Từ điển dược chất

Eprazinone

Tổng quan

Eprazinone là một dẫn xuất của piperazine, trong đó hai nguyên tử hydro amin của piperazine được thay thế bằng nhóm 2-benzoylpropyl và nhóm 2-ethoxy-2-phenylethyl. Về mặt hóa học, hoạt chất này được xếp vào nhóm hợp chất alkyl-phenylketon, đồng thời cũng là một N-alkylpiperazine, một ether và một xeton thơm.

Xét về phân loại dược lý, Eprazinone thuộc nhóm thuốc long đờm và loãng đờm (mucolytic - secretolytic), có thêm tác dụng làm giãn cơ trơn phế quản nên còn được mô tả là thuốc giảm co thắt phế quản. Trên cơ chế tác dụng, Eprazinone gắn vào thụ thể của mucin trên đường hô hấp, từ đó tranh chỗ không cho các protein viêm gắn vào thụ thể này. Nhờ vậy, dịch nhầy được làm loãng, dễ được tống ra ngoài qua phản xạ ho, đồng thời cơ trơn phế quản được thư giãn giúp người bệnh dễ thở hơn. Một số nghiên cứu dược lý phân tử còn ghi nhận Eprazinone có khả năng ức chế yếu lên thụ thể neurokinin-1 (NK1R), đây có thể là một cơ chế góp phần vào tác dụng tiêu nhầy của hoạt chất, dù cơ chế này chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn.

Về dược động học, sau khi uống, nồng độ Eprazinone đạt đỉnh trong huyết tương ở người lớn sau khoảng 1 giờ. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu tại gan thông qua phản ứng bẻ gãy các nhóm alkyl, sau đó được thải trừ qua nước tiểu dưới dạng không đổi cùng với 5 chất chuyển hóa. Thời gian bán thải của Eprazinone vào khoảng 6 giờ.


Công dụng và chỉ định

Eprazinone được chỉ định trong các trường hợp sau:

Trong các chỉ định trên, hoạt chất này chủ yếu phát huy tác dụng bằng cách làm loãng dịch tiết ứ đọng ở đường hô hấp, giúp người bệnh tống đờm ra ngoài dễ dàng hơn qua phản xạ ho, đồng thời giảm tình trạng co thắt phế quản, giúp việc hô hấp trở nên nhẹ nhàng hơn.


Liều dùng và cách dùng

Liều dùng cho từng đối tượng

Đối tượng

Liều tham khảo

Người lớn

Mỗi lần uống 50-100mg (tương đương 1-2 viên hàm lượng 50mg), ngày dùng 3 lần. Thời gian điều trị ngắn hạn, thường không quá 5 ngày, chỉ kéo dài hơn khi có chỉ định của bác sĩ.

Trẻ em

Liều dùng an toàn cho trẻ em hiện chưa được thiết lập.

Cách dùng

  • Eprazinone được bào chế chủ yếu dưới dạng viên nén bao phim, dùng theo đường uống.
  • Nên uống nguyên viên cùng với nước lọc, tránh nhai, bẻ hoặc nghiền nhỏ viên thuốc vì có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
  • Nên uống thuốc cùng bữa ăn để đạt hiệu quả hấp thu tốt hơn.

Quên liều và quá liều

Nếu quên một liều Eprazinone, người bệnh nên uống ngay khi nhớ ra; tuy nhiên nếu đã gần đến thời điểm của liều kế tiếp thì nên bỏ qua liều đã quên, không uống gộp hai liều cùng lúc để tránh nguy cơ quá liều.

Về xử trí khi quá liều, các nguồn tham khảo chính thống chưa mô tả cụ thể phác đồ xử trí, do đó khi nghi ngờ dùng quá liều Eprazinone hoặc xuất hiện các biểu hiện bất thường, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá và xử trí kịp thời, đồng thời mang theo vỏ hộp hoặc nhãn thuốc để nhân viên y tế có đầy đủ thông tin cần thiết.


Chống chỉ định

Eprazinone chống chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Người có tiền sử quá mẫn với Eprazinone hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
  • Người có tiền sử bị co giật.
  • Phụ nữ đang cho con bú.

Tác dụng phụ

Mức độ

Tác dụng phụ

Thường gặp

Rối loạn tiêu hóa như đau dạ dày, buồn nôn, tiêu chảy.

Hiếm gặp

Phản ứng dị ứng ngoài da, nhức đầu, buồn ngủ, chóng mặt.

Ngoài ra, y văn cũng ghi nhận ít nhất một trường hợp hiếm gặp phát ban đỏ dạng cố định không để lại sắc tố (non-pigmented fixed drug eruption) liên quan đến việc sử dụng Eprazinone đường uống, với biểu hiện ban đỏ tái phát đúng vị trí cũ khi dùng lại thuốc. Đây là phản ứng hiếm nhưng người bệnh nên lưu ý báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện ban đỏ bất thường sau khi dùng Eprazinone.


