Triệu chứng giãn dây chằng đầu gối: Cách nhận biết và xử lý

1. Triệu chứng giãn dây chằng đầu gối

Dây chằng là các dải mô liên kết chắc chắn nối xương với xương, giúp giữ cho khớp ổn định trong quá trình vận động. Khớp gối có 4 dây chằng chính gồm dây chằng bên trong, dây chằng bên ngoài, dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau. giãn dây chằng đầu gối xảy ra khi dây chằng chịu lực quá mức khiến các sợi mô bị căng ra nhưng chưa rách hoàn toàn. Tùy mức độ tổn thương, tình trạng này thường được chia thành 3 mức:

- Nhẹ: sợi dây chằng gần như không rách, chỉ bị kéo giãn

- Trung bình: một phần sợi dây chằng bị rách

- Nặng: dây chằng đứt hoàn toàn.

Trong những giờ đầu sau chấn thương, đau tại khớp gối thường là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất. Cơn đau có thể kéo dài trong vài giờ, đi kèm sưng và bầm tím quanh khớp. Nếu tổn thương gây đau nhiều, người bệnh gặp khó khăn khi đứng hoặc đi lại, thậm chí cần người hỗ trợ di chuyển.

Giãn dây chằng đầu gối có thể làm khớp mất ổn định và hạn chế khả năng vận động

Sau khoảng 2 - 3 tuần, tình trạng đau và sưng có thể giảm nhưng khớp gối lại xuất hiện cảm giác lỏng lẻo. Người bệnh dễ mất thăng bằng khi chạy nhanh, khó đứng vững bằng một chân hoặc gặp khó khăn khi di chuyển trên địa hình không bằng phẳng. Khi xoay người hoặc thay đổi hướng vận động, đầu gối cũng khó giữ được sự ổn định.

Với người có thói quen vận động thường xuyên hoặc chơi thể thao, tình trạng suy giảm lực ở chân và khả năng giữ thăng bằng càng dễ nhận thấy. Nếu tổn thương kéo dài, cơ đùi bên bị thương có thể yếu và teo dần, khiến kích thước đùi nhỏ hơn bên còn lại.

Một biến chứng đáng lưu ý là thoái hóa Khớp gối. Khi dây chằng không còn đảm bảo chức năng giữ vững khớp, trục vận động của đầu gối có thể bị thay đổi, làm lực phân bố lên sụn khớp không đều. Tình trạng kéo dài có khả năng thúc đẩy quá trình tổn thương sụn và thoái hóa khớp. 

Dấu hiệu người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay, không nên chờ đợi: 

- Người bệnh nghe hoặc cảm thấy tiếng "rắc" ngay tại thời điểm va chạm

- Gối sưng to rất nhanh trong vòng vài giờ đầu

- Khớp gối biến dạng rõ, hoàn toàn chân bị thương không thể chịu lực khi đứng

- Bàn chân có cảm giác tê bì, lạnh, đổi màu

Khi đó, cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa Cơ xương khớp hoặc Chấn thương chỉnh hình càng sớm càng tốt. Đây là những dấu hiệu gợi ý tổn thương nặng hơn giãn dây chằng đơn thuần.

2. Cần làm gì khi bị giãn dây chằng đầu gối?

Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ giãn dây chằng đầu gối, người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc tiếp tục vận động mạnh. Thăm khám chuyên khoa giúp xác định chính xác mức độ tổn thương. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định X-quang hoặc cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá dây chằng, sụn chêm và những cấu trúc khác trong khớp gối.

Chụp MRI giúp bác sĩ đánh giá tổn thương dây chằng và các cấu trúc bên trong khớp gối

Với trường hợp tổn thương nhẹ, người bệnh có thể được hướng dẫn chăm sóc và phục hồi chức năng theo nguyên tắc RICE, bao gồm:

- Nghỉ ngơi (Rest): Hạn chế đi lại hoặc vận động mạnh lên khớp gối ngay sau chấn thương, tránh chịu lực hoặc tiếp tục các động tác gây đau trong những ngày đầu;

- Chườm lạnh (Ice): Trong 48 giờ đầu, chườm lạnh khoảng 15 - 20 phút mỗi lần, có thể lặp lại vài lần trong ngày, giúp giảm đau và sưng. Không nên tự ý chườm nóng ngay sau chấn thương vì nhiệt có thể làm tình trạng sưng nề tăng lên;

