10 ngày nổi mẩn ngứa, trẻ bất ngờ phù môi, phù mi mắt 

Bé T.Y.N (6 tuổi) đến khám tại Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Vĩnh Phúc (Phú Thọ), do xuất hiện mẩn ngứa trên toàn thân. Theo gia đình, tình trạng này kéo dài khoảng 10 ngày, ngứa nhiều hơn về đêm. Gia đình đã tự mua thuốc cho trẻ điều trị tại nhà nhưng tình trạng cải thiện chậm. 

Trẻ đến khám trong tình trạng ngứa nhiều, dùng thuốc không đỡ. Ảnh nguồn AI

Sáng ngày đến khám, các nốt mẩn ngứa xuất hiện nhiều hơn, ban đầu ở vùng ngực, bụng rồi lan ra toàn thân. Trẻ đồng thời xuất hiện phù môi và phù mi mắt, kèm ngứa nhiều, gây khó chịu. 

Trẻ không sốt, không ho, không khó thở, không đau bụng; ăn uống, đại tiểu tiện bình thường. Gia đình cho biết trước đó trẻ từng xuất hiện một vài đợt mẩn ngứa tương tự và thường cải thiện sau khi sử dụng thuốc chống dị ứng. 

Thăm khám bởi BSCKI. Nguyễn Hương Giang - Chuyên khoa Nhi, ghi nhận trẻ tỉnh táo, tiếp xúc tốt, da và niêm mạc hồng. Vùng mặt xuất hiện phù Quincke; trên da có nhiều sẩn phù, ban đỏ dạng mày đay rải rác toàn thân. Các cơ quan khác chưa ghi nhận bất thường, dấu hiệu sinh tồn trong giới hạn bình thường. 

Dựa trên biểu hiện lâm sàng, bác sĩ nhận định trẻ có mày đay cấp kèm phù mạch, cần tiếp tục đánh giá để tìm yếu tố liên quan và theo dõi các dấu hiệu bất thường có thể xuất hiện. 

Xét nghiệm chuyên sâu phát hiện IgE tăng cao và 7 dị nguyên dương tính 

Để đánh giá tình trạng dị ứng và tìm thêm yếu tố liên quan, trẻ được chỉ định thực hiện nhiều xét nghiệm gồm công thức máu, CRP, IgE toàn phần, Panel 60 dị nguyên, chức năng gan - thận và một số xét nghiệm ký sinh trùng. 

Kết quả đáng chú ý, IgE toàn phần tăng rất cao, đạt 1.340 IU/mL (giá trị tham chiếu <60 IU/mL). Số lượng bạch cầu ái toan (eosinophil) cũng tăng 0,44 G/L. Xét nghiệm vitamin D toàn phần: 22,04 ng/ml, thấp hơn ngưỡng tham chiếu (>30.00ng/ml). 

Kết quả xét nghiệm của bé N., có nhiều chỉ số bất thường

Đặc biệt, xét nghiệm Panel dị nguyên ghi nhận 7 dị nguyên dương tính, trong đó có các tác nhân liên quan đến bụi nhà, mạt bụi nhà (D. pteronyssinus, D. farinae), gián, cua, tôm, vẹm xanh/hàu/nghê/sò và nhộng tằm. 

Từ kết quả thăm khám và xét nghiệm, trẻ được chẩn đoán mày đay cấp và thiếu vitamin D, được bác sĩ kê đơn điều trị và hướng dẫn chăm sóc, theo dõi tại nhà. 

BSCKI. Nguyễn Hương Giang cho biết, mày đay ở trẻ có thể liên quan đến nhiều yếu tố như nhiễm virus, thuốc, thực phẩm, côn trùng, các tác nhân môi trường hoặc yếu tố vật lý. Tuy nhiên, IgE tăng cao hay xét nghiệm dị nguyên dương tính không đồng nghĩa tất cả các tác nhân đó đều là nguyên nhân trực tiếp gây mày đay ở trẻ. 

Do đó, khi có kết quả xét nghiệm dị nguyên dương tính, bác sĩ cần đối chiếu với biểu hiện lâm sàng và thời điểm trẻ tiếp xúc với tác nhân nghi ngờ. Cha mẹ không nên tự ý kiêng khem nhiều loại thực phẩm chỉ dựa trên kết quả xét nghiệm dương tính, tránh ảnh hưởng đến chế độ dinh dưỡng và sự phát triển của trẻ. 

