Bị ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì? Lưu ý để xử trí đúng cách

1. Ngộ độc thực phẩm là như thế nào?

Ngộ độc thực phẩm là tình trạng cơ thể bị ảnh hưởng sau khi tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống có chứa tác nhân gây bệnh hay chất độc. Triệu chứng ngộ độc có thể xuất hiện sau khi tiếp xúc với thực phẩm trong vài giờ hoặc vài ngày. Các triệu chứng thường gặp gồm:

- Đau bụng thành từng cơn, buồn nôn, nôn nhiều lần. Đây là phản ứng của cơ thể nhằm loại bỏ chất có hại khỏi đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nôn liên tục dễ khiến cơ thể mất nước và các chất điện giải.

- Đi ngoài phân lỏng, nhiều nước và đi liên tục nhiều lần trong ngày. Có trường hợp xuất hiện nhầy hoặc máu trong phân, nhất là khi đường ruột bị tổn thương.

- Sốt, đau đầu, mệt mỏi là phản ứng viêm của cơ thể khi chống lại tác nhân gây bệnh. 

- Khát nước, khô môi, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu. Những biểu hiện này cho thấy cơ thể bị mất nước - hệ lụy từ tiêu chảy và nôn nhiều.

Đau bụng, buồn nôn, đi ngoài phân lỏng là những triệu chứng thường gặp khi bị ngộ độc thực phẩm

2. Người bị ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì nhanh khỏi?

Không có một loại thuốc duy nhất áp dụng cho tất cả trường hợp ngộ độc thực phẩm. Điều trị tiêu chảy chủ yếu dựa trên nguyên nhân, mức độ của triệu chứng và tình trạng mất nước của người bệnh. Vì vậy, khi tìm hiểu ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì, người bệnh cần lưu ý không tự ý dùng thuốc tùy tiện, thay vào đó cần ưu tiên:

2.1. Bù nước

Uống nước là việc cần ưu tiên khi bị tiêu chảy hoặc nôn. Ngoài nước lọc, người bệnh có thể dùng dung dịch bù nước và điện giải pha theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để bổ sung lượng nước cùng các chất điện giải đã bị mất. Tuy nhiên, người bệnh cần uống nước từ từ với từng ngụm nhỏ, không uống quá nhiều nước cùng một lúc.

Nếu đang nôn nhiều, nên uống từng ngụm rất nhỏ (khoảng 5 - 10 ml), cách nhau 1 - 2 phút, sau đó tăng dần lượng uống khi cơ thể dung nạp được, thay vì cố uống một lượng lớn cùng lúc dễ gây nôn trở lại.

2.2. Ăn uống khi cơ thể có nhu cầu

Người bệnh không nhất thiết phải nhịn ăn hoàn toàn khi bị ngộ độc thực phẩm. Khi cảm giác buồn nôn giảm và bắt đầu thấy đói, người bệnh có thể ăn trở lại với lượng vừa phải. Tuy nhiên, người bệnh cần ưu tiên ăn các món dễ tiêu, hạn chế thực phẩm quá nhiều dầu mỡ hoặc đồ ăn cay nóng. 

Nếu triệu chứng cải thiện, người bệnh có thể từng bước trở lại chế độ ăn thông thường phù hợp với khả năng dung nạp của mình.

2.3. Nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng

Người bệnh nên nghỉ ngơi, theo dõi số lần nôn, đi ngoài, tình trạng sốt, lượng nước uống vào và lượng nước tiểu. Nếu triệu chứng không cải thiện, ngày càng nặng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đi khám ngay, không tiếp tục tự chăm sóc tại nhà.

Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền (đái tháo đường, suy thận, bệnh tim mạch) hoặc người suy giảm miễn dịch nên đi khám sớm hơn ngay khi có dấu hiệu ngộ độc, vì các nhóm này dễ diễn tiến nặng và mất nước nhanh hơn người khỏe mạnh.

