1. Thế nào là ăn quá mặn?

Nhiều người nghĩ rằng chỉ khi món ăn có vị rất mặn mới được xem là ăn mặn. Tuy nhiên, lượng muối cơ thể hấp thu mỗi ngày còn đến từ nhiều thực phẩm quen thuộc như nước mắm, mì gói, xúc xích, đồ hộp hay thức ăn nhanh.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng muối người trưởng thành nên sử dụng mỗi ngày không vượt quá 5g, tương đương khoảng một thìa cà phê. Trong khi đó, lượng muối trung bình người Việt sử dụng hiện nay đang cao gần gấp đôi mức khuyến nghị. Một số nguồn natri phổ biến trong chế độ ăn hàng ngày gồm:

• Muối ăn;
• Nước mắm, xì dầu;
• Mì gói;
• Đồ hộp;
• Thịt chế biến sẵn;
• Đồ ăn nhanh;
• Snack và thực phẩm đóng gói.

Nếu duy trì chế độ ăn nhiều muối trong thời gian dài, cơ thể có thể đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe đáng lo ngại.

2. Ăn mặn nhiều bị gì?

Ăn quá nhiều muối không chỉ khiến cơ thể giữ nước mà còn làm ảnh hưởng đến hoạt động của tim mạch, thận và nhiều cơ quan khác. Dưới đây là những tác hại thường gặp, trả lời cho thắc mắc ăn mặn nhiều bị gì.

2.1. Tăng huyết áp

Một trong những ảnh hưởng phổ biến nhất của việc ăn mặn là làm tăng huyết áp. Muối chứa natri – thành phần có khả năng giữ nước trong cơ thể. Khi lượng natri tăng cao, thể tích máu trong lòng mạch cũng tăng lên, khiến áp lực tác động lên thành mạch lớn hơn. Tình trạng tăng huyết áp kéo dài có thể làm tăng nguy cơ:

• Đột quỵ;
• Nhồi máu cơ tim;
• Suy tim;
• Tai biến mạch máu não.

Tăng huyết áp thường phát triển âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt, khiến nhiều người không biết mình mắc bệnh. Vì vậy, việc kiểm soát lượng muối trong khẩu phần ăn có vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh lý tim mạch.

Tiêu thụ quá nhiều muối mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh lý tim mạch.

2.2. Làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch

Bên cạnh ảnh hưởng đến huyết áp, việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài còn có thể gây tác động bất lợi đến hệ tim mạch. Khi tăng khối lượng tuần hoàn máu do dư thừa natri, tim phải làm việc nhiều hơn để duy trì quá trình tuần hoàn máu. Tình trạng này kéo dài có thể làm tâm thất trái to lên, dẫn đến hiện tượng suy tim. Nếu phát hiện sớm và giảm lượng muối nạp vào cơ thể, tâm thất trái có thể trở lại bình thường.

2.3. Gây hại cho thận

Thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc máu và điều hòa lượng nước, natri trong cơ thể. Sự tăng thể tích tuần hoàn đến cầu thận do ăn nhiều muối sẽ buộc thận phải làm việc nhiều hơn để lọc máu. Tình trạng tăng lọc cầu thận kéo dài làm ảnh hưởng đến chức năng của cơ quan này. Cụ thể, tình trạng này có thể gây ra:

• Suy giảm chức năng thận;
• Sỏi thận;
• Làm nặng hơn bệnh thận mạn tính.

Ngoài ra, ăn quá mặn còn khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, gây phù và làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn.

2.4. Tăng nguy cơ đột quỵ

Đột quỵ là biến chứng nghiêm trọng có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng Tăng huyết áp kéo dài. Khi áp lực máu tác động lên thành mạch liên tục ở mức cao, các mạch máu não có thể bị tổn thương, tắc nghẽn hoặc vỡ đột ngột.

Người có thói quen ăn mặn kéo dài, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền tim mạch, thường có nguy cơ đột quỵ cao hơn bình thường.

2.5. Ảnh hưởng đến xương

Ít người biết rằng ăn quá nhiều muối còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp. Lượng natri cao làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu, từ đó khiến mật độ xương giảm dần theo thời gian.

Ăn mặn có thể làm tăng nguy cơ loãng xương, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh và người lớn tuổi.

2.6. Tăng nguy cơ bệnh dạ dày

Một số nghiên cứu ghi nhận rằng việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tại cơ quan này, bao gồm cả ung thư dạ dày. Các thực phẩm muối chua, đồ ăn chế biến sẵn hoặc thực phẩm bảo quản bằng muối nếu sử dụng thường xuyên sẽ gây tăng nguy cơ mắc bệnh đường tiêu hóa.

3. Dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang ăn quá nhiều muối

Việc tiêu thụ quá nhiều muối không phải lúc nào cũng gây ra biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu. Tuy nhiên, khi lượng natri trong cơ thể vượt quá nhu cầu, một số dấu hiệu bất thường vẫn có thể xuất hiện để cảnh báo tình trạng này. Cụ thể:

• Thường xuyên khát nước;
• Khô miệng;
• Phù nhẹ ở chân tay;
• Cảm giác đầy bụng;
• Tăng cân nhanh do giữ nước;
• Hay đau đầu;
• Huyết áp tăng.

Ngoài ra, nhiều người còn cảm thấy mệt mỏi hoặc khó chịu sau khi ăn các món quá mặn. Nếu những biểu hiện này xuất hiện kéo dài, người bệnh nên kiểm tra huyết áp và thăm khám sức khỏe để được đánh giá phù hợp.

4. Cách giảm ăn mặn an toàn cho sức khỏe

Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn không có nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn gia vị hay khiến món ăn trở nên quá nhạt. Điều quan trọng là điều chỉnh khẩu vị từ từ để cơ thể thích nghi và duy trì được lâu dài. Một số biện pháp giúp giảm lượng muối trong chế độ ăn hàng ngày gồm:

• Hạn chế dùng nước chấm quá mặn;
• Giảm lượng bột canh, hạt nêm khi nấu ăn;
• Ưu tiên thực phẩm tươi sống thay vì đồ chế biến sẵn;
• Hạn chế thức ăn nhanh và đồ hộp;
• Đọc hàm lượng natri trên nhãn thực phẩm;
• Tăng cường rau xanh và trái cây;
• Sử dụng các gia vị tự nhiên như hành, tỏi, gừng hoặc tiêu để tạo vị cho món ăn.

Đặc biệt, những người có bệnh lý tăng huyết áp, tim mạch hoặc bệnh thận cần xây dựng chế độ ăn phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ưu tiên thực phẩm tươi sống thay cho đồ chế biến sẵn giúp kiểm soát lượng natri hiệu quả hơn. 

Như vậy, ăn mặn nhiều bị gì là vấn đề không nên xem nhẹ bởi thói quen này có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận và nhiều biến chứng sức khỏe khác. Việc điều chỉnh chế độ ăn, giảm lượng muối tiêu thụ mỗi ngày và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến huyết áp hoặc tim mạch, bạn nên chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn và theo dõi phù hợp.

Để kiểm tra huyết áp, đánh giá chức năng tim mạch, thận và tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp, người dân có thể lựa chọn thăm khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC. Mọi thông tin cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn và đặt lịch nhanh chóng.