1. Phản vệ là gì? Do những tác nhân nào?

Phản vệ là tình trạng cơ thể phản ứng miễn dịch thái quá và rất nhanh chóng với một số tác nhân gây ra phản ứng dị ứng. Trong đó, một số tác nhân có nguy cơ cao gây ra phản vệ bao gồm: 

- Thực phẩm: Một số loại thực phẩm có nguy cơ dị ứng cao có thể kể đến các loại hạt, đậu phộng, cá, các loại đậu phộng có vỏ, sữa, trứng,...

Người bệnh có thể bị dị ứng với một số loại thực phẩm

- Thuốc: Dị ứng với một số loại thuốc như penicillin hoặc aspirin cũng là vấn đề rất thường gặp. 

- Nọc độc của côn trùng: Một số trường hợp có thể bị dị ứng khi bị côn trùng cắn, chẳng hạn như dị ứng với vết đốt từ ong bắp cày hay một số loại côn trùng khác. 

- Mủ cao su: Là chất có trong một số vật tư y tế và có thể gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng trong một số trường hợp. 

- Hoạt động thể chất: Đây cũng là một trong những tác nhân có thể gây ra sốc phản vệ. 

- Không rõ nguyên nhân hoặc kết hợp nhiều nguyên nhân khác nhau chẳng hạn như tiếp xúc với một số chất, thực phẩm gây dị ứng và gắng sức. 

2. 4 mức độ sốc phản vệ

Các trường hợp bị dị ứng phản vệ thường không có những dấu hiệu cảnh báo, đa số các trường hợp bị sốc phản vệ đều xảy ra đột ngột và nhanh chóng. Bên cạnh đó, một số trường hợp cũng có những biểu hiện nhẹ trước khi diễn tiến nghiêm trọng. Dưới đây là 4 mức độ phản vệ: 

Mức độ 1

Đây là mức độ nhẹ nhất trong phản vệ, với các biểu hiện chủ yếu trên da. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như ngứa, nổi mề đay và các biểu hiện giống như viêm mũi dị ứng. Những trường hợp phản ứng dị ứng này thường là do phản ứng với vết đốt côn trùng, một số loại thực phẩm thông thường. Đây là giai đoạn nhẹ nhưng người bệnh cũng cần được theo dõi chặt chẽ vì phản ứng dị ứng có thể nhanh chóng diễn tiến nghiêm trọng và cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời. 

Người bệnh không nên chủ quan nếu có biểu hiện ngứa sau khi ăn một số thực phẩm dễ gây dị ứng

Mức độ 2

Những triệu chứng dị ứng xảy ra nghiêm trọng hơn và có thể xuất hiện ở nhiều cơ quan như da, hô hấp, tim mạch,... Tình trạng phát ban của người bệnh sẽ lan rộng hơn, môi và lưỡi có biểu hiện sưng, kèm theo đó là một số biểu hiện như nghẹt mũi, chảy nước mũi,... Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có thể bị khàn giọng, khó nuốt, tiêu chảy,... Những trường hợp này cần được đưa đi khám sớm vì bệnh có thể tiến triển rất nhanh, thậm chí đe dọa tính mạng của người bệnh. 

Mức độ 3

Giai đoạn này được đánh giá là nguy kịch. Lúc này, các phản ứng dị ứng có thể trở nên nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng của người bệnh. Trong đó, những triệu chứng mà người bệnh thường gặp phải là co thắt phế quản, phù nề đường hô hấp gây khó thở, mạch nhanh, tụt huyết áp, thậm chí mất ý thức,... Những bệnh nhân này cần được cấp cứu kịp thời để bảo vệ tính mạng. 

Mức độ 4

Phản ứng miễn dịch này vô cùng nghiêm trọng, người bệnh có thể bị đe dọa đến tính mạng. Khi đã tiến triển đến giai đoạn này, bệnh nhân có thể gặp phải những triệu chứng nghiêm trọng như tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim nguy hiểm, lưu lượng máu kém, phù nề đường thở có thể dẫn đến suy hô hấp. Tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến tính mạng bệnh nhân nếu không được xử trí đúng và kịp thời. 

3. Cách xử trí

Nếu không được xử trí kịp thời, sốc phản vệ có thể khiến người bệnh tử vong chỉ trong một thời gian ngắn. Do đó, việc trang bị những kiến thức cơ bản về vấn đề này để nhận biết sớm bất thường và đưa người bệnh đi cấp cứu kịp thời là rất quan trọng. 

Dưới đây là cách xử trí đối với những trường hợp sốc phản vệ: 

Điều đầu tiên bạn cần làm đó là nhận biết các triệu chứng phản vệ và đồng thời đánh giá mức độ nghiêm trọng của những triệu chứng này. Khi có những triệu chứng đầu tiên xuất hiện, bạn có thể sử dụng ống tiêm tự động Epinephrine cho người bệnh và đưa người bệnh đến các cơ sở y tế gần nhất. 

Người bệnh cần được đưa đi cấp cứu sớm để bảo vệ tính mạng

Tại các cơ sở y tế, bệnh nhân sẽ được các bác sĩ áp dụng một số phương pháp điều trị theo phác đồ xử trí phản vệ như thiết lập đường truyền tĩnh mạch để giúp ổn định huyết áp. Trong những trường hợp cần thiết, cần sử dụng các biện pháp hỗ trợ hô hấp như liệu pháp oxy qua mặt nạ, qua gọng kính.

Những trường hợp bệnh nhân bị tụt huyết áp, suy hô hấp, nhịp tim bất thường,... cần được can thiệp với các biện pháp chuyên sâu hơn, chẳng hạn sử dụng thuốc vận mạch để tăng huyết áp, hồi sức tim phổi hay cũng có thể dùng ống nội khí quản để hỗ trợ hô hấp cho người bệnh. 

Phản vệ thường diễn tiến rất nhanh chóng, do vậy, điều quan trọng là hãy đưa người bệnh đi khám sớm nếu nhận thấy những biểu hiện bất thường. Khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với các tác nhân gây dị ứng, phản ứng viêm có thể nhanh chóng lan rộng khắp cơ thể chỉ trong vòng vài phút sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng. 

Mong rằng, với những thông tin nêu trên, bạn đã hiểu rõ hơn về 4 mức độ phản vệ để hiểu rõ về sự nguy hiểm của tình trạng này. Nếu vẫn còn thắc mắc về sốc phản vệ và một số thông tin liên quan, mời quý khách hàng liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC, các tổng đài viên luôn sẵn sàng tư vấn cụ thể cho bạn.