Đau nhức khớp ngón tay: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

1. Nguyên nhân và triệu chứng đau nhức khớp ngón tay thường gặp

Đau nhức khớp ngón tay là cảm giác đau xuất hiện tại vị trí các khớp nối giữa những đốt ngón. Tình trạng này có thể xảy ra đơn độc hoặc kèm theo sưng, nóng, cứng khớp và hạn chế khả năng cử động. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

1.1. Thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp thường gặp ở người lớn tuổi hoặc những người phải vận động, sử dụng bàn tay trong thời gian dài. Cơn đau có thể rõ hơn vào buổi sáng, kèm cứng khớp và tăng khi ngón tay vận động nhiều. Vị trí thường gặp là khớp liên đốt xa (nổi hạt Heberden), khớp liên đốt gần (nổi hạt Bouchard) và khớp bàn đốt ngón tay cái.

1.2. Viêm khớp nhiễm khuẩn

Nhiễm khuẩn tại khớp gây phản ứng viêm, khiến ngón tay đau, sưng, nóng, đỏ và khó cử động. Trường hợp nhiễm trùng tiến triển có thể làm thay đổi màu sắc vùng da bị viêm. Đây là một cấp cứu y khoa, nếu không điều trị kịp thời (thường trong vòng 24 - 48 giờ đầu), khớp có thể bị phá hủy vĩnh viễn.

1.3. Viêm khớp dạng thấp

Đây là bệnh tự miễn thường ảnh hưởng đến các khớp nhỏ ở bàn tay. Đau và cứng khớp thường xuất hiện đối xứng, tình trạng cứng khớp buổi sáng thường kéo dài trên 1 giờ, đây là điểm giúp phân biệt với Thoái hóa khớp (thường cứng khớp dưới 30 phút và cải thiện nhanh khi vận động). Nếu không điều trị, khớp có nguy cơ biến dạng.

1.4. Viêm khớp vảy nến

Có thể gây đau, sưng và khó gập duỗi ngón tay. Một số trường hợp ngón tay sưng toàn bộ, đỏ và có hình dạng giống khúc dồi do tình trạng viêm lan rộng ở mô mềm.

1.5. Viêm bao gân De Quervain

Tình trạng viêm bao gân quanh các gân ở ngón tay cái khiến vùng ngón cái và cổ tay đau, đặc biệt khi vận động hoặc cầm nắm.

1.6. Hội chứng ngón tay cò súng

Gân gấp bị viêm hoặc mắc kẹt trong bao gân khiến ngón tay khó duỗi, có thể phát ra tiếng bật khi gập duỗi. Tình trạng này thường liên quan đến các động tác cầm nắm, vận động ngón tay lặp lại nhiều lần.

1.7. Gout

Cơn gout cấp có thể gây đau dữ dội, xuất hiện đột ngột vào ban đêm hoặc gần sáng. Khớp bị ảnh hưởng thường sưng, nóng và đỏ. Gout thường gặp nhất ở khớp ngón chân cái. Ở khớp ngón tay, gout ít gặp hơn và thường xảy ra ở giai đoạn mạn tính hoặc khi đã có hạt tophi.

1.8. Chấn thương hoặc trật khớp

Va đập, té ngã, gập ngón tay sai cách có thể gây tổn thương khớp, gãy xương, đứt gân hoặc trật khớp. Người bệnh thường đau, sưng, bầm tím, khó cử động và có thể thấy ngón tay biến dạng.

Người bệnh có thể bị đau ở một hoặc nhiều khớp, sưng, nóng đỏ, cứng khớp vào buổi sáng, tê bì hoặc ngứa ran. Một số trường hợp xuất hiện tiếng lạo xạo khi cử động, hạn chế gập duỗi, giảm lực bàn tay hoặc biến dạng khớp nếu tổn thương kéo dài.

Đau, sưng và cứng khớp là những biểu hiện thường gặp ở đau khớp ngón tay

2. Đau khớp ngón tay có nguy hiểm không?