Với tình trạng thiếu vitamin D, trẻ cần được bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ, kết hợp chế độ ăn đa dạng, cân đối và phù hợp với lứa tuổi. 

Chẩn đoán đúng mày đay, nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ 

Mày đay là tình trạng thường gặp ở trẻ, đặc trưng bởi các sẩn phù nổi trên da, thường gây ngứa. Tổn thương có thể xuất hiện nhanh, thay đổi hình dạng, kích thước và vị trí; mỗi tổn thương riêng lẻ thường biến mất trong vòng 24 giờ mà không để lại dấu vết. 

Trường hợp tổn thương phù nề nằm sâu hơn ở da hoặc niêm mạc, thường gặp tại môi, mí mắt, mặt được gọi là phù mạch (phù Quincke). Tình trạng này có thể kéo dài lâu hơn so với các sẩn mày đay thông thường. 

Dựa vào thời gian diễn biến, mày đay được chia thành mày đay cấp khi kéo dài dưới 6 tuần và mày đay mạn tính khi kéo dài trên 6 tuần, thường tái diễn. 

Chẩn đoán mày đay chủ yếu dựa trên biểu hiện lâm sàng và diễn biến bệnh. Việc xác định nguyên nhân đôi khi không đơn giản, do đó bác sĩ cần khai thác kỹ tiền sử dị ứng, thuốc sử dụng, thực phẩm, môi trường sống và các yếu tố trẻ vừa tiếp xúc. Trong những trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm dị ứng để hỗ trợ đánh giá. 

Mày đay cấp thường có diễn biến thuận lợi và có thể tự giới hạn. Thuốc kháng histamin H1 thế hệ 2 thường được sử dụng để kiểm soát triệu chứng theo chỉ định của bác sĩ. Cha mẹ không nên tự ý tăng liều, phối hợp nhiều loại thuốc chống dị ứng hoặc sử dụng corticoid cho trẻ khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. 

Bác sĩ khuyến cáo: Mày đay có thể nhẹ nhưng không nên chủ quan khi trẻ phù mặt, khó thở 

Phần lớn trường hợp mày đay không để lại tổn thương da lâu dài. Tuy nhiên, tình trạng ngứa kéo dài hoặc tái diễn có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của trẻ. 

Đặc biệt, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu mày đay hoặc phù mạch xuất hiện cùng các dấu hiệu bất thường ở đường thở, hô hấp, tuần hoàn hoặc tiêu hóa, có thể gợi ý phản vệ như: sưng lưỡi, sưng họng; khàn tiếng, khó nói; khó thở, khò khè, ho kéo dài; nôn ói, đau bụng dữ dội; chóng mặt, lơ mơ, tím tái hoặc ngất. 

Ngay cả khi chưa xuất hiện các dấu hiệu trên, trẻ cũng nên được thăm khám sớm nếu ban lan nhanh, tái diễn nhiều lần, kéo dài hoặc kèm phù môi, phù mắt, phù mặt như trường hợp của bé T.Y.N. 

Cha mẹ nên cho con đi khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường

Cha mẹ cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với các yếu tố nghi ngờ gây khởi phát sau khi đã được bác sĩ đánh giá; đồng thời theo dõi sát diễn biến bệnh và tuân thủ hướng dẫn điều trị. Đặc biệt, không nên tự ý mua thuốc hoặc loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm khỏi khẩu phần của trẻ chỉ dựa trên kết quả xét nghiệm dị nguyên. 

Hệ thống Y tế MEDLATEC cung cấp dịch vụ khám đa chuyên khoa, trong đó có Chuyên khoa Nhi, kết hợp hệ thống xét nghiệm đa dạng nhằm hỗ trợ bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của trẻ. 

Các xét nghiệm huyết học, sinh hóa, miễn dịch và xét nghiệm dị nguyên được triển khai theo chỉ định chuyên môn, giúp cung cấp thêm dữ liệu phục vụ quá trình chẩn đoán và theo dõi. Người bệnh có thể lựa chọn thăm khám trực tiếp tại bệnh viện, phòng khám MEDLATEC hoặc sử dụng dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi tùy nhu cầu. 

Thông tin tìm hiểu về dịch vụ khám chữa bệnh tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, người dân vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ giải đáp kịp thời.