1. Giang mai là gì?

Giang mai là bệnh nhiễm khuẩn do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra, lây chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn hoặc từ mẹ sang con trong thai kỳ. 

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn lan theo đường máu và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như da, tim mạch, thần kinh. Nếu không điều trị, bệnh có thể kéo dài nhiều năm và gây tổn thương không hồi phục. 

Giang mai là bệnh nhiễm khuẩn do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra

2. Dấu hiệu giang mai ở nữ theo từng giai đoạn

Giang mai diễn tiến qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn có biểu hiện khác nhau.

2.1. Giai đoạn 1 (giang mai sơ cấp)

Xuất hiện săng giang mai – vết loét tròn hoặc bầu dục. Các vết loét này là nơi chứa nhiều vi khuẩn và có khả năng lây nhiễm cao. Vết loét có màu đỏ tươi, nền cứng, không đau, không ngứa, kích thước khoảng 0,5 - 2 cm và vị trí thường gặp ở môi lớn, môi bé, cổ tử cung.

Bên cạnh đó có thể kèm theo nổi hạch bẹn (thường không đau) và hạch có thể thành chùm. Săng giang mai xuất hiện sau khoảng 3 tuần kể từ khi nhiễm bệnh và có thể tự biến mất sau vài tuần dù không điều trị. 

Dấu hiệu giang mai ở nữ giới giai đoạn 1 các vết loét thường gặp ở môi lớn, môi bé hoặc cổ tử cung

2.2. Giai đoạn 2 (giang mai thứ phát)

Ở giai đoạn này xuất hiện các dầu hiệu toàn thân như: 

• Phát ban màu hồng hoặc đỏ nhạt, không ngứa;
• Xuất hiện ở lòng bàn tay, bàn chân, thân mình; 
• Sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng;
• Đau cơ, đau khớp. 

Dấu hiệu bệnh giang mai ở nữ giai đoạn này: 

• Sẩn giang mai ở âm hộ, hậu môn;
• Tổn thương niêm mạc sinh dục;
• Rụng tóc kiểu “rừng thưa”.

Đây là giai đoạn vi khuẩn lan rộng trong cơ thể, dễ gây nhiễm trùng huyết và biểu hiện đa dạng. 

Dấu hiệu bệnh giang mai ở nữ giai đoạn 2 có thể bị tổn thương niêm mạc sinh dục

2.3. Giai đoạn tiềm ẩn

Giai đoạn này không có triệu chứng lâm sàng và chỉ phát hiện bệnh qua xét nghiệm máu. Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều năm, người bệnh vẫn mang vi khuẩn trong cơ thể và có nguy cơ lây nhiễm.

2.4. Giai đoạn 3 (giang mai muộn)

ở giai đoạn này xuất hiện các biểu hiện nặng như: Tổn thương tim mạch, tổn thương não, hệ thần kinh (giang mai thần kinh), sa sút trí tuệ, thay đổi hành vi , mù lòa, điếc. ở giai đoạn này là giai đoạn bệnh chuyển sang nguy hiểm gôm giang mai ở da, xương. Các biến chứng này có thể xuất hiện sau 10 đến 30 năm nếu người bệnh không được điều trị. 

3. Vì sao dấu hiệu giang mai ở nữ thường khó phát hiện?

Nữ giới mắc giang mai, các tổn thương ban đầu thường nằm sâu trong âm đạo, cổ tử cung hoặc môi bé – những vị trí khó quan sát bằng mắt thường. Hơn nữa, các dấu hiệu ban đầu như vết loét không đau, phát ban nhẹ, mệt mỏi… dễ bị bỏ qua hoặc nhầm với viêm phụ khoa thông thường.

Người mắc giang mai có thể tiềm ẩn trong nhiều năm mà không biểu hiện rõ triệu chứng, khiến người bệnh khó phát hiện để đi khám và được chẩn đoán điều trị. 

4. Các biến chứng của bệnh giang mai

Bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời. Trong đó, thường gặp là tình trạng tổn thương hệ thần kinh trung ương; các bất thường ở mắt như đồng tử co nhỏ, giảm phản xạ với ánh sáng, làm suy giảm thị lực. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây viêm khớp. Một số trường hợp ghi nhận rối loạn co thắt cơ trơn tại dạ dày, bàng quang và vùng chậu, ảnh hưởng đáng kể đến chức năng của các cơ quan này.

