Shark Liver Oil

Dựa trên các dữ liệu nghiên cứu tiền lâm sàng và một số thử nghiệm lâm sàng quy mô nhỏ, Shark Liver Oil được sử dụng hỗ trợ trong các trường hợp sau:

• Hỗ trợ tăng cường và điều hòa hệ miễn dịch, đặc biệt ở người có sức đề kháng suy giảm
• Hỗ trợ điều trị bổ trợ cùng các phác đồ điều trị ung thư (như bạch cầu) và giảm nhẹ tác dụng phụ do xạ trị
• Hỗ trợ giảm tần suất và mức độ loét miệng tái phát (viêm miệng áp-tơ)
• Hỗ trợ cải thiện các vấn đề về da như khô da, viêm da cơ địa nhờ đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm và chống oxy hóa của squalene
• Hỗ trợ hô hấp, từng được ngư dân Bắc Âu sử dụng theo kinh nghiệm dân gian để hỗ trợ các bệnh lý đường hô hấp
• Hỗ trợ cải thiện một số chỉ số lipid máu (cholesterol toàn phần, triglycerid) và sức khỏe tim mạch trong một số nghiên cứu nhỏ
• Hỗ trợ khả năng sinh sản ở nam giới theo dữ liệu từ nghiên cứu trên động vật

Các công dụng trên chủ yếu đến từ nghiên cứu quy mô nhỏ hoặc thực nghiệm trên động vật, dữ liệu lâm sàng trên người còn hạn chế. Vì vậy người dùng nên xem Shark Liver Oil là sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, không thay thế thuốc điều trị, và cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng cho mục đích điều trị bệnh cụ thể.

Liều dùng chung

Hiện chưa có một mức liều khuyến cáo chính thức, thống nhất cho Shark Liver Oil được công nhận rộng rãi trong y văn. Một số dữ liệu tham khảo được ghi nhận gồm:

• Trong nghiên cứu về mụn trứng cá, chế phẩm chứa Shark Liver Oil (isolutrol) được dùng tại chỗ ở nồng độ 0,15 g/100 mL
• Alkylglycerol tinh khiết từng được dùng ở liều 500 mg, ngày 2 lần trong 4 tuần đối với bệnh nhân sau phẫu thuật
• Một số tài liệu ghi nhận Shark Liver Oil dùng đường uống liều 100 mg, ngày 3 lần không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể

Liều dùng theo sản phẩm thương mại

Trên thị trường, các chế phẩm chứa Shark Liver Oil dạng viên nang thường được nhà sản xuất khuyến cáo dùng 1-3 viên mỗi ngày tùy hàm lượng, uống nguyên viên (không bẻ, không nhai) cùng nước lọc, tốt nhất sau bữa ăn để hỗ trợ hấp thu và giảm cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa do dầu.

Trẻ em

Chưa có đủ dữ liệu về liều dùng Shark Liver Oil cho trẻ em; hầu hết sản phẩm thương mại khuyến cáo tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng cho đối tượng này.

Quên liều và quá liều

Hiện chưa có tài liệu chính thức nào từ các nguồn chuyên môn hướng dẫn cụ thể về xử trí khi quên liều hoặc quá liều Shark Liver Oil. Về nguyên tắc chung với các sản phẩm bổ sung, nếu quên liều, người dùng có thể uống bổ sung khi nhớ ra, trừ khi đã gần đến liều kế tiếp thì bỏ qua liều đã quên; không dùng gấp đôi liều để bù. Nếu nghi ngờ dùng quá liều hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi dùng, cần ngừng sử dụng và liên hệ ngay với bác sĩ hoặc cơ sở y tế gần nhất.

• Người có tiền sử mẫn cảm hoặc dị ứng với Shark Liver Oil hoặc bất kỳ thành phần nào có trong chế phẩm
• Các chống chỉ định đặc hiệu khác của Shark Liver Oil hiện chưa được xác định rõ ràng trong y văn chuyên môn

Do dữ liệu an toàn của Shark Liver Oil trên các nhóm đối tượng đặc biệt còn hạn chế, người có bệnh lý nền (đặc biệt là bệnh gan, bệnh hô hấp mạn tính) nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thay vì tự ý dùng.

Thường gặp

• Vị hoặc mùi khó chịu khi sử dụng chế phẩm chứa Shark Liver Oil (do đặc trưng của dầu cá)
• Một số trường hợp có thể gặp khó chịu nhẹ ở đường tiêu hóa

Hiếm gặp nhưng cần lưu ý

• Viêm phổi nhiễm mỡ (lipoid pneumonia): đã có báo cáo ca bệnh liên quan đến việc sử dụng squalene/Shark Liver Oil kéo dài, đặc biệt khi nhai hoặc làm vỡ viên nang trước khi nuốt
• Viêm gan nhiễm độc cấp tính: đã ghi nhận một trường hợp phụ nữ 31 tuổi xuất hiện vàng da, ngứa sau khoảng 1 tuần sử dụng Shark Liver Oil, các triệu chứng và men gan cải thiện sau khi ngừng sản phẩm
• Tại Thụy Điển, một chế phẩm chứa Shark Liver Oil từng bị cơ quan y tế nước này cấm lưu hành do nghi ngờ có tác dụng không mong muốn

Về tổng thể, các nghiên cứu độc tính trên động vật cho thấy Shark Liver Oil có độ an toàn tương đối cao ở liều gấp 100-200 lần liều khuyến cáo cho người mà không ghi nhận tử vong hay bất thường đáng kể. Tuy nhiên các báo cáo ca lâm sàng nêu trên cho thấy không nên chủ quan khi sử dụng kéo dài hoặc liều cao.

