Từ điển dược chất
Lactobacillus Acidophilus
Tổng quan
Lactobacillus Acidophilus là một trực khuẩn sinh acid lactic, thường cư trú tự nhiên trong đường tiêu hóa của con người, được xếp vào nhóm probiotic (men vi sinh, lợi khuẩn), khác với các thuốc kháng sinh hay thuốc điều trị hóa học thông thường.
Về cơ chế tác dụng, Lactobacillus Acidophilus hoạt động bằng cách sinh ra acid lactic, tạo ra môi trường có tính acid không thuận lợi cho sự phát triển của các vi khuẩn và nấm gây bệnh trong đường ruột. Nhờ cơ chế này, lợi khuẩn giúp hỗ trợ khôi phục và duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột.
Một số nghiên cứu còn cho thấy Lactobacillus Acidophilus có thể kích thích hoạt động trao đổi chloride và hydroxyl tại tế bào biểu mô ruột, góp phần cải thiện chức năng hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột. Nhờ những cơ chế tác dụng này, lợi khuẩn thường được dùng như một biện pháp hỗ trợ trong các rối loạn tiêu hóa thường gặp.
Công dụng và chỉ định
Lactobacillus Acidophilus được dùng hỗ trợ trong các trường hợp:
- Hỗ trợ điều trị tiêu chảy do dùng kháng sinh hoặc tiêu chảy không biến chứng, Lactobacillus Acidophilus giúp hỗ trợ phục hồi hệ vi khuẩn đường ruột bình thường.
- Hỗ trợ dự phòng tiêu chảy khi đi du lịch, Lactobacillus Acidophilus thường được phối hợp với Bifidobacterium bifidum để tăng hiệu quả.
- Hỗ trợ điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn bằng Lactobacillus Acidophilus đường uống hoặc đặt âm đạo, tuy bằng chứng hiệu quả giữa các nghiên cứu chưa hoàn toàn thống nhất.
- Một số nghiên cứu bước đầu về việc dùng Lactobacillus Acidophilus hỗ trợ mề đay, loét miệng, mụn trứng cá, nhưng kết quả còn chưa rõ ràng.
Cần lưu ý rằng cơ quan quản lý dược phẩm Hoa Kỳ hiện không còn cho phép nhà sản xuất công bố Lactobacillus Acidophilus có hiệu quả điều trị tiêu chảy do thiếu bằng chứng đối chứng đầy đủ, nên các sản phẩm chứa lợi khuẩn này tại nhiều nước, bao gồm Việt Nam, thường được xếp vào nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ tiêu hóa.
Liều dùng và cách dùng
Liều dùng cho người lớn
- Hỗ trợ tiêu chảy với dạng bào chế thông thường: dùng Lactobacillus Acidophilus 2 viên nang, 2-4 lần/ngày.
- Với dạng viên bao tan ở ruột: khởi đầu Lactobacillus Acidophilus 1 viên/ngày, có thể tăng tối đa 3 viên/ngày.
- Không nên tự dùng Lactobacillus Acidophilus quá 2 ngày nếu không có sự theo dõi của bác sĩ.
Liều dùng cho trẻ em
Trẻ từ 3 tuổi trở lên có thể dùng liều Lactobacillus Acidophilus tương tự người lớn tùy theo dạng bào chế cụ thể. Trẻ dưới 3 tuổi không nên dùng nếu không có chỉ định và giám sát của bác sĩ. Một số sản phẩm chứa lợi khuẩn này lưu hành tại Việt Nam (ví dụ chứa 75 mg mỗi gói) hướng dẫn trẻ từ 2 tuổi dùng 1 gói x 2 lần/ngày, người lớn dùng 2 gói x 3 lần/ngày; liều cụ thể vẫn cần theo hướng dẫn trên nhãn hoặc chỉ định của bác sĩ.
Cách dùng
Lactobacillus Acidophilus có thể uống cùng sữa, nước trái cây hoặc nước lọc, dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. Viên nang hoặc viên nén Lactobacillus Acidophilus dạng thông thường có thể nhai hoặc nuốt nguyên, trong khi dạng bao tan ở ruột phải nuốt nguyên viên, không được nhai hoặc bẻ. Nếu đang dùng kháng sinh, nên uống Lactobacillus Acidophilus cách xa thời điểm dùng kháng sinh tối thiểu 2 giờ để tránh kháng sinh tiêu diệt lợi khuẩn.
