh.

- Xạ trị vùng ngực cũng có thể gây hở van tim. 

- Rung nhĩ: Bệnh gây ảnh hưởng đến nhịp tim và dẫn đến giãn tâm nhĩ, giãn vòng van. 

Người già có nguy cơ bị bệnh van tim cao hơn người trẻ 

- Ngoài những nguyên nhân nêu trên, một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh van tim có thể kể đến như tuổi tác, tiền sử sa van 2 lá, các trường hợp đã từng mắc bệnh nhiễm trùng, có tiền sử nhồi máu cơ tim, bị bệnh tim bẩm sinh, tăng huyết áp, mắc bệnh tiểu đường,...

3. Chẩn đoán bệnh van tim 

Như đã nêu trên, những triệu chứng của bệnh van tim thường không rõ ràng, chính vì thế để chẩn đoán bệnh, bác sĩ có thể thực hiện một số phương pháp dưới đây: 

- Dùng ống nghe để phát hiện tiếng thổi ở tim hoặc các tiếng đóng mở van tim bất thường.

- Siêu âm tim. 

- Chụp X-quang tim phổi. 

- Điện tâm đồ: Phương pháp này có thể giúp bác sĩ đánh giá tình trạng dày giãn buồng tim, tình trạng rung nhĩ. 

4. Điều trị bệnh van tim 

Tùy theo mức độ bệnh và loại van tim bị ảnh hưởng, bác sĩ có thể đưa ra phác đồ điều trị bệnh khác nhau. Mục tiêu chung của các phương pháp điều trị là bảo vệ và phục hồi chức năng van bị tổn thương, giảm bớt triệu chứng và nguy cơ biến chứng của bệnh, có thể thay thế van nếu cần thiết,...

Dưới đây là những phương pháp điều trị thường được bác sĩ chỉ định: 

- Dùng thuốc: Các loại thuốc có thể giúp giảm triệu chứng bệnh, giảm nguy cơ tổn thương van nghiêm trọng hơn. Những trường hợp bệnh nhân đã phẫu thuật thay van hoặc sửa van tim, người bệnh có thể phải dùng thuốc trong một thời gian dài. 

- Thủ thuật nong van tim: Tác dụng của phương pháp này là mở rộng van bị hẹp. 

- Phẫu thuật sửa van tim: Phương pháp điều trị này có thể giúp người bệnh giảm nguy cơ nhiễm trùng, có thể không cần dùng thuốc làm loãng máu lâu dài và bảo toàn sức mạnh cơ tim. 

Nếu cần thiết, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật thay van tim 

- Phẫu thuật thay van tim: Bệnh nhân sẽ được thay thế van tim nhân tạo. Trong đó, 2 loại van tim nhân tạo phổ biến hiện nay là van cơ học và van sinh học. Van cơ học có tuổi thọ cao nhưng người bệnh cần dùng thuốc chống đông máu suốt đời. Van sinh học có tuổi thọ kém hơn những bệnh nhân có thể không cần dùng thuốc chống đông suốt đời, ngoại trừ một số bệnh nhân có kèm theo một số bệnh lý khác. 

Ngoài ra, người bệnh cần ăn uống lành mạnh, giảm cân, vệ sinh răng miệng đúng cách để phòng ngừa nhiễm trùng, tập thể dục đều đặn và tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ. 

Người lớn tuổi nên thường xuyên kiểm tra sức khỏe tim mạch

Trên đây là những thông tin cơ bản về bệnh van tim. Nếu còn thắc mắc về căn bệnh này hoặc có nhu cầu đặt lịch khám với các chuyên gia Tim mạch tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, mời bạn liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.