1. Vật lý trị liệu là gì?

Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị sử dụng các tác động vật lý nhằm giúp cơ thể giảm đau, cải thiện vận động và phục hồi chức năng bị suy giảm do bệnh lý hoặc chấn thương.

Khác với việc dùng thuốc để giảm triệu chứng, vật lý trị liệu hướng tới mục tiêu phục hồi nguyên nhân gây hạn chế vận động, đồng thời giúp cơ thể thích nghi và trở nên khỏe hơn.

2. Công dụng của vật lý trị liệu gồm những gì?

Vật lý trị liệu không chỉ đơn thuần là “tập luyện” mà còn là một hình thức điều trị có định hướng, giúp cơ thể phục hồi một cách tự nhiên, an toàn và bền vững.

2.1. Giảm đau hiệu quả 

Thông qua các tác động vật lý như: chườm nóng - lạnh, điện xung giảm đau, siêu âm trị liệu, xoa bóp - bấm huyệt, kéo giãn cột sống hoặc khớp,... cơ thể sẽ được giảm đau tự nhiên. Vì thế, tuần hoàn máu được cải thiện, vùng viêm được làm dịu, giảm chèn ép dây thần kinh và thư giãn cơ hiệu quả.

Đặc biệt, với những người bị đau mạn tính như đau vai gáy, đau thắt lưng, thoái hóa khớp,… vật lý trị liệu có thể giúp giảm đau lâu dài, hạn chế phải dùng thuốc giảm đau.

Vật lý trị liệu thư giãn cơ, giảm đau vai gáy

2.2. Phục hồi vận động sau chấn thương hoặc phẫu thuật

Sau tai nạn, chấn thương hoặc phẫu thuật, cơ thể thường bị: yếu cơ, giảm linh hoạt, cứng khớp, đau khi vận động, mất thăng bằng. Lúc này, vật lý trị liệu sẽ đóng vai trò giúp người bệnh tập lại cách vận động đúng và từng bước lấy lại khả năng sinh hoạt bình thường.

2.3. Tăng sức mạnh cơ và cải thiện sức bền

Thông qua các bài tập chuyên biệt được thiết kế theo từng giai đoạn, từ nhẹ đến nặng, vật lý trị liệu có thể giúp:

• Tăng sức mạnh cơ quanh khớp.
• Nâng cao độ dẻo dai.
• Cải thiện sức bền khi vận động.
• Giảm cảm giác mỏi, yếu, run tay chân.

Điều này rất hữu ích với người lớn tuổi, người ít vận động, người làm văn phòng hoặc bệnh nhân sau thời gian dài nằm điều trị.

2.4. Cải thiện biên độ vận động, giảm cứng khớp

Ở những người bị thoái hóa khớp, viêm khớp hoặc sau chấn thương, tình trạng cứng khớp rất dễ xảy ra. Nếu để lâu, khớp có thể bị hạn chế vận động nghiêm trọng, thậm chí biến dạng.

Vật lý trị liệu giúp kéo giãn cơ và dây chằng, cải thiện độ linh hoạt của khớp, giảm cảm giác căng cứng khi cử động và tăng biên độ vận động tự nhiên. 

2.5. Hỗ trợ phục hồi hệ thần kinh

Vật lý trị liệu đặc biệt quan trọng với người bị: tai biến mạch máu não, liệt nửa người, tổn thương dây thần kinh ngoại biên, thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh. Thông qua các bài tập phục hồi thần kinh vận động, người bệnh sẽ được hỗ trợ:

tập đi lại, tập đứng thăng bằng, tập cầm nắm, vận động bàn tay, phục hồi phản xạ và phối hợp cơ,...

Những bài tập này cần sự hỗ trợ sát sao từ chuyên viên, vì nếu tập sai có thể gây té ngã hoặc khiến cơ bị co rút nặng hơn.

