Cảm giác vướng họng kéo dài một năm, người phụ nữ phát hiện ung thư biểu mô tuyến phổi

Phát hiện ung thư phổi từ nốt kính mờ trên phim CT 

Bệnh nhân H.L.C. (62 tuổi, Hà Nội) đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC thăm khám do thỉnh thoảng có cảm giác vướng đờm ở họng khoảng một năm nay. Ngoài biểu hiện này, người bệnh chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường đáng chú ý. Gia đình không có người mắc ung thư phổi, tuy nhiên chồng bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá khoảng 40 năm và hiện chưa bỏ thuốc. 

Qua thăm khám, các dấu hiệu toàn thân, hô hấp và tim mạch chưa phát hiện bất thường đáng kể. Tuy nhiên, kết quả chụp CT phổi liều thấp ghi nhận nốt kính mờ tại thùy giữa phổi phải, kích thước 14x18 mm. 

Theo ThS.BS Mai Thị Ngân - Chuyên khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, nốt kính mờ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như viêm nhiễm, nấm phổi, tổn thương do ký sinh trùng hoặc khối u. Chỉ dựa vào một lần chụp CT chưa đủ để xác định bản chất tổn thương. Vì vậy, bệnh nhân được tư vấn điều trị kháng sinh theo hướng viêm phổi thông thường và hẹn chụp kiểm tra sau một tháng. 

 Tái khám sau 1 tháng điều trị, chụp CT phổi của bệnh nhân tiếp tục ghi nhận hình ảnh mờ kèm dày tổ chức kẽ thùy giữa phổi phải

Kết quả chụp CT ngực độ phân giải cao khi tái khám một tháng cho thấy nốt kính mờ không thay đổi so với lần chụp trước. Bác sĩ tiếp tục chỉ định các xét nghiệm và phương pháp chẩn đoán chuyên sâu. 

Các chỉ số marker ung thư phổi có ProGRP 70,7 (giới hạn tham chiếu 0–65), CEA 3,76 (≤ 5) và Cyfra 21-1 là 0,95 (≤ 4). Kết quả sinh thiết phổi xuyên thành ngực xác định ung thư biểu mô tuyến phổi. Chụp PET/CT không ghi nhận tổn thương ở cơ quan khác. 

Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô tuyến thùy giữa phổi phải, giai đoạn lâm sàng T1bN0M0, được tiếp tục chỉ định phẫu thuật cắt thùy giữa phổi phải và nạo vét hạch. 

Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định ung thư biểu mô tuyến không nhầy xâm nhập. Không ghi nhận xâm nhập mạch máu, thần kinh, xâm lấn lá tạng màng phổi hoặc lan tràn quanh khoang dẫn khí; diện cắt phẫu thuật không còn u. Đây là những thông tin quan trọng giúp bác sĩ đánh giá bệnh sau phẫu thuật và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp. 

Vai trò của CT phổi trong phát hiện và đánh giá nốt phổi 

ThS.BS Mai Thị Ngân cho biết, chụp CT giúp khảo sát nhu mô phổi chi tiết, phát hiện tổn thương nhỏ và đánh giá kích thước, mật độ, hình dạng, bờ nốt. Trong những chỉ định phù hợp, CT phổi liều thấp giúp giảm phơi nhiễm bức xạ; các lát cắt mỏng hỗ trợ đánh giá chi tiết những tổn thương nhỏ, đặc biệt là nốt kính mờ. 

Chụp CT phổi có vai trò quan trọng trong việc phát hiện chính xác các bất thường tại phổi

Khi đánh giá nốt phổi, bác sĩ cần lưu ý một số đặc điểm: 

• Kích thước: Nốt càng lớn thường có nguy cơ ác tính càng cao, nhưng nốt nhỏ không loại trừ ung thư. 
• Hình dạng, bờ nốt: Bờ tua gai, không đều hoặc có dấu hiệu kéo màng phổi có thể làm tăng mức độ nghi ngờ. 
• Mật độ: Nốt đặc, nốt bán đặc và nốt kính mờ có đặc điểm khác nhau, cần được đánh giá cụ thể. 
• Diễn biến theo thời gian: Nốt tăng kích thước, thay đổi hình dạng hoặc xuất hiện thành phần đặc theo thời gian là những dấu hiệu cần được đánh giá thêm. 

Ở bệnh nhân H.L.C., CT phổi phát hiện tổn thương dù khám hô hấp chưa ghi nhận bất thường rõ rệt. Nốt phổi không thay đổi sau một tháng nhưng điều này không đủ để loại trừ ung thư; kết quả sinh thiết mới xác định bản chất ác tính. 