5. Khi nào cần đi khám giang mai? 

Khi nhận biết được các dấu hiệu bệnh giang mai ở nữ nói riêng và dấu hiệu chung của bệnh lý, người bệnh cần đi khám khi có các dấu hiệu sau:

• Xuất hiện vết loét vùng kín không đau;
• Phát ban bất thường không rõ nguyên nhân;
• quan hệ tình dục không an toàn;
• Bạn tình mắc bệnh lây qua đường tình dục.

Xét nghiệm giang mai là cách duy nhất để chẩn đoán chính xác, đặc biệt trong giai đoạn không triệu chứng.

6. Phương pháp chẩn đoán bệnh giang mai hiện nay

Chẩn đoán giang mai cần được tiếp cận toàn diện, dựa trên nhiều yếu tố kết hợp. Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử phơi nhiễm với các yếu tố nguy cơ, đánh giá biểu hiện lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm nhằm xác định sự hiện diện của tác nhân gây bệnh.

Hiện nay, xoắn khuẩn giang mai vẫn chưa thể nuôi cấy và phân lập thành công trong điều kiện phòng thí nghiệm. Do đó, các phương pháp chẩn đoán chủ yếu tập trung vào việc phát hiện trực tiếp vi khuẩn hoặc gián tiếp thông qua đáp ứng miễn dịch của cơ thể.

Trong đó, kỹ thuật soi kính hiển vi được áp dụng để tìm xoắn khuẩn trong các bệnh phẩm như dịch từ vết trợt, vết loét, dịch tiết sinh dục, dịch chọc hút hạch hoặc dịch não tủy. Phương pháp này đặc biệt có giá trị ở giai đoạn sớm của bệnh. Khi quan sát dưới kính hiển vi nền đen, xoắn khuẩn giang mai có hình dạng lò xo đặc trưng và khả năng di động. Tuy nhiên, cần lưu ý kết quả có thể bị nhầm lẫn với một số loại xoắn khuẩn khác có hình thái tương tự.

Soi kính hiển vi tìm xoắn khuẩn giang mai

Bên cạnh đó, các xét nghiệm huyết thanh học đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán. Các xét nghiệm này giúp phát hiện kháng thể đặc hiệu hoặc không đặc hiệu liên quan đến giang mai.

Nhóm xét nghiệm tìm kháng thể đặc hiệu bao gồm TPHA/TPPA, FTA-ABS, EIA, CLIA và ECLIA. Những phương pháp này có độ đặc hiệu cao, hỗ trợ khẳng định chẩn đoán. Trong khi đó, các xét nghiệm không đặc hiệu như VDRL và RPR thường được sử dụng để sàng lọc và theo dõi hiệu quả điều trị.

Ngoài ra, cần tiến hành chẩn đoán phân biệt với nhiều bệnh lý khác có biểu hiện tương tự, bao gồm tổn thương do ghẻ, nhiễm virus Herpes tại niêm mạc, phản ứng dị ứng thuốc, các bệnh da liễu do vi khuẩn, virus, nấm, cũng như vảy nến, lao, viêm hạch hoặc ung thư hạch.

Về điều trị, giang mai là bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đúng phác đồ. Nguyên tắc điều trị là loại bỏ xoắn khuẩn ra khỏi cơ thể, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng về sau.

7. Các phương pháp điều trị giang mai

7.1. Điều trị bằng kháng sinh

Penicillin vẫn là thuốc điều trị hiệu quả nhất hiện nay.

• Dạng tiêm bắp (Benzathine Penicillin G);
• Liều dùng tùy theo giai đoạn bệnh.

Ưu điểm:

• Hiệu quả cao ở tất cả các giai đoạn 
• Ngăn ngừa lây truyền sang thai nhi 

Theo khuyến cáo từ các tổ chức y tế, đây là phác đồ tiêu chuẩn trong điều trị giang mai.

Trường hợp dị ứng Penicillin có thể sử dụng Doxycycline, Tetracycline.Tuy nhiên, hiệu quả có thể thấp hơn và cần tuân thủ nghiêm ngặt.

