1. Viêm gân bàn chân là gì?

Gân là những dải mô liên kết có nhiệm vụ nối cơ với xương, giúp bàn chân thực hiện các động tác như đi, đứng, chạy và nhảy. Viêm gân bàn chân là tình trạng các gân tại vùng bàn chân bị kích thích, tổn thương hoặc viêm do chịu áp lực quá mức trong thời gian dài hoặc do bệnh lý. 

Khi gân bị tổn thương hoặc viêm, người bệnh thường cảm thấy đau nhức, sưng tấy và hạn chế vận động.

Bị viêm gân bàn chân khiến người bệnh đau nhức, khó thực hiện hoạt động thường ngày

2. Nguyên nhân gây nên và triệu chứng thường gặp ở bệnh viêm gân bàn chân

Viêm gân bàn chân thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân và có các triệu chứng điển hình sau đây:

2.1. Nguyên nhân

Bị viêm gân bàn chân thường do: 

• Vận động quá mức như: chạy bộ, đi bộ đường dài, chơi thể thao cường độ cao,... khiến gân chịu áp lực liên tục, dẫn đến viêm và tổn thương.
• Mang giày quá chật, quá rộng hoặc không có khả năng nâng đỡ bàn chân tốt có thể làm thay đổi cách phân bổ lực khi di chuyển. Theo thời gian, áp lực lên gân tăng và dẫn đến viêm.
• Chấn thương bàn chân như bong gân, té ngã hoặc va đập mạnh có thể làm tổn thương gân và các mô mềm xung quanh, dẫn đến tình trạng viêm.
• Cấu trúc bàn chân bất thường như: bàn chân bẹt, bàn chân vòm cao hoặc lệch trục chân,... thường có nguy cơ bị viêm gân bàn chân cao hơn do lực tác động lên gân không được phân bổ đồng đều.
• Tuổi càng cao, tính đàn hồi và khả năng chịu lực của gân càng giảm. Vì thế, gân dễ bị tổn thương hơn trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.
• Viêm gân trong các bệnh lý khớp viêm như: viêm khớp cột sống, viêm khớp dạng thấp.

2.2. Triệu chứng

Hầu hết các trường hợp viêm gân bàn chân thường có triệu chứng:

• Đau ở lòng bàn chân, mu bàn chân, quanh vùng mắt cá chân. Cơn đau thường tăng lên khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi.
• Sưng tấy kèm cảm giác nóng tại vùng gân bị viêm.
• Cứng khớp sau khi ngủ dậy vào buổi sáng hoặc sau một khoảng thời gian dài chân không được vận động.
• Khó khăn khi đi bộ, leo cầu thang hoặc thực hiện các hoạt động thể chất.

3. Viêm gân bàn chân được chẩn đoán bằng cách nào?

Nếu không được chẩn đoán đúng để phục hồi đúng cách, viêm gân bàn chân có thể gây đau mạn tính, hạn chế vận động, gây khó khăn cho sinh hoạt và công việc hàng ngày, thậm chí có thể đứt gân chân.

Để xác định chính xác tình trạng viêm gân bàn chân, bác sĩ sẽ kết hợp các phương pháp sau: 

• Khám lâm sàng:

Bác sĩ sẽ thăm khám bàn chân để đánh giá vị trí đau, mức độ sưng viêm và khả năng vận động của bệnh nhân.

• Siêu âm gân: Quan sát cấu trúc gân, phát hiện tình trạng viêm hoặc rách gân.
• Chụp MRI: Cùng cấp hình ảnh chi tiết về mô mềm để bác sĩ có căn cứ đánh giá mức độ tổn thương gân và các cấu trúc xung quanh.

Siêu âm thường được chỉ định đầu tiên trong chẩn đoán viêm gân chân

4. Phương pháp phục hồi viêm gân bàn chân hiệu quả

Tùy vào mức độ viêm và nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp điều trị khác nhau để đạt hiệu quả tối ưu.

4.1. Nghỉ ngơi giảm tải cho bàn chân

Khi xuất hiện các triệu chứng viêm gân bàn chân, người bệnh cần hạn chế các hoạt động làm tăng áp lực lên vùng gân bị tổn thương như chạy bộ, nhảy, leo cầu thang hoặc đứng lâu. 

Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ để duy trì sự linh hoạt của khớp và cơ.

