1. Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ sơ sinh 

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường liên quan đến tình trạng nhiễm một số loại vi khuẩn từ ngoài môi trường, trong đó có môi trường âm đạo của người mẹ ở những trẻ sinh thường. Các chủng vi khuẩn gây viêm phổi phổ biến nhất phải kể đến là Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Pseudomonas, Citrobacter, Serratia, Bacillus. 

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh thường liên quan đến nhiễm vi khuẩn hoặc virus

Ngoài vi khuẩn, bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh đôi khi còn liên quan đến các loại virus như Influenza, Adenovirus, RSV. Trong một số trường hợp, sự xâm nhập của ký sinh trùng hoặc nấm có thể khiến trẻ bị viêm phổi. 

Mặt khác, những tác nhân từ bên ngoài môi trường như phòng sinh không đảm bảo, phương pháp chăm sóc không phù hợp cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm phổi. 

2. Trả lời câu hỏi: Trẻ sơ sinh nằm quạt có bị viêm phổi không?

Như vừa phân tích, nguyên nhân gây viêm phổi chủ yếu là do vi khuẩn và virus. Nằm quạt không phải tác nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng viêm phổi ở trẻ sơ sinh. Tuy vậy, nếu để trẻ nằm quạt thường xuyên, bật quạt ngay cả khi thời tiết không quá nóng, trẻ có nguy cơ gặp phải các vấn đề như:

• Khô niêm mạc: Khi luồng gió từ quạt thổi trực tiếp vào mặt của trẻ, niêm mạc mũi, họng dễ bị khô, tạo điều kiện cho nhiều loại vi khuẩn và virus xâm nhập. 
• Hạ thân nhiệt: Khả năng điều hòa thân nhiệt ở trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện như người trưởng thành. Khi gió mạnh từ quạt thổi vào, trẻ dễ bị lạnh đột ngột dẫn đến hạ thân nhiệt. 
• Bụi và vi khuẩn xâm nhập cơ thể: Trên cánh quạt và lồng quạt thường bám bụi, nấm mốc. Nếu không chú ý vệ sinh, các tác nhân này sẽ theo luồng gió xâm nhập vào đường hô hấp của trẻ. 

Trẻ sơ sinh nằm quạt có bị viêm phổi không là thắc mắc chung của nhiều ba mẹ

Trường hợp thời tiết nắng nóng cần cho trẻ nằm quạt để hạ nhiệt, ba mẹ cần chú ý:

• Hạn chế để quạt gió trực tiếp vào trẻ. 
• Không để quạt quá gần trẻ. 
• Nên bật quạt số vừa phải, thoang thoảng như gió tự nhiên. 
• Vệ sinh cánh quạt và lồng quạt thường xuyên. 
• Nên kết hợp sử dụng quạt hơi nước để phòng tránh tình trạng khô niêm mạc khi nằm quạt lâu. 

Đối với trẻ bị sốt cao, hen suyễn, viêm mũi dị ứng,... ba mẹ tốt nhất không nên cho trẻ nằm quạt nhiều. Bên cạnh đó, nếu thời tiết không quá nóng hoặc ngay sau khi tắm, ba mẹ cũng không nên để quạt rọi thẳng vào người trẻ.

3. Các biến chứng nguy hiểm 

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ sơ sinh bị viêm phổi có nguy cơ phải đối mặt với các biến chứng sau: 

• Suy hô hấp: Đây là tình trạng nguy hiểm, cần cấp cứu y tế kịp thời. Trẻ lúc này thường có biểu hiện thở nhanh, co kéo lồng ngực, quấy khóc, tím tái,...
• Viêm màng não: Vi khuẩn, virus gây viêm phổi có thể xâm nhập não, gây viêm màng não khiến hệ thần kinh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. 
• Nhiễm trùng huyết: Yếu tố gây viêm phổi khi xâm nhập hệ tuần hoàn có xu hướng lan rộng đến nhiều cơ quan gây hiện tượng sốc nhiễm trùng, đe dọa tính mạng người bệnh. 
• Tràn dịch màng tim hoặc trụy tim: Chủ yếu liên quan đến phản ứng của cơ thể với loại thuốc điều trị. 
• Tràn dịch hoặc tràn mủ màng phổi: Cản trở quá trình hô hấp và khiến lượng bạch cầu trong máu tăng. 
• Suy dinh dưỡng: Nếu tình trạng viêm phổi diễn biến dai dẳng, sức khỏe của trẻ cũng bị ảnh hưởng theo. Khi đó, trẻ có thể bị suy dinh dưỡng do biếng ăn, ngủ không sâu giấc. Ngoài ra, khi hệ miễn dịch suy giảm, trẻ thường dễ bị mắc bệnh hơn. 
• Kháng thuốc: Nếu thuốc điều trị không còn tác dụng với vi khuẩn, quá trình điều trị viêm phổi ở trẻ thường phức tạp hơn. Không chỉ tốn kém về mặt chi phí, thời gian điều trị lúc này cũng có xu hướng kéo dài. 