Người bị ngộ độc thực phẩm cần được nghỉ ngơi, tăng cường bổ sung nước 

2.4. Lưu ý về việc dùng thuốc

Thực tế cho thấy không ít người tìm hiểu ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì để nhanh chóng giảm tiêu chảy, buồn nôn. Một số loại thuốc không kê đơn có thể giúp giảm tiêu chảy ở người lớn trong những trường hợp phù hợp. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự sử dụng khi chưa xác định đúng tình trạng của mình.

Đặc biệt, người bệnh không nên tự dùng thuốc cầm tiêu chảy khi đi ngoài có máu hoặc kèm sốt. Đây là những biểu hiện có thể liên quan đến nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng cần được bác sĩ thăm khám, đánh giá chính xác.

Thuốc cầm tiêu chảy cũng không được tự ý sử dụng cho trẻ nhỏ. Với trẻ bị tiêu chảy do nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, cha mẹ nên ưu tiên bù nước điện giải và đưa trẻ đi khám để được hướng dẫn phù hợp.

Người bị ngộ độc thực phẩm có thể đau đầu hoặc sốt. Trong một số trường hợp, thuốc hạ sốt, thuốc giảm đau thông thường có thể được sử dụng để giảm khó chịu nếu phù hợp với tình trạng sức khỏe và dùng đúng hướng dẫn sử dụng. Nên ưu tiên paracetamol thay vì nhóm giảm đau NSAID (như ibuprofen, aspirin), vì đường tiêu hóa đang bị viêm sẵn, dùng NSAID dễ gây kích ứng dạ dày thêm và có thể che lấp dấu hiệu Đau bụng cấp cần được khám ngoại khoa kịp thời.

Tuy nhiên, người bệnh không nên dùng thuốc giảm đau một cách tùy tiện để che lấp triệu chứng đau bụng dữ dội. Đau bụng nhiều, đau tăng dần hoặc đau khu trú có thể là dấu hiệu của tình trạng cần được thăm khám thay vì chỉ dùng thuốc giảm đau tại nhà.

Ngoài ra, người bệnh cũng cần lưu ý, khi tìm hiểu ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì, không ít người đã tự mua kháng sinh để uống. Ngộ độc thực phẩm thường do nhiễm virus, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc chất độc. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều đáp ứng với thuốc kháng sinh. Sử dụng thuốc kháng sinh sai nguyên nhân dễ làm tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ, kháng thuốc, ảnh hưởng đến quá trình điều trị sau này.

Người bị ngộ độc thực phẩm không nên tự ý uống thuốc 

3. Khi nào người bệnh cần đi khám sau ngộ độc thực phẩm?

Nếu có những dấu hiệu sau, thay vì tìm hiểu ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì để tự điều trị tại nhà, người bệnh cần đi khám bác sĩ Tiêu hóa ngay:

- Nôn nhiều, không uống nước được.

- Tiêu chảy nhiều ngày không giảm, đi ngoài phân có máu.

- Có dấu hiệu mất nước như khát nước nhiều, khô miệng, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, chóng mặt, mệt lả, lơ mơ,... Trẻ nhỏ bị mất nước thường khóc không có nước mắt, mắt trũng, ít đi tiểu hoặc bú kém.

- Sốt cao, đau bụng dữ dội, yếu nhiều, rối loạn ý thức hoặc triệu chứng không có xu hướng cải thiện.

- Nhóm nguy cơ cao (trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch), nên đi khám sớm ngay từ khi có triệu chứng thay vì chờ diễn tiến nặng.

Từ chia sẻ trên đây có thể thấy rằng, người bệnh không nên tìm hiểu ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì vì không có một loại thuốc chung dành cho mọi bệnh nhân. Quyết định dùng thuốc điều trị tiêu chảy cần được đưa ra bởi bác sĩ chuyên khoa sau khi chẩn đoán chính xác nguyên nhân và đánh giá đúng mức độ bệnh. 

Nếu đang có triệu chứng ngộ độc thực phẩm nhưng chưa được chẩn đoán đúng, bạn có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ Chuyên khoa Tiêu hóa - Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56. Qua thăm khám, thực hiện những kiểm tra cần thiết, bác sĩ sẽ đưa ra đánh giá về tình trạng bệnh và có phương án điều trị phù hợp.