Đau nhức khớp ngón tay đôi khi chỉ xuất hiện do bàn tay hoạt động quá mức và có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, tái phát hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý xương khớp, chấn thương hoặc tổn thương thần kinh cần được kiểm tra. Khi tình trạng đau kéo dài hoặc tiến triển, khả năng vận động của bàn tay cũng có thể bị ảnh hưởng, gây nhiều bất tiện trong công việc và sinh hoạt hàng ngày. Một số ảnh hưởng người bệnh có thể gặp gồm:

• Giảm khả năng cầm nắm: Đau và cứng khớp khiến các động tác như viết, đánh máy, cài cúc áo hoặc mở nắp chai trở nên khó khăn;
• Giảm lực bàn tay: Tổn thương kéo dài có thể làm bàn tay yếu hơn, khiến người bệnh dễ làm rơi đồ vật khi cầm nắm;
• Hạn chế gập duỗi ngón tay: Cơn đau và tình trạng cứng khớp có thể khiến các ngón tay khó vận động linh hoạt như bình thường;
• Ảnh hưởng công việc: Người thường xuyên sử dụng bàn tay như nhân viên văn phòng, thợ may, đầu bếp hoặc họa sĩ có thể bị giảm hiệu suất làm việc;
• Ảnh hưởng giấc ngủ: Đau kéo dài, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện về đêm, có thể khiến người bệnh khó ngủ, mệt mỏi;
• Tăng nguy cơ biến chứng: Nếu nguyên nhân không được điều trị, khớp có thể bị cứng, biến dạng hoặc tổn thương lan sang các khớp khác;
• Ảnh hưởng tâm lý: Đau kéo dài và hạn chế khả năng sinh hoạt có thể khiến người bệnh mệt mỏi, lo lắng hoặc mất tự tin.

Đau kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt của bàn tay

Người bệnh nên thăm khám nếu cơn đau dữ dội hoặc không thuyên giảm, xuất hiện tê ngứa, đau ở nhiều khớp hoặc gây khó khăn trong sinh hoạt. Đặc biệt, trường hợp nghi ngờ gãy xương, trật khớp, nghe tiếng rắc khi chấn thương cần được kiểm tra sớm.

Riêng khi ngón tay sưng nóng đỏ kèm sốt trên 38 độ, người bệnh nên đến cơ sở y tế cấp cứu ngay, không nên trì hoãn. Vì đây có thể là dấu hiệu viêm khớp nhiễm khuẩn - một trường hợp cấp cứu cần xử trí sớm để tránh gây phá hủy khớp vĩnh viễn.

3. Làm gì để phòng ngừa đau nhức khớp ngón tay?

Để phòng ngừa đau nhức khớp ngón tay, người bệnh nên:

• Thực hiện các bài tập phù hợp mỗi ngày giúp duy trì độ linh hoạt của khớp và hỗ trợ sức mạnh gân cơ;
• Nếu công việc đòi hỏi sử dụng bàn tay liên tục, nên dành thời gian nghỉ sau khoảng 1 giờ làm việc để giảm áp lực lên khớp;
• Không nên thường xuyên bẻ khớp ngón tay, đeo trang sức quá chật hoặc cầm nắm đồ vật sai tư thế;

• Khi phải thao tác mạnh, làm việc trong thời gian dài hoặc chơi các môn thể thao đối kháng, nên sử dụng dụng cụ hỗ trợ phù hợp để giảm nguy cơ chấn thương;
• Trong thời tiết lạnh, giữ ấm bàn tay giúp hạn chế cảm giác khó chịu tại các khớp;
• Ưu tiên thực phẩm cung cấp vitamin D, canxi, omega-3 và các chất chống oxy hóa; hạn chế rượu bia, chất kích thích và thực phẩm nhiều dầu mỡ;
• Duy trì cân nặng phù hợp góp phần giảm nguy cơ mắc và tiến triển các bệnh lý cơ xương khớp;
• Khi cần thực hiện công việc nặng hoặc thao tác đòi hỏi lực tay lớn, nên sử dụng dụng cụ hỗ trợ và bảo vệ bàn tay đúng cách.

Vận động ngón tay phù hợp và hạn chế quá tải giúp duy trì chức năng khớp

Đau khớp ngón tay có thể bắt nguồn từ vận động quá mức, chấn thương, thoái hóa, viêm khớp hoặc các bệnh lý liên quan đến thần kinh. Người bệnh cần chú ý những triệu chứng đi kèm như sưng, nóng đỏ, cứng khớp, tê bì, hạn chế vận động hoặc biến dạng để nhận biết tình trạng bất thường. Nếu cơn đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, nên thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Việc xác định chính xác nguyên nhân đau khớp ngón tay thường cần kết hợp thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm phù hợp. Ví dụ như RF, anti-CCP khi nghi ngờ viêm khớp dạng thấp, acid uric máu khi nghi ngờ gout, hoặc các chỉ số viêm và xét nghiệm dịch khớp khi nghi ngờ viêm khớp nhiễm khuẩn. Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ đối chiếu với triệu chứng và tiền sử bệnh lý để đưa ra hướng xử trí phù hợp.

Mọi nhu cầu thăm khám và tư vấn các vấn đề sức khỏe Cơ xương khớp, bạn đọc vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.