Quên liều và quá liều
Nếu quên một liều Lactobacillus Acidophilus, có thể bỏ qua liều đã quên nếu đã gần đến giờ dùng liều tiếp theo, không dùng gấp đôi để bù.
Do Lactobacillus Acidophilus là một loại vi sinh vật sống thường trú tự nhiên trong cơ thể, hiện chưa có báo cáo về tình trạng quá liều nghiêm trọng. Nếu dùng quá nhiều gây đầy hơi hoặc khó chịu tiêu hóa kéo dài, nên tạm ngừng và hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Chống chỉ định
Không nên dùng Lactobacillus Acidophilus trong các trường hợp:
- Người quá mẫn với sữa hoặc các sản phẩm chứa lactose, vì một số chế phẩm Lactobacillus Acidophilus có thành phần liên quan đến sữa.
- Người có hội chứng ruột ngắn không nên tự dùng Lactobacillus Acidophilus.
- Người suy giảm miễn dịch do bệnh lý hoặc do dùng thuốc ức chế miễn dịch không nên dùng Lactobacillus Acidophilus vì có nguy cơ nhiễm khuẩn về lý thuyết.
- Người có tổn thương niêm mạc ruột hoặc đang có nhiễm khuẩn hoạt động cần tránh dùng Lactobacillus Acidophilus khi chưa có ý kiến bác sĩ.
Tác dụng phụ
Thường gặp
- Đầy hơi, chướng bụng khi mới bắt đầu dùng Lactobacillus Acidophilus, tình trạng này thường giảm dần khi tiếp tục sử dụng.
Hiếm gặp hoặc nghiêm trọng
- Phản ứng dị ứng với Lactobacillus Acidophilus, biểu hiện bằng phát ban, nổi mề đay.
- Sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng khi dùng Lactobacillus Acidophilus - đây là dấu hiệu cần cấp cứu ngay.
- Khó thở liên quan đến phản ứng dị ứng với Lactobacillus Acidophilus.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng sau khi dùng Lactobacillus Acidophilus, cần ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế ngay.
Lưu ý khi dùng
- Nếu dùng Lactobacillus Acidophilus kéo dài, nên tái khám định kỳ để bác sĩ theo dõi hiệu quả và quyết định có tiếp tục dùng hay không.
- Phụ nữ mang thai: chưa có đủ nghiên cứu đối chứng về Lactobacillus Acidophilus ở đối tượng này, nên chỉ dùng dưới sự giám sát của bác sĩ.
- Phụ nữ cho con bú: chưa có đủ dữ liệu xác định mức độ an toàn của Lactobacillus Acidophilus đối với trẻ sơ sinh, cần cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước khi dùng.
- Trẻ em và người cao tuổi: hiện chưa có đủ thông tin về ảnh hưởng của tuổi tác đến hiệu quả của Lactobacillus Acidophilus ở các nhóm đối tượng này.
- Người suy giảm miễn dịch: nên tránh dùng Lactobacillus Acidophilus do nguy cơ nhiễm khuẩn cơ hội về lý thuyết.
- Không nên tự phối hợp nhiều loại men vi sinh khác nhau cùng với Lactobacillus Acidophilus mà không hỏi ý kiến chuyên gia y tế.
- Cần bảo quản Lactobacillus Acidophilus đúng cách, vì một số chế phẩm cần giữ lạnh để duy trì lượng vi khuẩn sống có hoạt tính.
Tương tác dược chất
Lactobacillus Acidophilus có thể tương tác với một số thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả bổ sung lợi khuẩn hoặc tăng nguy cơ trên người có bệnh lý nền. Người dùng nên thông báo cho bác sĩ, dược sĩ về mọi thuốc đang dùng cùng Lactobacillus Acidophilus.
