1. Dị ứng là gì?

Dị ứng là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch đối với các tác nhân vốn vô hại đối với số đông mọi người. Những tác nhân này được gọi là dị nguyên. Dị nguyên có thể xuất hiện ở nhiều môi trường khác nhau như thức ăn, phấn hoa, bụi nhà, lông động vật, thuốc hoặc hóa chất.

Khi cơ thể tiếp xúc với dị nguyên, hệ miễn dịch sẽ nhận diện nhầm chúng là tác nhân gây hại, sau đó sản sinh ra kháng thể chống lại. Quá trình đó làm kích thích giải phóng histamin và cùng các chất trung gian hóa học khác, dẫn tới sự xuất hiện của triệu chứng dị ứng.

Các dạng dị ứng phổ biến nhất là: Dị ứng thức ăn, dị ứng thời tiết, dị ứng thuốc, dị ứng mỹ phẩm, dị ứng côn trùng, dị ứng bụi nhà,... 

Người có tiền sử gia đình bị dị ứng, hen phế quản hoặc viêm da cơ địa thường có nguy cơ mắc dị ứng cao hơn. Ngoài ra, trẻ em và những người có hệ miễn dịch nhạy cảm cũng dễ gặp tình trạng này.

Cơ thể sẽ giải phóng nhiều chất hóa học chống lại dị nguyên và làm xuất hiện triệu chứng dị ứng

2. Triệu chứng nhận biết dị ứng

Triệu chứng dị ứng ở mỗi người thường khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ phản ứng của cơ thể:

• Triệu chứng trên da:

Da là cơ quan thường xuất hiện các biểu hiện dị ứng rõ rệt nhất. Các triệu chứng dị ứng thường gặp trên da là: nổi mề đay, mẩn đỏ, ngứa ngáy, sưng phù, bong tróc da,... 

• Triệu chứng đường hô hấp:

Khi dị nguyên xâm nhập qua đường hô hấp, người bị dị ứng sẽ: hắt hơi liên tục, nghẹt mũi, chảy nước mũi, khó thở, ho, khò khè,... 

• Triệu chứng đường tiêu hóa:

Dị ứng thức ăn thường gây ra tình trạng đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đầy hơi,... 

• Triệu chứng nguy hiểm cần cấp cứu:

Một số trường hợp dị ứng nặng có thể dẫn đến sốc phản vệ với các biểu hiện: khó thở dữ dội, sưng môi, lưỡi, họng, tụt huyết áp, chóng mặt, mất ý thức,... Nếu những triệu chứng này xuất hiện, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để cấp cứu kịp thời.

3. Cách chữa dị ứng an toàn

Muốn việc chữa dị ứng đạt hiệu quả tối ưu, bạn cần lưu ý: 

3.1. Nguyên tắc cần thực hiện

Dù áp dụng bất cứ cách chữa dị ứng nào, bạn cũng cần đảm bảo nguyên tắc:

• Xác định nguyên nhân gây dị ứng: Nếu không loại bỏ được tác nhân gây dị ứng thì các triệu chứng rất dễ tái phát dù trước mắt đã được điều trị khỏi.
• Tránh tiếp xúc với dị nguyên: Sau khi xác định được nguyên nhân, người bệnh cần hạn chế hoặc loại bỏ hoàn toàn việc tiếp xúc với dị nguyên.

Tránh tiếp xúc với dị nguyên là nguyên tắc cần thực hiện để đảm bảo hiệu quả của các cách chữa dị ứng

3.2. Điều trị triệu chứng tại nhà

Đối với những trường hợp dị ứng nhẹ, một số cách chữa dị ứng tại nhà sau đây có thể giúp giảm đáng kể triệu chứng: 

• Chườm lạnh vùng da bị dị ứng:

Người bệnh có thể dùng khăn sạch bọc đá lạnh và chườm lên vùng tổn thương khoảng 10 - 15 phút/lần. Nhiệt độ lạnh sẽ làm dịu cảm giác ngứa và giảm sưng đỏ do dị ứng trên da. 