Viêm phổi có thể gây biến chứng nhiễm trùng máu

4. Trường hợp cần cho trẻ đi khám 

Khi bị mắc viêm phổi, trẻ thường biểu hiện các triệu chứng như: 

• Khó thở. 
• Thở nhanh hoặc thở khò khè. Ba mẹ có thể đếm nhịp thở khi trẻ nằm yên, thở nhanh xảy ra khi nhịp thở của trẻ sơ sinh cao hơn 60 lần/phút.
• Ngực co lõm khi thở. 
• Nhịp thở không đều. 
• Sốt nhẹ hoặc thân nhiệt không ổn định. 
• Ho kèm theo đờm. 
• Quấy khóc liên tục. 
• Trẻ bỏ bú hoặc bú kém. 

Khi thấy trẻ khó thở, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay

Ngoài các biểu hiện trên, trẻ có thể bị ngừng thở, tím tái (chủ yếu xuất hiện ở trẻ sinh thiếu tháng). Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay thay vì tự xử lý tại nhà. 

5. Cách phòng ngừa viêm phổi cho trẻ sơ sinh 

Bệnh viêm phổi có thể khởi phát ở trẻ sơ sinh bất kỳ khi nào, nhất là khi thời tiết thay đổi hoặc mùa dịch bệnh đường hô hấp. Lúc này, hệ miễn dịch non nớt của trẻ dễ bị tác nhân gây bệnh xâm nhập và tấn công. Để chủ động phòng ngừa viêm phổi, ba mẹ cần chú ý giữ ấm cho trẻ kết hợp các biện pháp sau đây: 

• Duy trì bú mẹ trong ít nhất 6 tháng đầu: Bên cạnh nguồn dinh dưỡng dồi dào, sữa mẹ còn giúp trẻ bổ sung kháng thể, tăng cường sức đề kháng để chống lại tác nhân gây bệnh. 
• Vệ sinh tay trước khi chăm sóc trẻ: Ba mẹ hoặc người thường xuyên chăm sóc trẻ cần chú ý rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn mỗi ngày, đặc biệt là trước và sau khi đi vệ sinh. 
• Không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc: Tiếp xúc với khói thuốc là một trong những nguyên nhân gia tăng nguy cơ mắc bệnh lý về đường hô hấp. Do đó, ba mẹ không nên để trẻ tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với khói thuốc.
• Hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người: Hệ miễn dịch của phần lớn trẻ sơ sinh đều vẫn còn non nớt, dễ bị yếu tố gây bệnh từ bên ngoài tấn công. Để hạn chế nguy cơ này, ba mẹ không nên đưa trẻ đến nơi đông người. 
• Dọn dẹp môi trường xung quanh: Chăn, màn, giường, đệm của trẻ cần được giặt giũ thường xuyên để loại bỏ vi khuẩn, virus hoặc nấm mốc bám vào. 

Duy trì bú sữa mẹ trong ít nhất 6 tháng đầu giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch

Song song với đó, ba mẹ cần chú ý theo dõi biểu hiện của trẻ. Đôi khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, nghi ngờ trẻ bị viêm phổi, phụ huynh nên mang trẻ đi khám ngay. 

Lưu ý rằng, nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn, ba mẹ không tự ý cho trẻ dùng thuốc hoặc áp dụng bất kỳ mẹo chữa trị dân gian nào. 

Như vậy, thắc mắc trẻ sơ sinh nằm quạt có bị viêm phổi không đã phần nào được giải đáp. Thực tế, nằm quạt không phải nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bệnh viêm phổi nhưng sẽ làm tăng nguy cơ trẻ bị nhiễm lạnh, khô niêm mạc mũi, họng. Vì vậy, nếu thời tiết không quá nóng, ba mẹ không nên để trẻ nằm quạt lâu. Nếu nhận thấy trẻ có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, ba mẹ nên đưa con đến các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Nhi thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để thăm khám. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.