Các tin tức tại MEDlatec
Cách chữa khàn tiếng lâu ngày và khi nào cần nội soi?
- 10/07/2024 | Khàn tiếng nhưng không đau họng: Nguyên nhân và cách chữa bệnh hiệu quả
- 05/01/2026 | Cách chữa khàn tiếng bằng mật ong có hiệu quả không và lời giải đáp từ bác sĩ
1. Khàn tiếng bao lâu thì được xem là kéo dài?
Khàn tiếng là tình trạng giọng nói thay đổi so với bình thường. Giọng có thể trở nên khàn, rè, yếu, hụt hơi hoặc trầm hơn, khiến người bệnh phải gắng sức khi nói. Phần lớn trường hợp xuất hiện sau cảm lạnh, viêm họng hoặc nói quá nhiều, khi dây thanh bị viêm và phù nề tạm thời.
Viêm thanh quản cấp thường cải thiện trong khoảng 1–2 tuần nếu bạn nghỉ ngơi và chăm sóc phù hợp. Khi giọng nói chưa trở lại bình thường sau 3 tuần, hoặc khàn tiếng tái diễn nhiều lần, tình trạng này được xem là khàn tiếng kéo dài. Lúc này, nguyên nhân thường không còn là một đợt viêm thông thường.
2. Nguyên nhân thường gặp gây khàn tiếng lâu ngày
Để điều trị hiệu quả, bác sĩ cần xác định dây thanh đang bị tổn thương theo cơ chế nào. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:
2.1. Viêm thanh quản mạn tính
Viêm thanh quản mạn tính xảy ra khi niêm mạc thanh quản bị kích thích liên tục trong thời gian dài. Các yếu tố thường gặp là hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, tiếp xúc khói bụi hoặc hóa chất. Dị ứng và tình trạng dịch mũi chảy xuống họng do viêm mũi xoang cũng có thể góp phần gây bệnh.
Người hút thuốc và uống rượu lâu năm cần đặc biệt lưu ý. Ở nhóm này, viêm mạn tính có thể đi kèm những thay đổi niêm mạc cần được bác sĩ theo dõi định kỳ.
2.2. Hạt xơ, polyp và nang dây thanh
Đây là các tổn thương lành tính. Chúng thường hình thành khi dây thanh phải hoạt động quá mức hoặc được sử dụng sai cách trong thời gian dài. Giáo viên, ca sĩ, nhân viên bán hàng và nhân viên tổng đài là những nhóm hay gặp.
Khi có tổn thương, hai dây thanh không khép kín khi phát âm. Giọng nói vì vậy bị rè, nhanh mệt và khó lên cao.
2.3. Trào ngược họng – thanh quản
Dịch acid từ dạ dày trào ngược lên có thể gây kích thích vùng thanh quản. Người bệnh thường khàn tiếng nhiều hơn vào buổi sáng, hay phải hắng giọng và có cảm giác vướng ở cổ. Không phải ai cũng có triệu chứng ợ nóng đi kèm, nên tình trạng này dễ bị bỏ sót.
2.4. Liệt dây thanh và các bệnh lý cần loại trừ
Liệt dây thanh có thể xảy ra sau phẫu thuật tuyến giáp hoặc phẫu thuật vùng cổ, ngực. Bệnh cũng có thể xuất hiện khi dây thần kinh chi phối thanh quản bị chèn ép. Một số ít trường hợp khàn tiếng kéo dài là biểu hiện của ung thư thanh quản, ung thư phổi hoặc ung thư tuyến giáp.
Hiếm hơn, nguyên nhân có thể nằm ngoài thanh quản. Ví dụ, bệnh lý tim mạch có thể chèn ép dây thần kinh thanh quản, tình trạng này được gọi là hội chứng Ortner. Vì vậy, khàn tiếng kéo dài cần được tìm nguyên nhân thay vì chỉ điều trị triệu chứng.
3. Cách chữa khàn tiếng lâu ngày theo từng nguyên nhân
Không có một loại thuốc chung cho mọi trường hợp khàn tiếng. Bác sĩ chỉ lựa chọn cách chữa khàn tiếng lâu ngày sau khi thăm khám và quan sát trực tiếp dây thanh. Các hướng điều trị thường được áp dụng gồm:
3.1. Nghỉ ngơi và luyện giọng
Với tổn thương do dùng giọng sai cách, nghỉ giọng là bước quan trọng để niêm mạc dây thanh hồi phục. Trong thời gian này, bạn nên hạn chế nói to và nói kéo dài. Bạn cũng nên tránh la hét hoặc hát khi giọng chưa ổn định.
Luyện giọng, hay liệu pháp giọng nói, được thực hiện cùng chuyên viên ngôn ngữ trị liệu. Người bệnh được hướng dẫn cách thở, cách phát âm và cách điều chỉnh thói quen dùng giọng. Trước khi bắt đầu luyện giọng, bạn nên được nội soi thanh quản để xác định đúng tổn thương. Với hạt xơ dây thanh, nhiều trường hợp cải thiện sau vài tuần đến vài tháng kết hợp nghỉ giọng và luyện giọng, không cần phẫu thuật.
3.2. Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
Thuốc chỉ được dùng khi có nguyên nhân phù hợp. Ví dụ, người có triệu chứng trào ngược có thể được dùng thuốc kiểm soát trào ngược. Người bị khàn tiếng liên quan đến viêm mũi dị ứng có thể được dùng thuốc chống dị ứng. Kháng sinh chỉ có vai trò khi có bằng chứng nhiễm khuẩn.
Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Tai Mũi Họng và Phẫu thuật Đầu Cổ Hoa Kỳ (AAO-HNSF), không nên dùng kháng sinh thường quy để điều trị khàn tiếng. Corticoid và thuốc chống trào ngược cũng không nên được kê khi chưa quan sát thanh quản.
3.3. Phẫu thuật khi có tổn thương tại dây thanh
Polyp, nang dây thanh hoặc hạt xơ không đáp ứng với luyện giọng có thể cần vi phẫu thanh quản. Sau mổ, người bệnh thường vẫn cần nghỉ giọng và luyện giọng để hạn chế tái phát. Với liệt dây thanh hoặc bệnh lý ác tính, bác sĩ chuyên khoa sẽ xây dựng phác đồ riêng sau khi có đủ kết quả thăm dò.
4. Chăm sóc giọng nói tại nhà để hỗ trợ phục hồi
Chăm sóc tại nhà không thay thế điều trị nguyên nhân. Tuy nhiên, các biện pháp này giúp dây thanh bớt bị kích thích và hồi phục thuận lợi hơn. Một số thói quen bạn có thể áp dụng bao gồm:
- Uống đủ nước: Chia đều lượng nước uống trong ngày giúp niêm mạc thanh quản giữ được độ ẩm.
- Giữ không khí đủ ẩm: Khi ngồi phòng điều hòa hoặc vào mùa hanh khô, máy tạo ẩm có thể giúp cổ họng dễ chịu hơn.
- Tránh khói thuốc: Bạn nên ngừng hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động, khói bếp, bụi bẩn.
- Hạn chế rượu bia, caffeine và đồ ăn cay: Các yếu tố này có thể gây khô họng hoặc làm trào ngược nặng hơn.
- Dùng micro khi phải nói nhiều: Cách này phù hợp với giáo viên, người thuyết trình hoặc nhân viên bán hàng.
Mật ong hoặc trà gừng ấm có thể làm cổ họng dễ chịu hơn. Tuy nhiên, chúng không loại bỏ được hạt xơ, polyp và không điều trị được trào ngược. Lưu ý không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong.
5. Những sai lầm thường gặp khi tự điều trị khàn tiếng kéo dài
Nhiều người áp dụng mẹo dân gian hoặc tự mua thuốc trong nhiều tuần, đến khi giọng không cải thiện mới đi khám. Cách làm này dễ khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ. Một số sai lầm bạn nên tránh bao gồm:
- Tự dùng kháng sinh hoặc corticoid: Thuốc có thể giúp giọng cải thiện tạm thời nhưng không xử lý được tổn thương thực thể. Người dùng còn có nguy cơ gặp tác dụng phụ.
- Nói thì thầm thay vì nghỉ giọng: Nói thì thầm vẫn khiến dây thanh phải gắng sức, có thể làm tình trạng kích thích kéo dài hơn.
- Hắng giọng liên tục: Thói quen này khiến hai dây thanh va chạm mạnh, làm niêm mạc khó hồi phục.
- Chỉ trông chờ vào mẹo tại nhà: Các cách làm dịu họng chỉ hỗ trợ triệu chứng, không thay thế cách chữa khàn tiếng lâu ngày theo đúng nguyên nhân.
6. Khi nào cần đi khám và nội soi thanh quản?
Bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng khi khàn tiếng kéo dài trên 2–3 tuần, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng rõ đến công việc. Người hút thuốc lâu năm, uống nhiều rượu bia hoặc từng phẫu thuật vùng cổ không nên chờ đợi lâu.
Bạn cần đi khám sớm hơn nếu khàn tiếng đi kèm các dấu hiệu sau:
- Khó thở, thở rít;
- Ho ra máu;
- Nuốt đau hoặc nuốt vướng ngày càng tăng;
- Xuất hiện khối hoặc hạch vùng cổ;
- Khàn tiếng xuất hiện sau phẫu thuật, đặt ống nội khí quản hoặc chấn thương vùng cổ;
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Nội soi thanh quản là bước thăm khám then chốt, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp dây thanh. Bác sĩ đưa một ống soi nhỏ qua miệng hoặc mũi. Thủ thuật diễn ra nhanh và thường không cần gây mê.
Tùy trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định thêm một số thăm dò khác. Nội soi hoạt nghiệm dùng ánh sáng nhấp nháy để đánh giá chuyển động rung của dây thanh. Sinh thiết được thực hiện khi có tổn thương nghi ngờ. Chụp CT hoặc MRI được chỉ định khi cần đánh giá thêm. Dựa trên các kết quả này, bác sĩ mới xây dựng được cách chữa khàn tiếng lâu ngày phù hợp với từng người.
Phần lớn trường hợp khàn tiếng kéo dài có nguyên nhân lành tính và có thể cải thiện khi được điều trị đúng hướng. Điều quan trọng là xác định chính xác tổn thương tại dây thanh, thay vì tự dùng thuốc hoặc kéo dài các mẹo tại nhà. Nếu bạn đã áp dụng cách chữa khàn tiếng lâu ngày nhưng giọng vẫn chưa hồi phục sau 2–3 tuần, hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên chủ động đi khám sớm.
Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như Hệ thống Y tế MEDLATEC. Tại đây, người bệnh được khám chuyên khoa Tai Mũi Họng và thực hiện các thăm dò cần thiết theo chỉ định. Kết quả giúp bác sĩ xác định nguyên nhân khàn tiếng và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.
Lựa chọn dịch vụ
Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!