• Tắm bằng nước mát:

Nước mát vừa có tác dụng làm dịu vừa giảm cảm giác nóng rát và ngứa ngáy trên da. 

• Uống nhiều nước:

Bổ sung đủ nước giúp cơ thể đào thải các chất gây viêm và duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch.

• Sử dụng kem dưỡng ẩm: 

Da khô thường kích thích cơn ngứa trở nên nghiêm trọng hơn. Vì thế, sử dụng các sản phẩm dưỡng ẩm dịu nhẹ, không chứa hương liệu có thể hỗ trợ khôi phục hàng rào bảo vệ da.

• Nghỉ ngơi hợp lý:

Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài có thể khiến phản ứng dị ứng trầm trọng hơn. Vì vậy, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái là yếu tố rất cần thiết để hỗ trợ điều trị hiệu quả.

3.3. Thăm khám chuyên khoa

Đối với các trường hợp sau, thay vì tìm cách chữa dị ứng tại nhà, người bệnh cần đến cơ sở y tế thăm khám:

• Dị ứng kéo dài nhiều ngày không cải thiện.
• Triệu chứng tái phát thường xuyên.
• Bị ngứa dữ dội ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt và làm việc.
• Khó thở hoặc khò khè.
• Sưng môi, lưỡi hoặc họng.
• Nghi ngờ dị ứng thuốc.

Tại cơ sở y tế, người bệnh sẽ được chỉ định thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt giúp xác định chính xác nguyên nhân gây dị ứng để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Đối với những trường hợp triệu chứng dị ứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như: thuốc kháng histamin giúp giảm ngứa, giảm hắt hơi, sổ mũi, hạn chế nổi mề đay; thuốc corticosteroid chống viêm cho các trường hợp dị ứng mức độ trung bình đến nặng; thuốc adrenalin cấp cứu cho trường hợp sốc phản vệ,... giúp kiểm soát triệu chứng bệnh nhanh chóng.

Nếu dị ứng tái phát nhiều lần hoặc khó kiểm soát, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp điều trị chuyên sâu hơn như liệu pháp miễn dịch đặc hiệu giúp cơ thể dần thích nghi với dị nguyên nhằm giảm mức độ nhạy cảm của hệ miễn dịch. 

Người bị dị ứng mạn tính cần được theo dõi định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh thuốc khi cần thiết.

Bệnh nhân dị ứng thường sẽ được kê đơn thuốc kháng histamin để cải thiện triệu chứng

4. Những sai lầm thường gặp khi tìm cách tự chữa dị ứng

Thực tế cho thấy, trong khi tự tìm cách chữa dị ứng, không ít người đã phạm phải những sai lầm khiến cho triệu chứng dị ứng kéo dài, trầm trọng hơn hoặc tái phát liên tục. Điển hình như: 

• Tự ý dùng thuốc không theo chỉ định dẫn tới tác dụng phụ hoặc làm cho triệu chứng bệnh bị che lấp.
• Lạm dụng thuốc bôi chứa corticoid tuy có hiệu quả nhanh nhưng nếu dùng kéo dài có thể làm mỏng da, giãn mạch, nhiễm trùng da, rối loạn sắc tố,...
• Chỉ điều trị triệu chứng mà không xác định và tránh tiếp xúc với dị nguyên nên tình trạng dị ứng tái đi tái lại nhiều lần.
• Tin vào các phương pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học dẫn đến tổn thương da hoặc khiến tình trạng dị ứng nặng hơn.

Có rất nhiều cách chữa dị ứng tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ phản ứng của cơ thể. Việc xác định đúng dị nguyên, tránh tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, hạn chế nguy cơ tái phát. Nếu cần tìm nguyên nhân gây dị ứng, người bệnh nên thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.

Quý khách hàng có nhu cầu xét nghiệm dị nguyên tìm nguyên nhân gây dị ứng, có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được tư vấn và hỗ trợ tận tình.