1. Thuốc điều trị gout có vai trò gì?

Thuốc điều trị gout không chỉ giúp giảm đau trong cơn gout cấp mà còn hỗ trợ kiểm soát nồng độ axit uric trong thời gian dài. Tùy từng giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc phù hợp nhằm:

1.1. Giảm đau và chống viêm trong cơn gout cấp

Ở giai đoạn gout cấp, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng đau dữ dội, sưng nóng đỏ tại khớp, đặc biệt ở ngón chân cái, cổ chân hoặc đầu gối. Thuốc được sử dụng lúc này chủ yếu có tác dụng giảm viêm, giảm đau nhanh để người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.

Thuốc điều trị gout giúp giảm đau trong giai đoạn cấp

1.2. Kiểm soát nồng độ axit uric máu

Sau khi cơn đau cấp được kiểm soát, mục tiêu điều trị lâu dài là duy trì nồng độ axit uric ở mức an toàn. Mục tiêu cụ thể là duy trì axit uric máu < 6 mg/dL (＜360 µmol/L), hoặc < 5 mg/dL (＜300 µmol/L) ở bệnh nhân có tophi. Điều này giúp hạn chế hình thành tinh thể urat mới và giảm nguy cơ tái phát cơn gout.

1.3. Ngăn ngừa biến chứng gout mạn tính

Nếu không điều trị đúng phác đồ, gout có thể gây biến dạng khớp, hạt tophi dưới da, tổn thương thận hoặc suy giảm khả năng vận động. Dùng thuốc đúng chỉ định là cách để làm chậm tiến triển bệnh và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

2. Thuốc điều trị gout gồm những loại nào?

Thuốc điều trị gout được chia thành nhiều nhóm khác nhau tùy theo mục đích điều trị. Mỗi nhóm thuốc có cơ chế tác động riêng nên cần được sử dụng đúng cách để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

2.1. Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)

Đây là nhóm thuốc thường được sử dụng trong các cơn gout cấp để giảm đau và chống viêm nhanh chóng. Thuốc điều trị gout thuộc nhóm này điển hình là: ibuprofen, naproxen, diclofenac, indomethacin,... 

Nhóm thuốc chống viêm không steroid giúp cải thiện triệu chứng khá nhanh nhưng có thể gây kích ứng dạ dày, tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa hoặc ảnh hưởng đến chức năng thận nếu dùng trong thời gian dài.

Người có tiền sử viêm loét dạ dày, suy thận hoặc bệnh tim mạch cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng nhóm thuốc này.

2.2. Colchicine

Colchicine là thuốc thường dùng trong cơn gout cấp hoặc dự phòng tái phát khi bắt đầu điều trị hạ axit uric. Thuốc làm giảm phản ứng viêm do tinh thể urat gây ra. Colchicine hiệu quả nhất khi dùng càng sớm càng tốt trong vòng 24 giờ đầu, nhưng vẫn có thể có lợi nếu bắt đầu trong vòng 36 - 48 giờ đầu tùy trường hợp.

Tuy nhiên, thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ như: buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, mệt mỏi,... Người bệnh không nên tự ý tăng liều vì colchicine dùng quá mức có thể gây ngộ độc.

Thuốc Colchicine điều trị gout giúp giảm phản ứng viêm do tinh thể urat gây nên

2.3. Corticosteroid

Trong trường hợp người bệnh không thể sử dụng NSAIDs hoặc colchicine, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị gout có chứa thành phần corticosteroid. Thuốc có thể được dùng dưới dạng: uống, tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm khớp.

Corticosteroid giúp giảm viêm mạnh và nhanh chóng cải thiện triệu chứng đau. Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc có thể dẫn đến nhiều tác dụng phụ như tăng đường huyết, loãng xương, giữ nước hoặc suy giảm miễn dịch. Vì vậy, nhóm thuốc này cần được sử dụng đúng thời gian và đúng chỉ định của bác sĩ.

2.4. Thuốc hạ axit uric trong điều trị gout

Sau khi kiểm soát cơn gout cấp, bác sĩ thường chỉ định thêm thuốc giúp giảm axit uric máu để kiểm soát bệnh lâu dài. Đây là nhóm thuốc rất quan trọng trong điều trị gout mạn tính và dự phòng tái phát. Theo hướng dẫn, điều trị hạ axit uric nên bắt đầu khi người bệnh có ≥ 2 cơn gout cấp/năm, có tophi, gout với tổn thương thận mạn tính giai đoạn ≥ 2, hoặc có sỏi thận do axit uric.

Các loại thuốc điều trị gout có tác dụng hạ axit uric thường dùng như: 

• Allopurinol:

Thuốc giúp giảm sản xuất axit uric trong cơ thể, thường được chỉ định cho: người thường xuyên bị tái phát gout, có hạt tophi, tăng axit uric trong thời gian dài, biến chứng thận do gout. Ở người châu Á (bao gồm người Việt), nên xét nghiệm gen HLA-B5801 trước khi bắt đầu Allopurinol để giảm nguy cơ phản ứng da nặng (SJS/TEN).