Lưu ý khi dùng

  • Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng Eprazinone cho các trường hợp: đờm đặc, có mủ hoặc kèm sốt; người mắc bệnh phổi hoặc phế quản mạn tính.
  • Phụ nữ có thai chỉ nên dùng Eprazinone khi thực sự cần thiết và nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
  • Phụ nữ đang cho con bú không nên dùng thuốc có chứa Eprazinone; nếu bắt buộc phải dùng, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để cân nhắc giữa lợi ích cho mẹ và nguy cơ cho trẻ.
  • Vì hoạt chất này có thể gây buồn ngủ, chóng mặt (dù hiếm gặp), người đang lái xe hoặc vận hành máy móc cần thận trọng khi dùng thuốc.
  • Không tự ý dùng Eprazinone quá thời gian khuyến cáo (5 ngày) nếu không có chỉ định của bác sĩ, không tự ý tăng hoặc giảm liều.
  • Do liều dùng an toàn cho trẻ em chưa được xác lập, phụ huynh không nên tự ý cho trẻ dùng Eprazinone khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Tương tác dược chất

Thuốc/nhóm thuốc tương tác

Hậu quả

Thuốc giảm ho hoặc thuốc long đờm khác

Làm giảm tác dụng của Eprazinone; không nên phối hợp đồng thời.

Các thuốc được chuyển hóa qua gan

Eprazinone có thể ảnh hưởng đến tác dụng của các thuốc này do cùng cạnh tranh chuyển hóa tại gan; không nên dùng đồng thời.

Hiện các nguồn tham khảo chuyên môn chưa ghi nhận dữ liệu chính thức về tương tác giữa Eprazinone với rượu, bia hoặc các thực phẩm cụ thể khác. Tuy nhiên, vì thuốc có thể gây buồn ngủ, người dùng nên thận trọng khi kết hợp với rượu bia hoặc các thuốc an thần khác để tránh làm tăng thêm tác dụng gây buồn ngủ. Trước khi phối hợp Eprazinone với bất kỳ thuốc nào khác, người bệnh nên thông báo đầy đủ cho bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn phù hợp.


Cách bảo quản và giá bán tham khảo

Eprazinone nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, độ ẩm không quá 70%, nhiệt độ dưới 30 độ C, tránh ánh sáng trực tiếp và để xa tầm tay trẻ em.

Trên thị trường, các chế phẩm chứa Eprazinone hàm lượng 50mg (dạng viên nén bao phim, hộp 3 vỉ x 10 viên) hiện có giá bán tham khảo dao động khoảng 24.000 - 65.000 đồng/hộp tùy thương hiệu và nhà phân phối. Mức giá có thể thay đổi theo thời điểm và địa điểm mua hàng, người dùng nên tham khảo trực tiếp tại nhà thuốc để có thông tin cập nhật chính xác nhất.


Câu hỏi thường gặp

Eprazinone có dùng được lâu dài không?

Không nên dùng Eprazinone kéo dài. Theo khuyến cáo, thời gian điều trị với hoạt chất này thường không quá 5 ngày, trừ khi có chỉ định khác của bác sĩ. Việc dùng thuốc quá thời gian khuyến cáo mà không có giám sát y tế có thể không mang lại thêm lợi ích điều trị và làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn. Nếu sau 5 ngày các triệu chứng ho, đờm chưa cải thiện, người bệnh nên đi khám để được đánh giá lại và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Trẻ em có dùng được Eprazinone không?

Hiện tại, liều dùng an toàn của Eprazinone cho trẻ em chưa được thiết lập trong các tài liệu chuyên môn. Vì vậy, phụ huynh không nên tự ý cho trẻ sử dụng các chế phẩm chứa hoạt chất này khi chưa có chỉ định cụ thể từ bác sĩ nhi khoa. Khi trẻ có triệu chứng ho, có đờm hoặc các vấn đề hô hấp khác, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và kê đơn thuốc phù hợp với độ tuổi, cân nặng của trẻ.

Dùng Eprazinone có gây buồn ngủ, ảnh hưởng đến khả năng lái xe không?

Buồn ngủ và chóng mặt là tác dụng phụ hiếm gặp nhưng đã được ghi nhận khi sử dụng Eprazinone. Vì vậy, người đang điều khiển phương tiện giao thông hoặc vận hành máy móc, thiết bị đòi hỏi sự tập trung cao nên thận trọng khi dùng thuốc, đặc biệt là trong những ngày đầu sử dụng khi chưa rõ phản ứng của cơ thể với hoạt chất này. Nếu nhận thấy có biểu hiện buồn ngủ hoặc chóng mặt rõ rệt, người bệnh nên tránh các hoạt động cần sự tỉnh táo cao cho đến khi triệu chứng hết hẳn.

Eprazinone có dùng được cho phụ nữ mang thai hoặc cho con bú không?

Đối với phụ nữ mang thai, Eprazinone chỉ nên được sử dụng khi thực sự cần thiết và cần có sự tư vấn của bác sĩ trước khi dùng, do dữ liệu an toàn trên đối tượng này còn hạn chế. Đối với phụ nữ đang cho con bú, Eprazinone thuộc nhóm chống chỉ định sử dụng; nếu bắt buộc phải dùng vì lý do điều trị, bác sĩ sẽ là người cân nhắc giữa lợi ích cho mẹ và nguy cơ có thể ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ.


Miễn trừ trách nhiệm

Các thông tin dược chất trên trang này được biên soạn nhằm mục đích tham khảo. Nội dung không thay thế tư vấn chuyên môn của bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế. Người đọc không nên tự ý sử dụng, ngừng hoặc thay đổi dược chất dựa trên thông tin tại đây mà không có ý kiến của nhân viên y tế.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.
bác sĩ lựa chọn dịch vụ