Thuốc/nhóm thuốc tương tác | Hậu quả khi phối hợp với Lactobacillus Acidophilus | Khuyến cáo xử trí |
|---|---|---|
Kháng sinh (beta-lactam, macrolide và các nhóm khác) | Kháng sinh có thể tiêu diệt lợi khuẩn Lactobacillus Acidophilus, làm giảm hiệu quả bổ sung | Uống cách xa kháng sinh tối thiểu 2 giờ |
Thuốc ức chế miễn dịch, corticosteroid liều cao, thuốc hóa trị | Tăng nguy cơ nhiễm khuẩn cơ hội về lý thuyết ở người suy giảm miễn dịch | Tránh phối hợp, hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng Lactobacillus Acidophilus |
Các chế phẩm men vi sinh hoặc nấm men khác dùng đồng thời | Có thể ảnh hưởng lẫn nhau đến hệ vi sinh đường ruột, giảm hiệu quả của Lactobacillus Acidophilus | Tham khảo ý kiến dược sĩ trước khi phối hợp nhiều loại men vi sinh |
Cách bảo quản và giá bán tham khảo
Lactobacillus Acidophilus cần được bảo quản nơi khô, thoáng mát, nhiệt độ không vượt quá 25 độ C, tránh ánh sáng trực tiếp. Một số dạng chế phẩm chứa Lactobacillus Acidophilus (đặc biệt dạng viên nang hoặc bột chứa vi khuẩn sống chưa qua bao tan đặc biệt) cần được bảo quản lạnh ở 2-8 độ C theo hướng dẫn của nhà sản xuất để giữ được hoạt tính của lợi khuẩn.
Tại Việt Nam, Lactobacillus Acidophilus thường được lưu hành trong các sản phẩm bảo vệ sức khỏe như Antibio Pro (Bayer), mỗi gói chứa khoảng 75 mg lợi khuẩn này. Giá tham khảo: Antibio Pro hộp 20 gói có giá khoảng 120.000 VNĐ/hộp (tương đương khoảng 6.000 VNĐ/gói). Mức giá này có thể thay đổi theo nhà thuốc, khu vực và thời điểm mua hàng, người dùng nên liên hệ trực tiếp nhà thuốc uy tín để biết giá chính xác trước khi mua sản phẩm chứa Lactobacillus Acidophilus.
Câu hỏi thường gặp
Lactobacillus Acidophilus có phải là thuốc không?
Lactobacillus Acidophilus không phải là thuốc điều trị theo nghĩa dược lý thông thường mà là một loại lợi khuẩn probiotic, thường được xếp vào nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ tiêu hóa. Vì vậy, các sản phẩm chứa lợi khuẩn này không có tác dụng thay thế thuốc điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột song song với phác đồ điều trị chính của bác sĩ khi cần.
Uống Lactobacillus Acidophilus cùng lúc với kháng sinh được không?
Không nên uống Lactobacillus Acidophilus cùng lúc với kháng sinh, vì kháng sinh có thể tiêu diệt luôn cả lợi khuẩn này, làm giảm hiệu quả bổ sung. Người dùng nên uống cách xa thời điểm dùng kháng sinh ít nhất 2 giờ để lợi khuẩn có thời gian phát huy tác dụng trước khi kháng sinh phân bố khắp đường ruột.
Dùng Lactobacillus Acidophilus trong bao lâu là hợp lý?
Thời gian dùng Lactobacillus Acidophilus phụ thuộc vào mục đích sử dụng và hướng dẫn trên nhãn sản phẩm. Nếu tự dùng để hỗ trợ tiêu chảy thông thường, không nên dùng quá 2 ngày mà chưa có ý kiến bác sĩ. Trường hợp dùng kéo dài hơn để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh, người dùng nên tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá hiệu quả thực tế.
Ai không nên dùng Lactobacillus Acidophilus?
Người có hệ miễn dịch suy giảm do bệnh lý hoặc do dùng thuốc ức chế miễn dịch, người có hội chứng ruột ngắn, người quá mẫn với sữa hoặc lactose và người đang có tổn thương niêm mạc ruột nên tránh tự dùng Lactobacillus Acidophilus mà cần hỏi ý kiến bác sĩ trước. Phụ nữ mang thai và cho con bú cũng nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Tài liệu tham khảo:
- https://go.drugbank.com/drugs/DB15823
- https://www.drugs.com/monograph/lactobacillus-acidophilus.html
- https://www.drugs.com/mtm/lactobacillus-acidophilus.html
- https://www.drugs.com/cons/lactobacillus-acidophilus.html
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18567760/
- https://trungtamthuoc.com/hoat-chat/lactobacillus-acidophilus
Miễn trừ trách nhiệm
Các thông tin dược chất trên trang này được biên soạn nhằm mục đích tham khảo. Nội dung không thay thế tư vấn chuyên môn của bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế. Người đọc không nên tự ý sử dụng, ngừng hoặc thay đổi dược chất dựa trên thông tin tại đây mà không có ý kiến của nhân viên y tế.
Lựa chọn dịch vụ
Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!