- Băng ép (Compression): Dùng băng thun quấn quanh khớp gối với lực vừa phải giúp hạn chế sưng nề. Không quấn quá chặt vì có thể gây tê bì hoặc đổi màu da đầu chi, cần nới băng ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu này;

- Kê cao chân (Elevation): Khi nằm hoặc ngồi nghỉ, nên kê chân bị thương cao hơn mức tim (ví dụ gác lên gối) để hỗ trợ giảm sưng nề;

- Dùng thuốc theo chỉ định: Một số thuốc giảm đau, chống viêm được sử dụng để kiểm soát triệu chứng. Người bệnh cần sử dụng đúng liều, đúng thời gian và không tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc.

3. Giải đáp thắc mắc thường gặp về giãn dây chằng đầu gối

Bên cạnh việc nhận biết triệu chứng giãn dây chằng đầu gối, nhiều người cũng quan tâm đến thời gian hồi phục, khả năng phải phẫu thuật và cách phòng tránh tái chấn thương.

3.1. Giãn dây chằng đầu gối bao lâu thì khỏi?

Khả năng hồi phục sau giãn dây chằng đầu gối không giống nhau ở mỗi người, chủ yếu phụ thuộc vào mức độ tổn thương và cách điều trị. Trường hợp nhẹ có thể cần khoảng 3 - 4 tuần để khớp gối trở lại trạng thái vận động bình thường. Tổn thương nặng hơn có thể mất khoảng 2 tháng hoặc lâu hơn. Việc tuân thủ hướng dẫn điều trị và tập phục hồi đúng cách có vai trò quan trọng đối với quá trình hồi phục. 

Khả năng hồi phục giãn dây chằng đầu gối phụ thuộc vào mức độ tổn thương và hướng điều trị

3.2. Giãn dây chằng gối có phải mổ không?

Không phải trường hợp giãn dây chằng đầu gối nào cũng cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ dựa trên mức độ tổn thương, độ mất vững của khớp, tổn thương kèm theo và nhu cầu vận động để đưa ra chỉ định. Phẫu thuật thường được cân nhắc khi dây chằng bị đứt hoàn toàn, có tổn thương sụn chêm hoặc người bệnh cần duy trì hoạt động thể lực ở cường độ cao.

3.3. Cách phòng tránh giãn dây chằng đầu gối

Để giảm nguy cơ tổn thương dây chằng, cần khởi động kỹ trước khi tập luyện, duy trì cường độ vận động phù hợp và chú ý kỹ thuật khi chạy, nhảy hoặc thay đổi hướng. Người chơi thể thao nên tăng cường sức mạnh cơ chân và cơ quanh khớp gối. Bên cạnh đó, chế độ ăn đủ protein, canxi và vitamin D cũng góp phần duy trì sức khỏe hệ cơ xương khớp.

Ngoài ra, cần lựa chọn giày phù hợp với môn thể thao, chú ý an toàn khi tham gia giao thông và lao động. Chế độ ăn uống cân đối, cung cấp đủ protein, canxi và vitamin D cũng góp phần duy trì sức khỏe cơ xương khớp.

Triệu chứng giãn dây chằng đầu gối có thể thay đổi theo từng giai đoạn, từ đau, sưng sau chấn thương đến lỏng khớp, yếu cơ và giảm khả năng vận động. Khi xuất hiện những biểu hiện bất thường, người bệnh nên thăm khám để xác định chính xác mức độ tổn thương. Điều trị phù hợp kết hợp nghỉ ngơi và phục hồi chức năng giúp cải thiện độ ổn định của khớp, hạn chế nguy cơ tổn thương kéo dài và thoái hóa khớp gối.

Mọi nhu cầu thăm khám và tư vấn các vấn đề sức khỏe Cơ xương khớp, bạn đọc vui lòng liên hệ tới MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời. Với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, trang thiết bị hiện đại và dịch vụ khám chữa toàn diện, MEDLATEC sẽ hỗ trợ bạn xác định đúng nguyên nhân, hướng dẫn phương pháp điều trị hiệu quả và đưa ra các biện pháp phòng ngừa tái phát.