1. Người nôn nao buồn nôn là bị làm sao?

Nôn nao buồn nôn là cảm giác khó chịu ở vùng dạ dày kích thích gây buồn nôn hoặc nôn thực sự. Cảm giác này có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài nhiều giờ, nhiều ngày. Tùy vào nguyên nhân gây nên mà người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng đi kèm như: đau bụng, chóng mặt, khó tiêu, đầy hơi, sốt nhẹ, uể oải, mệt mỏi,... 

Trong một số trường hợp, buồn nôn có thể đi kèm các dấu hiệu nặng như đau ngực, khó thở, đau bụng dữ dội, sốt cao, rối loạn ý thức… cần đi khám ngay.

Nguyên nhân thường gặp khiến người nôn nao buồn nôn gồm:

1.1. Rối loạn tiêu hóa

Khi hệ tiêu hóa hoạt động kém, thức ăn không được xử lý đúng cách sẽ gây tình trạng đầy bụng, ợ chua, khó tiêu, buồn nôn,... Rối loạn tiêu hóa thường do ăn uống không điều độ, ăn quá no hoặc quá đói, dùng quá nhiều thực phẩm chứa dầu mỡ, uống cà phê, uống bia rượu,...

Người bị rối loạn tiêu hóa thường dễ có cảm giác nôn nao, buồn nôn

1.2. Ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm thường xảy ra do ăn phải thức ăn ôi thiu, chưa được nấu chín, nhiễm khuẩn, nhiễm virus,... Người bị ngộ độc thực phẩm thường có cảm giác người nôn nao buồn nôn sau khi ăn vài giờ, nôn nhiều, đau bụng, tiêu chảy, sốt nhẹ,...

Nếu nôn ói và tiêu chảy nhiều lần, người bệnh có thể bị mất nước, choáng váng và cần được bù dịch, thăm khám bác sĩ chuyên khoa.

1.3. Rối loạn tiền đình

Những người có hệ tiền đình yếu rất dễ cảm thấy nôn nao buồn nôn khi đi tàu xe, máy bay. Trong trường hợp này, ngoài buồn nôn, họ cũng bị hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi, đổ mồ hôi lạnh,...

1.4. Căng thẳng kéo dài

Tâm lý căng thẳng cũng là nguyên nhân thường gặp khiến người nôn nao buồn nôn. Khi bị căng thẳng, hệ thần kinh và hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng từ đó gây co thắt dạ dày, chán ăn, mất ngủ, buồn nôn,...

Tuy nhiên, trước khi nghĩ đến buồn nôn cho “stress”, người bệnh cần loại trừ các bệnh lý thực thể nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng dần.

1.5. Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc có thể gây cảm giác nôn nao buồn nôn sau khi sử dụng, đặc biệt là: thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc điều trị huyết áp, thuốc hóa trị,... Nếu buồn nôn xuất hiện sau khi uống thuốc, bạn nên thông báo với bác sĩ để cân nhắc về việc điều chỉnh đơn thuốc, không nên tự ý ngưng thuốc hoặc tăng hoặc giảm liều lượng thuốc.

1.6. Triệu chứng của một số bệnh lý

Trong một số trường hợp, tình trạng người nôn nao buồn nôn có thể liên quan đến bệnh lý như: viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản, viêm gan, sỏi mật, gan nhiễm mỡ, hạ đường huyết,... 

Ở người có bệnh nền tim mạch, đái tháo đường, thận, gan hoặc người cao tuổi, buồn nôn kéo dài cần được thăm khám sớm để loại trừ các bệnh lý nguy hiểm.

1.7. Mang thai

Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu cũng có thể cảm thấy trong người nôn nao buồn nôn vào buổi sáng, nhạy cảm với mùi thức ăn, chán ăn hoặc thèm ăn bất thường, mệt mỏi,... Những triệu chứng này thường giảm dần sau tam cá nguyệt đầu tiên.

Nếu buồn nôn và nôn quá nhiều, ăn uống kém, sụt cân, tiểu ít… thì mẹ bầu nên đi khám để được đánh giá và hướng dẫn bù nước, bổ sung dinh dưỡng.