Khi mới bắt đầu dùng allopurinol, người bệnh có thể xuất hiện cơn gout cấp tạm thời. Vì vậy, ở giai đoạn đầu điều trị, bác sĩ thường phối hợp thêm colchicine liều thấp. Liều khởi đầu Allopurinol nên thấp (100mg/ngày, hoặc 50 mg/ngày ở suy thận) và tăng dần mỗi 2 - 5 tuần đến khi đạt mục tiêu axit uric. Người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng gan, thận và điều chỉnh liều phù hợp.

• Febuxostat:

Febuxostat cũng có tác dụng giảm sản xuất axit uric tương tự allopurinol. Thuốc thường được sử dụng trong trường hợp: dị ứng allopurinol, không đáp ứng với allopurinol hoặc có rối loạn chức năng thận mức độ nhẹ đến trung bình. Febuxostat có thể là lựa chọn ưu tiên ở bệnh nhân có rối loạn chức năng thận vì không cần điều chỉnh liều ở suy thận nhẹ - trung bình.

Dù mang lại hiệu quả tốt nhưng febuxostat có thể liên quan đến nguy cơ tim mạch ở một số trường hợp đặc biệt, người bệnh cần được bác sĩ theo dõi cẩn thận.

2.5. Thuốc tăng đào thải axit uric

Nhóm thuốc này giúp thận tăng đào thải axit uric ra ngoài qua nước tiểu. Điển hình như: probenecid, sulfinpyrazone,... Thuốc phù hợp với người có chức năng thận còn tốt và không có tiền sử sỏi thận. Trong quá trình sử dụng, người bệnh cần uống nhiều nước để hạn chế nguy cơ kết tinh axit uric trong đường tiết niệu.

Nhóm thuốc tăng đào thải axit uric có thể được dùng trong điều trị gout

3. Lưu ý khi sử dụng thuốc điều trị gout

Việc sử dụng thuốc điều trị gout cần tuân thủ đúng hướng dẫn để đạt hiệu quả kiểm soát bệnh và hạn chế tác dụng phụ. Người bệnh cần lưu ý: 

• Không tự ý ngưng thuốc khi hết đau vì điều này dễ làm cho nồng độ axit uric không được kiểm soát ổn định, làm tăng nguy cơ tái phát cơn gout. Đặc biệt, các thuốc hạ axit uric cần được sử dụng lâu dài theo phác đồ điều trị. Khi bắt đầu dùng thuốc hạ axit uric (Allopurinol hoặc Febuxostat), nên phối hợp Colchicine liều thấp (0.5 mg 1-2 lần/ngày) hoặc NSAIDs liều thấp trong ít nhất 3 - 6 tháng để dự phòng cơn gout cấp tái phát.
• Mỗi loại thuốc điều trị gout có liều dùng khác nhau tùy mức độ bệnh, chức năng gan thận và tình trạng sức khỏe tổng thể. Người bệnh không tự ý tăng hoặc giảm liều vì điều này dễ làm giảm hiệu quả điều trị, tăng nguy cơ tác dụng phụ và gây tổn thương gan thận.
• Theo dõi tác dụng phụ trong quá trình dùng thuốc, đặc biệt lưu ý các biểu hiện bất thường như: phát ban, khó thở, đau bụng dữ dội, tiểu ít, phù chân, thường xuyên buồn nôn,... Nếu xuất hiện các triệu chứng này, cần đến cơ sở y tế kiểm tra sớm.
• Kết hợp chế độ ăn uống khoa học, duy trì lối sống lành mạnh để giảm áp lực lên khớp và kiểm soát axit uric hiệu quả hơn.

Không phải mọi trường hợp có dấu hiệu đau khớp cũng có nghĩa là mắc bệnh gout. Ngay cả trường hợp đã được chẩn đoán gout, người bệnh cũng cần lưu ý rằng: có nhiều loại thuốc điều trị gout, mỗi loại thuốc có công dụng riêng và cần được sử dụng đúng chỉ định để kiểm soát bệnh hiệu quả. Vì thế, người bệnh không nên tự ý tìm hiểu, sử dụng thuốc tại nhà. 

Lưu ý: NSAIDs, Colchicine và Corticosteroid chỉ dùng cho gout cấp hoặc dự phòng khi bắt đầu hạ axit uric. Không dùng đơn độc để điều trị lâu dài.

Nếu bỗng nhiên bị đau khớp dữ dội, sưng đỏ khớp, có cục cứng dưới da nghi ngờ hạt tophi, tiền sử tăng axit uric máu,... người bệnh nên đến bác sĩ chuyên khoa thăm khám để được chẩn đoán đúng và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Quý khách hàng có nhu cầu đặt lịch khám cùng bác sĩ Chuyên khoa Cơ xương khớp - Hệ thống Y tế MEDLATEC, có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.