• Phụ nữ có thai và cho con bú: hiện chưa có đủ dữ liệu về độ an toàn của Shark Liver Oil trên đối tượng này, do đó nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng
• Người có bệnh lý về gan: đã ghi nhận báo cáo ca viêm gan nhiễm độc liên quan đến Shark Liver Oil, người có tiền sử bệnh gan nên thận trọng và theo dõi khi sử dụng
• Người có bệnh lý hô hấp: cần thận trọng với nguy cơ viêm phổi nhiễm mỡ, không nên nhai hoặc làm vỡ viên nang trước khi uống
• Người cao tuổi và bệnh nhân sau phẫu thuật: một số nghiên cứu ghi nhận alkylglycerol từ Shark Liver Oil dung nạp tốt và có thể hỗ trợ phục hồi miễn dịch sau mổ, tuy nhiên vẫn cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ
• Shark Liver Oil không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc điều trị bệnh; không tự ý dùng thay cho phác đồ điều trị đã được bác sĩ chỉ định
• Nên bảo quản xa tầm tay trẻ em và không sử dụng sản phẩm đã hết hạn

Mặc dù chưa ghi nhận tương tác thuốc rõ ràng, người đang sử dụng nhiều loại thuốc điều trị, đặc biệt là thuốc điều trị ung thư, thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch hoặc chuẩn bị phẫu thuật, nên thông báo với bác sĩ về việc đang dùng Shark Liver Oil để được tư vấn phù hợp.

Shark Liver Oil dạng viên nang mềm nên được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao, nhiệt độ bảo quản thường dưới 30°C. Đậy kín nắp sau mỗi lần sử dụng, để xa tầm tay trẻ em và không dùng sản phẩm đã quá hạn sử dụng hoặc có dấu hiệu bất thường về màu sắc, mùi vị.

Trên thị trường Việt Nam, giá các chế phẩm chứa Shark Liver Oil khá đa dạng tùy thương hiệu và hàm lượng, dao động tham khảo như sau:

• Ecomer 250mg (hộp 60 viên): khoảng 1.350.000 đồng
• Orihiro Deep Sea Shark Liver Oil Extract Capsule (hộp 360 viên): khoảng 870.000 đồng
• Các sản phẩm phối hợp Shark Liver Oil với squalene, dầu cá, tinh dầu hoa anh thảo khác có mức giá dao động tùy nhà sản xuất và dung tích/số viên

Giá bán trên chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm tổng hợp, có thể thay đổi theo từng thời điểm và nhà thuốc. Người mua nên kiểm tra giá cập nhật trực tiếp tại nơi bán trước khi quyết định mua.

Shark Liver Oil có phải là thuốc chữa bệnh không?

Không. Shark Liver Oil hiện được xếp vào nhóm thực phẩm bổ sung/sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc điều trị bệnh. Các công dụng của Shark Liver Oil chủ yếu mang tính hỗ trợ, dựa trên nghiên cứu quy mô nhỏ hoặc thực nghiệm, người dùng không nên dùng Shark Liver Oil để thay thế phác đồ điều trị y khoa đã được bác sĩ chỉ định.

Phụ nữ mang thai có dùng được Shark Liver Oil không?

Hiện tại chưa có đủ dữ liệu khoa học để khẳng định độ an toàn của Shark Liver Oil đối với phụ nữ mang thai và đang cho con bú. Vì vậy, nhóm đối tượng này nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi có ý định sử dụng bất kỳ chế phẩm nào chứa Shark Liver Oil, để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi hoặc trẻ bú mẹ.

Dùng Shark Liver Oil trong thời gian dài có gây hại không?

Các nghiên cứu độc tính trên động vật cho thấy Shark Liver Oil khá an toàn ở liều cao gấp nhiều lần liều tiêu thụ thông thường. Tuy nhiên, y văn cũng ghi nhận một số trường hợp hiếm gặp bị viêm phổi nhiễm mỡ hoặc viêm gan nhiễm độc liên quan đến việc sử dụng kéo dài hoặc liều cao. Do đó, người dùng nên tuân thủ đúng liều khuyến cáo trên nhãn sản phẩm, không tự ý tăng liều, và nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ nếu có ý định sử dụng Shark Liver Oil trong thời gian dài.