Vật lý trị liệu cải thiện khả năng thực hiện động tác cầm nắm

2.6. Ngăn ngừa teo cơ và biến chứng do nằm lâu

Với những bệnh nhân phải nằm một chỗ trong thời gian dài, cơ thể có nguy cơ gặp các biến chứng như: teo cơ, cứng khớp, loét tì đè, suy giảm tuần hoàn, giảm chức năng hô hấp,... Lúc này, vật lý trị liệu giúp người bệnh: vận động thụ động, tập thở đúng cách, thay đổi tư thế thường xuyên, duy trì sức mạnh cơ ở mức tối thiểu. Nhờ đó, cơ thể sẽ hạn chế suy yếu quá nhanh và rút ngắn thời gian hồi phục sau này.

2.7. Cải thiện tuần hoàn máu và giảm sưng phù

Các kỹ thuật như xoa bóp trị liệu, chườm nóng, điện xung,… có thể giúp:

• Tăng lưu thông máu đến với vùng tổn thương.
• Hỗ trợ giảm tình trạng sưng nề, tích tụ dịch.
• Thúc đẩy quá trình phục hồi mô mềm.

2.8. Hỗ trợ điều trị sai tư thế và bệnh lý cột sống

Hiện nay, nhiều người bị các vấn đề liên quan đến cột sống như: cong vẹo cột sống, gù lưng, thoát vị đĩa đệm, đau cổ vai gáy do ngồi sai tư thế, đau lưng do đứng hoặc bê vác sai cách,...

Vật lý trị liệu sẽ giúp điều chỉnh bằng cách: hướng dẫn tư thế đúng khi ngồi - đứng - nằm, kéo giãn cột sống, giảm chèn ép, tăng cơ vùng lưng - bụng để nâng đỡ cột sống và giảm áp lực lên đĩa đệm. Nếu kiên trì tập luyện, người bệnh có thể giảm đau đáng kể và hạn chế nguy cơ tái phát.

2.9. Phục hồi chức năng hô hấp

Ngoài hệ vận động, vật lý trị liệu còn hỗ trợ hệ hô hấp, nhất là đối với bệnh nhân COPD, viêm phổi trong thời gian dài, sau phẫu thuật lồng ngực,... 

Các bài tập thở và phục hồi hô hấp có thể làm tăng dung tích phổi, cải thiện khả năng hít thở sâu, giảm cảm giác khó thở và hỗ trợ tống đờm tốt hơn.

Tập thở giúp cải thiện chức năng của hệ hô hấp

2.10. Nâng cao chất lượng sống và sự tự tin của người bệnh

Khi người bệnh có thể đi lại dễ dàng hơn, giảm đau rõ rệt, vận động linh hoạt hơn, tự sinh hoạt cá nhân,... họ sẽ trở nên tự tin, phấn chấn, giảm cảm giác phụ thuộc vào người khác.

Đây chính là mục tiêu cuối cùng của vật lý trị liệu - giúp người bệnh trở lại cuộc sống bình thường và khỏe mạnh hơn.

3. Trường hợp nào nên thực hiện vật lý trị liệu?

Bên cạnh việc tìm hiểu công dụng của vật lý trị liệu là gì, bạn cũng cần lưu ý rằng, phương pháp này đóng vai trò quan trọng giúp phục hồi chức năng và nâng cao chất lượng sống đối với:

• Người bị đau xương khớp lâu ngày như: Thoái hóa khớp gối, thoái hóa cột sống, viêm khớp, đau cổ vai gáy, đau lưng mạn tính,...
• Người bị thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa.
• Sau chấn thương do chơi thể thao hoặc tai nạn.
• Sau phẫu thuật chỉnh hình.
• Người bị tai biến mạch máu não (đột quỵ).
• Trẻ em bị chậm phát triển vận động.
• Người cao tuổi bị yếu cơ, té ngã thường xuyên.

Những chia sẻ trên đây hy vọng đã giúp bạn hiểu rõ vật lý trị liệu là gì, có công dụng như thế nào đối với sức khỏe và khả năng vận động. 

Nếu đang bị đau nhức nhiều ngày hoặc gặp vấn đề về vận động, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được chẩn đoán và tư vấn phác đồ vật lý trị liệu phù hợp, tránh tự điều trị sai cách gây ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe.