1. Tác dụng của viên uống bổ sung kẽm đối với cơ thể

Kẽm là một khoáng chất vi lượng thiết yếu, là thành phần và đồng yếu tố của hơn 300 enzyme trong cơ thể. Khoáng chất này tham gia vào nhiều quá trình sinh học quan trọng như tổng hợp protein, phân chia tế bào, miễn dịch, lành vết thương và chống oxy hóa. Một số lợi ích của kẽm đối với sức khỏe bao gồm: 

1.1. Tăng cường hàng rào miễn dịch và rút ngắn thời gian ốm

Kẽm đóng vai trò quan trọng trong hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Ở người bị thiếu kẽm, việc bổ sung kẽm giúp cải thiện chức năng miễn dịch. Có nghiên cứu cho thấy, khi sử dụng chế phẩm kẽm phù hợp trong vòng 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng cảm lạnh thông thường, thời gian mắc bệnh có thể được rút ngắn ở một số người. Tuy nhiên, kẽm không thay thế các thuốc điều trị nguyên nhân và không được khuyến cáo để phòng ngừa hoặc điều trị cảm cúm.

Viên uống bổ sung kẽm có thể giúp tăng cường miễn dịch

1.2. Hỗ trợ cải thiện tình trạng biếng ăn và tiêu hóa 

Đối với hệ tiêu hóa, kẽm có mối liên hệ mật thiết với chức năng vị giác và khứu giác. Thiếu kẽm làm suy giảm khả năng cảm nhận hương vị, khiến trẻ em và người lớn sau ốm dậy rơi vào trạng thái chán ăn, ăn không ngon miệng.

Đặc biệt, theo khuyến cáo của WHO, việc bổ sung viên uống kẽm được chỉ định trong điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ em. Kẽm giúp hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột, giảm thời gian và mức độ nghiêm trọng của đợt tiêu chảy, đồng thời giảm nguy cơ tái phát trong 2 - 3 tháng sau điều trị. 

1.3. Cải thiện sinh lý nam và nuôi dưỡng làn da, mái tóc

Kẽm nồng độ cao tập trung nhiều ở tuyến tiền liệt và tham gia vào nhiều quá trình liên quan đến chức năng sinh sản của nam giới. Ở người bị thiếu kẽm, việc bổ sung kẽm giúp cải thiện tình trạng thiếu hụt, góp phần duy trì nồng độ testosterone bình thường và hỗ trợ chất lượng tinh trùng. 

Đối với da và tóc, kẽm tham gia vào quá trình tổng hợp protein, phân chia tế bào và lành vết thương. Ở người bị thiếu kẽm hoặc một số trường hợp phù hợp, bổ sung kẽm có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng mụn trứng cá do đặc tính chống viêm và góp phần duy trì sức khỏe của da, tóc.

Viên uống bổ sung kẽm có tác dụng tốt với làn da và mái tóc 

2. Dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang thiếu kẽm 

Do cơ thể con người không có hệ thống lưu trữ kẽm chuyên biệt giống như sắt hay canxi, nên nếu chế độ ăn uống hàng ngày không đáp ứng đủ, cơ thể có thể phát đi các tín hiệu cảnh báo thiếu hụt thông qua các biểu hiện lâm sàng rõ rệt như:

• Móng tay giòn, dễ gãy; tóc khô, dễ gãy rụng; da khô, dễ kích ứng; vết thương chậm lành. Một số người có thể xuất hiện các đốm trắng trên móng tay, tuy nhiên đây không phải là dấu hiệu đặc hiệu của thiếu kẽm.
• Cơ thể có thể thường xuyên mệt mỏi, giảm sức đề kháng và dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hơn bình thường. Khi thiếu kẽm kéo dài, chức năng miễn dịch có thể bị suy giảm, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm khuẩn đường hô hấp. 
• Ngoài ra, những nhóm người có nguy cơ thiếu kẽm cao hơn gồm: Phụ nữ mang thai và cho con bú, trẻ em và thanh thiếu niên trong giai đoạn tăng trưởng, người theo đuổi chế độ ăn chay trường, và người có thói quen lạm dụng rượu bia.

Móng tay thiếu độ bóng, giòn, dễ gãy là biểu hiện của việc thiếu kẽm

3. Tham khảo cách sử dụng viên uống bổ sung kẽm 

Viên uống bổ sung kẽm chỉ có thể mang lại hiệu quả tối ưu nếu người dùng tuân thủ các nguyên tắc về thời điểm sử dụng và lưu ý các tương tác có thể làm giảm hấp thu kẽm. Lưu ý: các thông tin sau đây không thay thế tham vấn của bác sĩ. 

3.1. Thời điểm cơ thể hấp thu kẽm tối đa

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, kẽm thường được khuyến nghị uống vào buổi sáng hoặc buổi trưa để thuận tiện duy trì thói quen sử dụng hằng ngày, đồng thời nên uống cách bữa ăn khoảng 1 giờ trước hoặc 2 giờ sau khi ăn để hỗ trợ hấp thu tốt hơn. Lúc này, dạ dày tương đối rỗng, giúp hạn chế ảnh hưởng của thức ăn đến khả năng hấp thu kẽm.

Tuy nhiên, kẽm có một đặc tính dược lý là dễ gây kích ứng nhẹ niêm mạc dạ dày khi đói, có thể gây ra cảm giác cồn cào, nôn nao hoặc buồn nôn đối với những người có tiền sử đau dạ dày hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm. Trong trường hợp này, bạn hoàn toàn có thể linh hoạt chuyển thời điểm uống kẽm vào ngay trong bữa ăn hoặc ngay sau khi ăn xong. Việc này có thể làm giảm hấp thu kẽm ở một mức độ nhất định nhưng giúp giảm kích ứng đường tiêu hóa và cải thiện khả năng dung nạp. 

Nên uống kẽm vào thời điểm được khuyến cáo để tăng khả năng hấp thụ

3.2. Những vi chất không uống cùng lúc với kẽm

Sự kết hợp bừa bãi các viên uống bổ sung vi chất trong cùng một thời điểm là sai lầm phổ biến khiến kẽm bị giảm hấp thu, cụ thể:

• Không nên uống kẽm cùng lúc với canxi hoặc sắt. Nên uống cách các chế phẩm này ít nhất 2 giờ để hạn chế tương tác trong quá trình hấp thu.
• Không uống kẽm cùng lúc với các loại ngũ cốc nguyên cám, bánh mì đen, các loại đậu hạt thô. Hàm lượng phytate trong các thực phẩm này có thể liên kết với kẽm trong đường tiêu hóa, tạo thành phức hợp khó hấp thu, từ đó làm giảm lượng kẽm được cơ thể hấp thu. 
• Kẽm có thể uống cùng vitamin C nếu cần. Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy vitamin C làm tăng đáng kể khả năng hấp thu kẽm.

4. Rủi ro và tác dụng phụ khi lạm dụng viên uống bổ sung kẽm quá liều 

Nhiều người thần thánh hóa tác dụng của kẽm liền tự ý mua các dòng viên uống có hàm lượng cao để bổ sung liên tục trong thời gian dài mà không có sự kiểm soát của bác sĩ. Tuy nhiên, việc bổ sung kẽm quá mức có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như: 

• Ngộ độc cấp tính: Uống kẽm vượt ngưỡng khuyến cáo (trên 40mg/ngày đối với người lớn không có chỉ định điều trị bệnh lý) có thể gây ra các phản ứng cấp tính bao gồm nôn mửa dữ dội, tiêu chảy, có vị đắng hoặc vị kim loại kéo dài trong miệng.
• Hệ lụy khi dùng kéo dài: Bổ sung kẽm liều cao trong thời gian dài có thể làm giảm hấp thu đồng (copper) tại ruột. Thiếu đồng kéo dài có thể dẫn đến thiếu máu, giảm bạch cầu (đặc biệt là giảm bạch cầu trung tính) và ảnh hưởng đến chức năng của hệ miễn dịch, khiến cơ thể tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.

Uống kẽm quá liều gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm 

Viên uống bổ sung kẽm mang lại nhiều lợi ích cho hệ miễn dịch, tiêu hóa và làn da, nhưng cần theo chỉ định của bác sĩ. Để bảo vệ sức khỏe toàn diện, tránh các tương tác thuốc bất lợi, bạn nên tham vấn ý kiến của các bác sĩ tại các cơ sở y tế uy tín như Hệ thống Y tế MEDLATEC. Quý khách có thể liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được tư vấn, hỗ trợ hoặc đặt lịch khám nhanh chóng.