1. Một số đặc điểm sinh học của cây sala

Sala (Đầu Lân, Ngọc Kỳ Lân, Ưu Đam, Vô Ưu), tên khoa học là Couroupita guianensis, có nguồn gốc ở Nam Mỹ, sống tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới. Cây được trồng nhiều ở Ấn Độ, miền nam dãy Hy Mã Lạp, Nam Á, Đông Nam Á. Đây là cây thân gỗ cao lớn, khi trưởng thành có thể cao 10 - 30 mét. Thân cây có lớp vỏ cứng sẫm màu, tán rộng. 

Hoa của cây sala nở vào tháng 2 đến tháng 5, mọc từ gốc lên, màu đỏ hồng, tạo thành chùm dài có thể đến 3m. Trên mỗi chùm hoa chứa nhiều hoa nhỏ, mỗi hoa có 6 cánh chính, 2 - 3 cánh phụ. Mỗi chùm hoa đều được mọc trên một chùm cuống dài với kích thước lớn.

Tâm hoa có các vân vàng kết hợp với màu đỏ hồng ở cánh hoa tạo nên tông màu rất bắt mắt. Đến mùa hoa nở, mỗi cây lớn có thể nở tới trên 1000 bông tạo nên sắc hồng đỏ đằm thắm bao trùm khắp cây. Hoa có mùi thơm ngọt dễ chịu, cuốn hút nhất là vào ban đêm hoặc buổi sáng sớm. Vì thế, vào mùa ra hoa, cây là điểm hút hấp dẫn để ong đến lấy mật.

Quả sala hình tròn, có lớp vỏ hơi sần, màu nâu, đường kính 14 - 25cm, bên trong chứa nhiều hạt, mùi hôi khó chịu. Trung bình mỗi cây có thể ra 150 quả. Mỗi quả sala chứa khoảng 65 hạt, nếu quả lớn có thể lên đến 550 hạt. Thịt quả có mùi hăng và vị chua chát.

Hoa sala có hình dáng và hương thơm quyến rũ

2. Trái sala ăn được không?

Xét về mặt khoa học, trái sala không được xếp vào nhóm trái cây ăn được. Hiện nay không có tài liệu dinh dưỡng chính thống nào khuyến nghị sử dụng trái sala làm thực phẩm.

Phần thịt quả có mùi khó chịu, vị chua đắng, có thể gây kích ứng nhẹ đường ruột nếu ăn sống, nhất là với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Trong y học dân gian, một số nơi sử dụng vỏ và thịt trái sala để làm thuốc đắp ngoài da nhưng không dùng để ăn trực tiếp.

Vì vậy, câu trả lời cho câu hỏi “trái sala ăn được không” là không nên ăn loại quả này.

3. Tác dụng chữa bệnh của cây sala theo kinh nghiệm dân gian

Cây sala được nhiều người cho rằng có thể mang lại các tác dụng trong việc chữa trị một số vấn đề sức khỏe như:

3.1. Tác dụng của cây sala đối với sức khỏe

Hoa sala có hương thơm dịu nhẹ tự nhiên, dân gian thường được dùng để ướp trà hoặc phơi khô nấu nước uống. Mùi hương nhẹ nhàng của hoa tạo cảm giác thư thái, giúp giảm căng thẳng, thư giãn tinh thần và cải thiện giấc ngủ.

Nhiều người cho rằng, lá cây có chứa các hợp chất như: α-caroten, β-carotene axit ursolic, lutein, uvaol, pheophytin,... có thể chữa trị một số bệnh về da như mẩn ngứa, dị ứng, mụn nhọt, đau răng,…

Theo các tài liệu y học cổ truyền, lá và vỏ của cây sala có khả năng kích thích hệ tiêu hóa, giảm đầy hơi và khó tiêu. Vì thế, các bộ phận này có thể hỗ trợ cân bằng hoạt động của hệ tiêu hóa, giúp giảm tiêu chảy nhẹ và ổn định nhu động ruột.

Tinh dầu từ thân và hạt của loài cây này chứa chất khử nấm, diệt trùng. Nhiều bài thuốc dân gian cũng dùng một số bộ phận của cây sala để giảm viêm, giảm đau và làm dịu vết thương. Nhựa cây sala có tính chất kháng khuẩn, chống viêm nên có thể hỗ trợ làm lành vết thương hở nhẹ, vết bỏng da,...

Trái sala không thể dùng như một loại thực phẩm

3.2. Bài thuốc sử dụng cây sala làm dược liệu

Trong nhiều bài thuốc dân gian, cây sala được dùng làm dược liệu chữa bệnh, điển hình như: 

• Trị mất ngủ: Dùng hoa sala đã được phơi khô, rửa sạch, hãm như hãm trà để uống hàng ngày.
• Cải thiện đường huyết: Người bị bệnh tiểu đường có thể uống trà hãm từ hoa sala để giảm đường huyết.
• Chữa bệnh ngoài như mụn nhọt, mẩn ngứa: Rửa sạch lá sala rồi nấu lấy nước tắm.
• Chữa đau răng: Dùng búp lá non của cây sala đem rửa sạch rồi thêm vào chút muối, đem giã lấy nước pha cùng một ít rượu trắng và dùng hỗn hợp này để súc miệng.
• Trị rối loạn kinh nguyệt, rong kinh: Rửa sạch vỏ cây sala, để ráo nước rồi nghiền với tiêu đen. Vo một nắm gạo với nước ấm để chắt lấy nước sau đó trộn nước gạo với hỗn hợp vừa nghiền, lọc qua vải mỏng để bỏ phần bã, giữ lại phần nước, trộn cùng 1 thìa cà phê mật ong và uống khi bắt đầu có kinh.
• Chữa khó tiêu, đầy bụng: Dùng vỏ cây sala đã được rửa sạch nấu sôi với sữa bò sau đó lọc qua vải thưa để bỏ bã, thêm một thìa cà phê mật ong vào, uống khi còn ấm.
• Làm lành vết thương: Vỏ cây sala rửa sạch, xay thành bột mịn rồi trộn với nước để thành hỗn hợp sền sệt. Hơ nóng hỗn hợp này sau đó cho vào gạc vô trùng và đắp lên vết thương.

Vỏ cây sala được người dân dùng để chữa rối loạn kinh nguyệt

3.3. Lưu ý khi sử dụng cây sala

Những công dụng trên đây của cây sala trên thực tế chỉ là kinh nghiệm truyền miệng, chưa có căn cứ khoa học. Vì thế, khi có ý định chữa bệnh với loại cây này, bạn cần lưu ý: 

• Không dùng cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, người có bệnh nền.
• Dù sử dụng bài thuốc nào với cây sala đều chỉ dùng một lượng vừa phải, không dùng trong thời gian dài.

Hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bạn trả lời được thắc mắc “trái sala ăn được không” để tránh gặp phải hệ lụy khi dùng loại quả này. Trường hợp có ý định dùng cây sala như loại dược liệu chữa trị bệnh, bạn cần hỏi ý kiến của thầy thuốc có chuyên môn. 

Trường hợp có dấu hiệu sức khỏe bất thường, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.