1. Sá sùng là gì?

Sá sùng là tên gọi dân gian của một loài sinh vật biển thuộc nhóm giun biển, sống ở các vùng bãi cát ven biển. Hình dạng của sá sùng giống con giun, thân mềm, dài, màu nâu nhạt hoặc hồng nhạt tùy vào môi trường sống.

Ở Việt Nam, sá sùng nổi tiếng tại các vùng biển như Quảng Ninh, Hải Phòng, Nha Trang,… Trong đó, sá sùng Vân Đồn (Quảng Ninh) được đánh giá cao nhờ thịt dày, thơm và độ ngọt tự nhiên đặc trưng. 

Không giống các loại hải sản thông thường như tôm, cua, cá, sá sùng thường được khai thác thủ công bằng cách đào cát khi thủy triều rút. Chính vì quá trình khai thác vất vả, cộng thêm số lượng không nhiều nên sá sùng trở thành một loại đặc sản quý, có giá thành cao.

Hiện nay, thị trường chủ yếu có các loại sá sùng sau:

• Sá sùng tươi: vừa đánh bắt, còn nguyên con, mềm.
• Sá sùng khô: đã được làm sạch, phơi khô, bảo quản lâu.
• Sá sùng đông lạnh: dạng tươi nhưng được cấp đông.

Trong đó, sá sùng khô là phổ biến nhất vì dễ vận chuyển và dùng được quanh năm.

Sá sùng tươi

2. Công dụng và cách dùng sá sùng như thế nào?

Sá sùng được đánh giá là nguồn thực phẩm giàu đạm và khoáng chất tốt cho sức khỏe. Vì thế, trong đời sống hàng ngày, sá sùng được sử dụng với rất nhiều cách khác nhau.

2.1. Công dụng

Các món ăn chứa sá sùng có thể giúp:

• Bổ sung axit amin và khoáng chất:

Trong sá sùng có chứa đến 18 loại axit amin tự nhiên và nhiều khoáng chất như sắt, kẽm, canxi, magie,... Những dưỡng chất này giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ phục hồi cơ thể sau ốm, giảm tình trạng thiếu máu do thiếu sắt và cải thiện sức khỏe. Loài hải sản này giàu đạm nhưng ít béo nên có thể sử dụng cho nhiều độ tuổi.

• Tăng cường sinh lực:

Theo y học cổ truyền, sá sùng có vị ngọt, tính mát, có tác dụng bổ thận, tráng dương, tăng cường sinh lực cho nam giới. Vì vậy, nhiều người sử dụng sá sùng như một món ăn bồi bổ cơ thể, đặc biệt trong giai đoạn suy nhược.

• Giúp nước dùng ngọt tự nhiên:

Sá sùng khô thường được nướng sơ rồi thả vào nồi nước dùng để tạo vị ngọt thanh tự nhiên. Đây là cách làm đơn giản nhưng lại mang đến hương vị đặc trưng khó lẫn cho các món ăn truyền thống.

2.2. Cách dùng

Sau khi hiểu rõ sá sùng là gì, bạn có thể sử dụng loài hải sản này bằng những cách sau:

• Sử dụng sá sùng khô nấu nước dùng:

Bạn hãy nướng sá sùng khô trên lửa nhỏ cho thơm sau đó rửa sạch nhanh với nước ấm và cho vào nồi nước dùng hầm cùng xương.

• Chế biến món ăn trực tiếp:

Sá sùng tươi có thể được chế biến thành các món ăn như: sá sùng xào tỏi, sá sùng chiên giòn, sá sùng nướng muối ớt, cháo sá sùng,... Khi chế biến, bạn cần dùng dao rạch dọc thân, lộn ruột, rửa nhiều lần với nước muối loãng để làm sạch cát bên trong sau đó mới sử dụng.

• Ngâm rượu bồi bổ:

Sá sùng khô rửa sạch, để ráo sau đó đem ngâm với rượu trắng 40 - 45 độ trong 1 - 3 tháng là có thể sử dụng. Lưu ý, không nên lạm dụng rượu ngâm sá sùng, người có bệnh gan, huyết áp cao hoặc đang dùng thuốc không nên tự ý uống rượu ngâm sá sùng.

3. Một số món ăn được ưa chuộng từ sá sùng

Sá sùng được chế biến thành rất nhiều món ăn thơm ngon, có thể kể đến như:

3.1. Sá sùng xào tỏi

• Nguyên liệu: sá sùng tươi, tỏi, hành lá, gia vị.
• Cách làm: sá sùng sau khi làm sạch đem trụng sơ qua nước nóng, sau đó xào nhanh với tỏi phi thơm. Nêm nếm gia vị cho vừa ăn và thêm hành lá rồi tắt bếp.