Mô hình Brock và hướng dẫn ACCP 2013 hỗ trợ đánh giá nguy cơ 

Mô hình PanCan (Brock Model) được sử dụng để ước tính nguy cơ ác tính của nốt phổi dựa trên nhiều yếu tố, gồm tuổi, giới tính, tiền sử gia đình mắc ung thư phổi, tình trạng khí phế thũng, kích thước và mật độ nốt, vị trí, số lượng nốt và đặc điểm tua gai. 

Theo mô hình Brock, xác suất nốt kính mờ được chẩn đoán là ung thư trong khoảng thời gian 2-4 năm là 14,05%. Đây là kết quả dự đoán thống kê, không phải kết luận xác định tổn thương là lành tính hay ác tính. 

Bên cạnh đó, hướng dẫn của Hội Bác sĩ Lồng ngực Hoa Kỳ (ACCP) năm 2013 nhấn mạnh việc đánh giá nguy cơ, đặc điểm nốt phổi và cân nhắc giữa theo dõi CT, sinh thiết hoặc phẫu thuật. 

Lịch theo dõi phụ thuộc vào kích thước, hình thái, loại nốt và các yếu tố nguy cơ. Với nốt kính mờ, bác sĩ cần chú ý tình trạng tổn thương tồn tại, tăng kích thước hoặc xuất hiện thành phần đặc. Mô hình Brock và hướng dẫn ACCP là cơ sở hỗ trợ ra quyết định, không thay thế đánh giá chuyên môn cho từng người bệnh. 

Bác sĩ khuyến cáo chủ động kiểm tra sức khỏe phổi 

ThS.BS Mai Thị Ngân chia sẻ, ung thư phổi có thể tiến triển âm thầm, không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, người dân không nên chủ quan khi cơ thể chưa xuất hiện dấu hiệu bất thường, nhất là người thuộc nhóm có yếu tố nguy cơ. 

Người dân nên chủ động thăm khám khi xuất hiện các biểu hiện như ho kéo dài hoặc thay đổi tính chất ho, ho ra máu, đau ngực, khó thở, khàn tiếng kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Những triệu chứng này không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư phổi nhưng cần được đánh giá để xác định nguyên nhân. 

Đặc biệt, người có tiền sử hút thuốc lá, thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động hoặc có các yếu tố nguy cơ khác nên trao đổi với bác sĩ về việc đánh giá nguy cơ và chỉ định sàng lọc phù hợp. chụp CT phổi liều thấp có thể được cân nhắc ở người có nguy cơ cao, giúp phát hiện những nốt phổi nhỏ mà thăm khám thông thường khó nhận biết. 

Đối với người đã phát hiện nốt phổi, cần tuân thủ lịch theo dõi bằng CT theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu nốt tăng kích thước, xuất hiện thành phần đặc hoặc có đặc điểm nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu như sinh thiết hoặc đánh giá giai đoạn bệnh khi cần thiết. Người bệnh không nên tự ý bỏ lịch tái khám chỉ vì nốt phổi nhỏ, không thay đổi trong thời gian ngắn hoặc kết quả xét nghiệm chất chỉ điểm khối u nằm trong giới hạn tham chiếu. 

Chuyên gia đầu ngành thăm khám, tư vấn cho người bệnh. Ảnh PGS.TS.BS Hoàng Thị Phượng - chuyên gia cao cấp Hệ thống Y tế MEDLATEC; Phó chủ nhiệm Bộ môn Nội, Trường Đại học Y dược (Đại học Quốc gia Hà Nội); nguyên Trưởng khoa Lao và Bệnh phổi (Viện Phổi Trung ương) thăm khám và điều trị những ca bệnh khó

Tại Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, người bệnh được đáp ứng nhu cầu thăm khám và điều trị các bệnh lý phổi với sự phối hợp của đội ngũ chuyên gia, bác sĩ và hệ thống trang thiết bị hiện đại, đồng bộ. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và giải phẫu bệnh được lựa chọn theo chỉ định, hỗ trợ phát hiện, xác định bản chất tổn thương, đánh giá giai đoạn và xây dựng hướng điều trị phù hợp cho từng người bệnh. 

Đặc biệt, sự phối hợp giữa thăm khám chuyên khoa, chụp CT phổi, sinh thiết và xét nghiệm mô bệnh học khi cần thiết góp phần nâng cao khả năng phát hiện và chẩn đoán xác định ung thư phổi, kể cả những trường hợp tổn thương chưa gây triệu chứng điển hình. Trên cơ sở kết quả đánh giá, bác sĩ tư vấn kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp, đồng hành cùng người bệnh trong quá trình chăm sóc sức khỏe hô hấp. 

Thông tin tìm hiểu, tư vấn về dịch vụ khám chữa bệnh tại MEDLATEC, người dân vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56.