2. Cách xử trí khi người cảm thấy nôn nao, buồn nôn

Tùy theo mức độ khó chịu do nôn nao, buồn nôn và triệu chứng đi kèm, bạn có thể tham khảo một số cách khắc phục sau đây, tuy nhiên, chỉ nên áp dụng các biện pháp tại nhà khi triệu chứng nhẹ, không có dấu hiệu nguy hiểm như đau ngực, khó thở, đau bụng dữ dội, nôn ra máu, sốt cao, lơ mơ, mất ý thức,…:

2.1. Khắc phục tại nhà

Nếu người nôn nao buồn nôn ở mức độ nhẹ, bạn có thể áp dụng các biện pháp đơn giản như:

• Nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, trong tư thế ngồi hoặc nằm kê cao đầu, không nằm ngay sau khi ăn, tránh tiếp xúc với mùi thức ăn hoặc môi trường ngột ngạt. Khi cơ thể đang buồn nôn, việc tiếp xúc với mùi mạnh có thể khiến cảm giác khó chịu tăng lên. Tiếp sau đó, bạn hãy hít vào chậm bằng mũi, giữ hơi 2 - 3 giây rồi từ từ thở ra bằng miệng để cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng và làm dịu cảm giác buồn nôn.
• Uống nước ấm từng ngụm nhỏ. Trường hợp nôn nhiều bạn có thể pha dung dịch điện giải theo liều được nhà sản xuất hướng dẫn để sử dụng. Việc làm này sẽ giúp dạ dày hoạt động ổn định hơn và giảm kích thích gây nôn. Tuy nhiên, cần thận trọng ở người bệnh thận, suy tim hoặc người cao tuổi, và nên đi khám nếu không thể bù nước bằng đường uống. 
• Ăn cháo loãng, súp và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, không nên ăn đồ ăn chứa dầu mỡ hoặc gia vị cay nóng, không ăn ngay trước khi đi ngủ để tránh gây quá tải cho dạ dày.
• Uống trà gừng, ngậm kẹo gừng hoặc lát gừng tươi. Trong gừng chứa gingerol và shogaol giúp làm dịu dạ dày, giảm co thắt và hạn chế phản xạ buồn nôn. Phương pháp này đặc biệt hữu ích với người say tàu xe do rối loạn tiền đình, buồn nôn do lạnh bụng hoặc ốm nghén mức độ nhẹ.

Phụ nữ mang thai, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc có bệnh lý dạ dày nặng nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng thường xuyên hoặc với liều cao.

Uống trà gừng giúp cải thiện cảm giác nôn nao trong người

2.2. Khám bác sĩ chuyên khoa

Phần lớn trường hợp cảm thấy người nôn nao buồn nôn chỉ là tạm thời và có thể tự biến mất. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nôn nao, buồn nôn đều lành tính. Bạn cần đi khám sớm để được đánh giá nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường:

• Buồn nôn kéo dài trên 24 - 72 giờ không xác định được nguyên nhân, không cải thiện khi nghỉ ngơi hoặc uống bù nước.
• Buồn nôn kèm triệu chứng bất thường như: đau bụng dữ dội, nôn ra máu, sốt cao, đi ngoài ra máu, sụt cân nhanh, đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, cứng gáy, sụt cân nhanh, lơ mơ, choáng váng, tiểu ít,...

Sau khi khai thác tiền sử bệnh lý, thói quen ăn uống và sinh hoạt, tùy tình trạng của từng bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định những kiểm tra cần thiết như: xét nghiệm máu, siêu âm, nội soi dạ dày, xét nghiệm chức năng gan - mật,... nhằm tìm ra chính xác nguyên nhân. Đây chính là cách tốt nhất để bác sĩ chẩn đoán đúng về tình trạng sức khỏe, có phương án can thiệp an toàn cho sức khỏe của người bệnh.

Bệnh nhân thường xuyên cảm thấy người nôn nao buồn nôn được bác sĩ tư vấn phương pháp khắc phục tại nhà

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể kê đơn thuốc điều trị như: thuốc chống nôn, thuốc giảm tiết axit dạ dày, thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày, thuốc điều trị bệnh gan mật, truyền dịch,... Người bệnh không nên tự ý mua và dùng thuốc chống nôn khi chưa tìm ra nguyên nhân và được bác sĩ đồng ý. Việc lạm dụng thuốc không có chỉ định rất dễ che lấp triệu chứng, khiến bệnh lý nền gây nôn nao, buồn nôn trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngoài ra, bạn cũng không nên tự ý dùng các thuốc giảm đau bụng, thuốc chống tiêu chảy mạnh khi chưa được bác sĩ khám, vì có thể làm mờ đi dấu hiệu của những bệnh lý cần can thiệp sớm như viêm ruột thừa, tắc ruột, viêm tụy cấp,...

Trường hợp khó chịu vì người nôn nao buồn nôn, chưa biết làm cách nào để khắc phục, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.