Món này nên thưởng thức khi còn nóng, phù hợp làm món nhậu hoặc món mặn trong bữa cơm gia đình.

Sá sùng xào

3.2. Sá sùng nướng muối ớt

Sá sùng nướng là món ăn đặc sản ở nhiều vùng biển, có mùi thơm đặc trưng và vị đậm đà.

• Nguyên liệu: sá sùng tươi, muối ớt, dầu ăn, sa tế (tùy khẩu vị).
• Cách làm: sá sùng làm sạch, ướp với muối ớt khoảng 15 - 20 phút rồi đem nướng trên bếp than hoặc nồi chiên không dầu.

Món ăn này có vị cay nhẹ, thơm ngon và rất kích thích vị giác.

3.3. Sá sùng chiên giòn

Nếu bạn thích món ăn có độ giòn rụm thì sá sùng chiên giòn là lựa chọn rất đáng thử.

• Nguyên liệu: sá sùng, bột chiên giòn, trứng gà, gia vị.
• Cách làm: sá sùng rửa sạch, để ráo, tẩm qua trứng và bột chiên giòn rồi chiên ngập dầu đến khi vàng đều.

Món ăn này thường chấm kèm tương ớt hoặc nước mắm chua ngọt, phù hợp cho cả người lớn và trẻ nhỏ.

3.4. Cháo sá sùng

Cháo sá sùng là món ăn dễ tiêu hóa, bổ dưỡng, thường được dùng cho người mới ốm dậy hoặc người cao tuổi.

• Nguyên liệu: gạo tẻ, sá sùng tươi hoặc khô, hành lá, gừng.
• Cách làm: nấu cháo nhừ, sá sùng làm sạch rồi xào sơ cho thơm, sau đó cho vào nồi cháo, nấu thêm vài phút.

Cháo có vị ngọt tự nhiên, thơm nhẹ, rất thích hợp dùng cho bữa điểm tâm sáng hoặc bồi bổ khi cơ thể mệt mỏi.

3.5. Canh sá sùng nấu rau củ

Đây là món canh thanh mát, phù hợp với những người muốn có bữa ăn nhẹ nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng.

• Nguyên liệu: sá sùng, cà rốt, củ cải, nấm, rau thơm.
• Cách làm: sá sùng sơ chế sạch, cho vào nồi nấu cùng rau củ để tạo vị ngọt tự nhiên.

Sá sùng nấu canh

3.6. Sá sùng nấu nước dùng phở, bún

Sá sùng khô đem nướng thơm rồi thả vào nồi hầm xương để nước dùng có vị ngọt sâu, thơm tự nhiên và đậm đà hơn. Đây là bí quyết của nhiều quán phở gia truyền, giúp nước lèo trong và có hậu vị ngọt thanh đặc trưng.

4. Lưu ý trong quá trình sử dụng sá sùng

Để sử dụng sá sùng an toàn, hạn chế tác dụng phụ, bạn cần lưu ý: 

• Sá sùng giàu đạm, nếu ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu, tăng gánh nặng cho gan - thận.
• Chỉ nên ăn với lượng vừa phải và kết hợp với các thực phẩm khác để cân bằng dinh dưỡng cho cơ thể.
• Thận trọng khi dùng sá sùng nếu có tiền sử dị ứng. Sau khi ăn thực phẩm này nếu có các dấu hiệu như: nổi mề đay, ngứa, buồn nôn, khó thở, đau bụng,... bạn cần dừng ăn và đến cơ sở y tế ngay.
• Chọn mua sá sùng tại địa chỉ uy tín để đảm bảo không mua phải hàng giả. Sá sùng ngon thường có màu vàng nâu tự nhiên, thân khô, không mốc, mùi thơm đặc trưng nhẹ, không bị vụn nát quá nhiều.
• Sá sùng khô cần được bảo quản nơi khô ráo, đậy kín, có thể để tủ lạnh để giữ lâu hơn.
• Sá sùng tươi nên chế biến ngay, nếu chưa dùng cần cấp đông cẩn thận.
• Thận trọng khi dùng sá sùng cho người mắc bệnh gout, suy thận, suy gan, có bệnh lý rối loạn chuyển hóa.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã biết công dụng của sá sùng là gì và sử dụng như thế nào để khai thác tối đa giá trị dinh dưỡng từ loài hải sản này. Nếu có bệnh lý nền, tốt nhất bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa về việc sử dụng sá sùng để tránh ảnh hưởng tới sức khỏe.

Quý khách hàng có nhu cầu thăm khám sức khỏe cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn và xác nhận lịch hẹn phù hợp.