Gợi ý 8 dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em và phương pháp chẩn đoán

1. Ung thư hạch ở trẻ em là gì?

Ung thư hạch xuất phát từ hệ bạch huyết – một phần quan trọng của hệ miễn dịch, có vai trò giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.

Ung thư hạch xảy ra khi các tế bào lympho phát triển bất thường, tăng sinh không kiểm soát và tạo thành khối u tại hạch bạch huyết hoặc các cơ quan thuộc hệ bạch huyết như lách, amidan, tuyến ức, tủy xương...

Ở trẻ em, có 2 nhóm ung thư hạch thường gặp nhất là: u lympho Hodgkin và u lympho không Hodgkin. Mặc dù đây là bệnh lý ác tính nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, nhiều trẻ có tiên lượng rất khả quan.

Ung thư hạch ở trẻ xuất phát từ sự nhân lên bất thường của tế bào hạch bạch huyết

2. Gợi ý 8 dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em

Các dấu hiệu của ung thư hạch ở trẻ em thường khác nhau tùy vào vị trí xuất hiện của khối u, giai đoạn bệnh và loại Ung thư mắc phải. Dưới đây là những dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em thường gặp mà cha mẹ cần lưu ý.

2.1. Sưng hạch bạch huyết trong thời gian dài

Đây là dấu hiệu điển hình nhất của Ung thư hạch. Các hạch thường xuất hiện ở: cổ, nách, bẹn, trên xương đòn,... Hạch nghi ngờ ung thư thường to dần theo thời gian, không đau hoặc ít đau, chắc, khó di động,...

Cần lưu ý rằng phần lớn trẻ nổi hạch là do nhiễm khuẩn hoặc nhiễm virus. Tuy nhiên, nếu hạch tồn tại kéo dài, ngày càng lớn hoặc kèm các triệu chứng toàn thân thì mới cần nghĩ đến khả năng ung thư.

2.2. Sốt kéo dài, tái lại nhiều lần không rõ nguyên nhân

Trẻ có thể bị sốt nhẹ hoặc sốt cao tái đi tái lại, dùng thuốc hạ sốt không cải thiện. Đa phần trẻ bị sốt do ung thư hạch không tìm được ổ nhiễm trùng. Cũng vì thế mà bệnh dễ gây nhầm lẫn với nhiễm khuẩn thông thường.

Nổi hạch kèm sốt trong thời gian dài, tái diễn thường xuyên có thể là dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em

2.3. Sụt cân nhanh

Nếu trẻ giảm trên 10% cân nặng trong khoảng 6 tháng mà không ăn kiêng hoặc không có nguyên nhân rõ ràng, cha mẹ cần cho con khám chuyên khoa. Đây là dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em cần cảnh giác vì khi tồn tại khối u ác tính, tế bào ung thư cần tiêu hao rất nhiều năng lượng và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chuyển hóa của cơ thể.

2.4. Đổ mồ hôi nhiều về đêm

Trẻ bị ung thư hạch thường ra nhiều mồ hôi khi ngủ, thậm chí tới mức mồ hôi làm ướt quần áo hoặc ga giường. Hiện tượng ra mồ hôi nhiều do ung thư sẽ không liên quan đến thời tiết nóng và thường đi kèm sốt, sụt cân.

2.5. Mệt mỏi kéo dài

Ung thư hạch thường khiến trẻ mệt mỏi, ít vận động, ngủ nhiều, không còn hứng thú với hoạt động vui chơi, giảm khả năng học tập. Tình trạng này sẽ kéo dài nhiều tuần, không cải thiện sau khi trẻ đã được nghỉ ngơi đầy đủ.

2.6. Bụng đau, chướng

Một số trường hợp ung thư hạch xuất hiện trong ổ bụng sẽ gây đau bụng âm ỉ, chướng bụng, buồn nôn, táo bón, sờ thấy khối u bất thường ở vùng bụng. Đây cũng là dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em cần được cha mẹ cảnh giác.

2.7. To gan, lách

Khi bệnh lan tới các cơ quan khác, bác sĩ có thể phát hiện trẻ bị gan to, lách to, bụng to bất thường. Bản thân cha mẹ thường không thể tự nhận diện được dấu hiệu này.

3. Thời điểm cần cho trẻ thăm khám và phương pháp chẩn đoán ung thư hạch

Cha mẹ nên cảnh giác trước các dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em để kịp thời đưa trẻ tới cơ sở y tế thăm khám, xác định nguyên nhân và thực hiện các xét nghiệm cần thiết khi có chỉ định.

3.1. Khi nào trẻ cần được thăm khám?

Cha mẹ nên cho trẻ đến cơ sở y tế nếu có một hoặc nhiều biểu hiện dưới đây:

• Hạch tồn tại trên 2 tuần, ngày càng to, không đau, nằm trên xương đòn.
• Xuất hiện đồng thời nhiều triệu chứng bất thường như: sốt kéo dài, sưng hạch, sụt cân, đổ mồ hôi đêm, mệt mỏi kéo dài,... 

Trẻ nổi hạch kèm biểu hiện bất thường toàn thân cần được khám chuyên khoa để chẩn đoán nguyên nhân

3.2. Chẩn đoán ung thư hạch ở trẻ em

Để xác định chính xác nguyên nhân gây nổi hạch và chẩn đoán ung thư hạch, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp:

• Khám lâm sàng:

Bác sĩ sẽ thăm khám để đánh giá triệu chứng toàn thân của trẻ đồng thời xác định vị trí, kích thước và tính chất của hạch. Trẻ cũng sẽ được khám vùng bụng để đánh giá gan, lách,... nhằm thu thập thông tin ban đầu để bác sĩ đưa ra chỉ định cận lâm sàng cần thực hiện.

• Xét nghiệm:

- Xét nghiệm máu: tuy kết quả quả từ xét nghiệm máu không thể khẳng định ung thư hạch nhưng có thể phát hiện những bất thường gợi ý bệnh.

- Xét nghiệm tủy xương xác định khả năng tế bào ác tính đã lan đến tủy xương hay chưa.

- Xét nghiệm miễn dịch và sinh học phân tử nhằm phân biệt các thể ung thư hạch và xác định đặc điểm của tế bào ung thư.

- Sinh thiết hạch xác định tế bào ung thư và phân loại ung thư hạch.

• Chẩn đoán hình ảnh:

Trẻ có thể được chỉ định: 

- Siêu âm hạch đánh giá kích thước, hình dạng, cấu trúc, đặc điểm tưới máu của hạch.

- Chụp X-quang ngực nếu nghi ngờ có khối u trung thất.

- Chụp CT-Scanner hoặc MRI xác định vị trí, kích thước, mức độ xâm lấn của khối u và đánh giá mức độ tổn thương ở cơ quan lân cận.

- PET/CT nếu cần đánh giá giai đoạn bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị.

Dấu hiệu ung thư hạch ở trẻ em thường không đặc hiệu và dễ nhầm với nhiễm trùng lành tính. Vì thế, nếu phát hiện trẻ bị sưng hạch bạch huyết trong thời gian dài, chưa xác định được nguyên nhân, cha mẹ có thể liên hệ đặt lịch khám cho con cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.