4.2. Chườm lạnh 

Chườm lạnh là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong những ngày đầu khi xuất hiện triệu chứng. Nhiệt độ lạnh có tác dụng làm co mạch máu, giảm sưng nề và đau nhức.

Người bệnh có thể chườm lạnh bằng cách dùng túi đá hoặc khăn lạnh đặt lên vùng bị đau 15 - 20 phút/lần, 3 - 5 lần/ngày. Lưu ý, không chườm lạnh bằng cách đặt đá trực tiếp lên da để hạn chế nguy cơ bỏng lạnh.

4.3. Sử dụng thuốc đúng chỉ định

Với trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ kê thuốc chống viêm hoặc thuốc giảm đau nhằm kiểm soát triệu chứng và giúp người bệnh sinh hoạt hàng ngày dễ dàng hơn.

Người bệnh không nên tự ý mua thuốc hoặc kéo dài thời gian điều trị vì có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn.

4.4. Vật lý trị liệu 

Vật lý trị liệu có tác dụng giảm đau, cải thiện tuần hoàn máu, kích thích quá trình tái tạo mô và tăng khả năng vận động của bàn chân. Các kỹ thuật vật lý trị liệu thường áp dụng là:

• Siêu âm trị liệu giúp tăng tuần hoàn máu tại vị trí tổn thương.
• Điện xung giảm đau và giúp cơ được thư giãn.
• Laser công suất thấp giúp tăng khả năng phục hồi mô mềm.
• Sóng xung kích kích thích quá trình lành gân trong các trường hợp viêm mạn tính.
• Xoa bóp trị liệu giảm căng và cải thiện độ linh hoạt của cơ.

Vật lý trị liệu thường được áp dụng để tăng hiệu quả điều trị viêm gân bàn chân

4.5. Thực hiện các bài tập phục hồi viêm gân bàn chân

Sau khi đã kiểm soát được viêm cấp, người bệnh nên bắt đầu các bài tập phục hồi chức năng để cải thiện độ dẻo dai và sức mạnh cho gân như:

• Bài tập kéo giãn bắp chân:

Người bệnh đứng đối diện với tường, chống hai tay lên tường và đưa một chân ra sau, dồn trọng lượng cơ thể về phía trước đến khi cảm thấy bắp chân đang được kéo giãn. Giữ nguyên tư thế 20 - 30 giây sau đó đổi bên.

• Bài tập lăn bóng:

Đặt một quả bóng tennis hoặc chai nước lạnh phía dưới lòng bàn chân sau đó thực hiện động tác lăn qua lại 2 - 3 phút. Động tác này có tác dụng làm thư giãn cơ, cải thiện lưu thông máu, nhờ đó giảm được tình trạng căng tức cơ.

• Bài tập nhón gót chân:

Đứng ở tư thế thẳng người, hai chân rộng bằng vai. Từ từ nhấc gót chân lên khỏi mặt đất sau đó hạ chân xuống một cách chậm rãi. Thực hiện 10 - 15 lần và lặp lại mỗi ngày 2 - 3 lần.

4.6. Sử dụng dụng cụ hỗ trợ khi cần thiết

Đối với những trường hợp viêm gân bàn chân liên quan đến bất thường cấu trúc bàn chân hoặc áp lực vận động quá mức, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng: miếng lót chỉnh hình bàn chân, băng bảo vệ cổ chân hoặc nẹp cố định tạm thời.

Các dụng cụ này giúp giảm tải cho vùng gân bị tổn thương, hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn.

4.7. Can thiệp y khoa

Nếu các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc gân bị tổn thương nghiêm trọng, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp can thiệp chuyên sâu hơn như tiêm thuốc hoặc phẫu thuật sửa chữa gân.

Tuy nhiên, phần lớn trường hợp viêm gân bàn chân đều có thể cải thiện tốt nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng cách và kiên trì thực hiện chương trình phục hồi chức năng phù hợp.

Viêm gân bàn chân có nguy cơ cao hơn ở người vận động nhiều hoặc có các bất thường về cấu trúc bàn chân. Người bệnh cần được điều trị và phục hồi đúng cách ngay từ khi có dấu hiệu bệnh để tránh tiến triển đau mạn tính, suy giảm nghiêm trọng chức năng vận động chân.

Nếu có các triệu chứng nghi ngờ bệnh lý này, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.