Người bệnh có thể được điều trị bằng kháng sinh dạng tiêm bắp

7.2. Điều trị theo từng giai đoạn

Giai đoạn sớm

• Tiêm 1 liều Penicillin duy nhất; 
• Theo dõi đáp ứng điều trị.

Giai đoạn muộn

• Tiêm nhiều liều Penicillin;
• Thời gian điều trị kéo dài hơn.

7.3. Điều trị giang mai thần kinh

• Bệnh nhân được chỉ định điều trị nội trú và dùng Penicillin đường tĩnh mạch liều cao.

Sau khi điều trị, người bệnh cần xét nghiệm lại định kỳ (3, 6, 12 tháng), theo dõi hiệu giá kháng thể và đánh giá nguy cơ tái nhiễm . Việc theo dõi giúp đảm bảo người bệnh đã được kiểm soát bệnh hoàn toàn.

Một nguyên tắc quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là bạn tình của người bệnh cũng cần được xét nghiệm và điều trị đồng thời và tránh quan hệ tình dục cho đến khi khỏi bệnh. Điều này giúp ngăn ngừa tái nhiễm và lây lan trong cộng đồng.

Những lưu ý trong điều trị giang mai cho người bệnh

• Không tự ý mua thuốc điều trị;
• Tuân thủ đúng phác đồ của bác sĩ;
• Không quan hệ tình dục trong thời gian điều trị; 
• Tái khám đúng hẹn.

8. Các biện pháp phòng ngừa bệnh giang mai 

Hiện nay, vẫn chưa có vắc xin đặc hiệu để phòng ngừa giang mai. Do đó, các biện pháp dự phòng không đặc hiệu đóng vai trò then chốt, đặc biệt là kiểm soát các đường lây truyền của bệnh.

Trước hết, cần tăng cường truyền thông, giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về mức độ nguy hiểm cũng như cách phòng tránh giang mai. Việc hiểu đúng về bệnh giúp mỗi cá nhân chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân.

Quan hệ tình dục an toàn là yếu tố quan trọng hàng đầu. Nên duy trì mối quan hệ chung thủy một bạn tình, tránh quan hệ với người có nguy cơ cao như người hành nghề mại dâm hoặc người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Sử dụng bao cao su đúng cách trong mỗi lần quan hệ là biện pháp giảm nguy cơ lây nhiễm hiệu quả. Đồng thời, cần chú ý vệ sinh cơ quan sinh dục và răng miệng để hạn chế nguy cơ xâm nhập của tác nhân gây bệnh.

Bên cạnh đó, cần tuyệt đối không sử dụng chung bơm kim tiêm và tránh các hành vi tiêm chích ma túy, bởi đây là con đường lây truyền giang mai qua đường máu.

Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh. Người bệnh cần được chẩn đoán chính xác và tuân thủ phác đồ điều trị, đồng thời bạn tình cũng cần được kiểm tra và điều trị đồng thời để ngăn ngừa tái nhiễm.

Đối với phụ nữ mang thai, việc tầm soát giang mai cần được thực hiện sớm ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ. Xét nghiệm huyết thanh học giúp phát hiện bệnh kịp thời, từ đó có hướng điều trị phù hợp nhằm phòng ngừa nguy cơ giang mai bẩm sinh cho trẻ.

Về nguyên tắc chung, chẩn đoán giang mai chủ yếu dựa vào các xét nghiệm huyết thanh học kết hợp với đánh giá lâm sàng. Trong điều trị, kháng sinh – đặc biệt là Penicillin – vẫn được xem là lựa chọn hiệu quả nhất hiện nay trong việc loại bỏ xoắn khuẩn và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh giang mai ở nữ giới và nam giới giúp điều trị sớm và theo dõi đầy đủ không chỉ giúp người bệnh khỏi hoàn toàn mà còn hạn chế tối đa biến chứng và nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Để đặt lịch thăm khám sức khỏe tại các cơ sở bệnh viện, phòng khám hoặc đặt lịch lấy mẫu xét nghiệm tận nơi của Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56, đội ngũ tổng đài viên sẽ hướng dẫn cụ thể cho bạn.