1. Răng khôn là răng gì và nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến thần kinh không?

Răng khôn, hay còn gọi là răng số 8, là răng hàm lớn thứ ba và nằm ở vị trí cuối cùng của cung hàm. Một người trưởng thành có thể có tối đa 4 răng khôn, gồm hai răng ở hàm trên và hai răng ở hàm dưới.

Khác với các răng cửa hoặc răng hàm mọc sớm hơn, răng khôn thường bắt đầu mọc khi xương hàm và các răng khác đã phát triển gần như hoàn chỉnh. Chính vì vậy, không gian dành cho răng số 8 thường khá hạn chế, từ đó khi răng mọc có thể gây cảm giác đau sưng hay nguy hiểm hơn là viêm nhiễm. Cụ thể:

• Gây đau nhức, sưng lợi: Áp lực từ răng đang mọc có thể khiến vùng lợi phía trong cùng đau, đỏ và sưng, nhất là khi ăn nhai hoặc há miệng.
• Tăng nguy cơ viêm lợi quanh răng: Phần lợi phủ trên răng khôn dễ giữ thức ăn và vi khuẩn, tạo điều kiện phát triển viêm, thậm chí xuất hiện mủ và mùi hôi.
• Ảnh hưởng đến răng số 7: Răng khôn mọc lệch có thể tì vào răng kế cận, làm thức ăn dễ mắc lại và tăng nguy cơ sâu răng, tổn thương vùng chân răng.
• Gây khó khăn khi vệ sinh: Vị trí nằm sâu khiến bàn chải khó tiếp cận, từ đó dễ tích tụ mảng bám và vi khuẩn.
• Ảnh hưởng sinh hoạt: Khi viêm nặng, người bệnh có thể khó há miệng, nhai nuốt khó khăn hoặc đau lan lên vùng tai, thái dương.

nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến thần kinh không là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn. Theo các nghiên cứu y khoa, khi nhổ răng khôn hàm dưới, tỷ lệ tê bì tạm thời vùng môi và cằm do ảnh hưởng tạm thời đến dây thần kinh ổ răng dưới có tỉ lệ dao động khoảng 0.4 - 13.4%, còn tê bì tạm thời vùng lưỡi do dây thần kinh lưỡi khoảng 0 - 11%. Phần lớn các trường hợp này hồi phục dần trong vài tuần đến vài tháng. Tỷ lệ tổn thương vĩnh viễn thấp hơn nhiều, chỉ khoảng 0-1,6% với dây thần kinh ổ răng dưới và 0.5 - 0.6% với dây thần kinh lưỡi.

Đây là thủ thuật nha khoa phổ biến và có thể được kiểm soát tốt về nguy cơ khi bác sĩ xác định chính xác vị trí răng, hướng mọc cũng như mối liên quan với các cấu trúc xung quanh trước khi can thiệp.

Nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến thần kinh không là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn

2. Một số yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến thần kinh khi nhổ răng khôn cần lưu ý

Mặc dù đa phần việc nhổ răng khôn thường an toàn nhưng vẫn có một số trường hợp đặc thù, đặc biệt là răng khôn hàm dưới nằm gần thần kinh ổ răng dưới hoặc thần kinh lưỡi. Khi đó, người bệnh có thể gặp tình trạng tê, giảm cảm giác hoặc châm chích ở môi dưới, cằm hoặc một bên lưỡi.

Nguy cơ ảnh hưởng thần kinh không phụ thuộc vào riêng việc có nhổ răng khôn hay không mà còn liên quan đến nhiều yếu tố như:

• Vị trí và hướng mọc của răng: Răng mọc ngầm, mọc lệch hoặc nằm sâu trong xương thường phức tạp hơn.
• Khoảng cách giữa chân răng và dây thần kinh: Chân răng càng gần hoặc có mối liên quan chặt chẽ với ống thần kinh thì nguy cơ càng cần được lưu ý.
• Hình dạng chân răng và cấu trúc xương hàm: Chân răng cong, nhiều chân hoặc xương hàm có cấu trúc đặc biệt có thể làm tăng độ khó của thủ thuật.
• Kỹ thuật và kinh nghiệm của bác sĩ: Đánh giá trước phẫu thuật và lựa chọn phương pháp nhổ phù hợp có vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng.

Trên phim X-quang toàn cảnh (panorama), một số dấu hiệu gợi ý chân răng khôn nằm sát ống thần kinh bao gồm: 

• Chân răng sẫm màu bất thường tại vị trí giao với ống thần kinh.
• Đường viền trắng của ống thần kinh bị gián đoạn, hoặc ống thần kinh bị lệch hướng đi.

Khi thấy các dấu hiệu này, bác sĩ có thể chỉ định chụp thêm Cone Beam CT để đánh giá chính xác hơn mối liên quan 3 chiều giữa chân răng và ống thần kinh, từ đó chọn phương pháp nhổ an toàn hơn. 

3. Trường hợp nào nhổ răng khôn có thể ảnh hưởng đến thần kinh?

Không phải mọi ca nhổ răng khôn đều tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng thần kinh. Tuy nhiên, một số tình huống đặc thù khiến dây thần kinh nằm gần vùng phẫu thuật hoặc dễ bị tác động hơn. Dưới đây là những trường hợp người bệnh cần đặc biệt lưu ý:

3.1. Vị trí răng mọc lấn vào dây thần kinh

Răng khôn hàm dưới có thể nằm gần dây thần kinh ổ răng dưới, chạy bên trong xương hàm và liên quan đến cảm giác ở môi dưới, cằm và vùng răng hàm dưới. Một số trường hợp chân răng nằm sát hoặc có mối liên quan rất gần với ống thần kinh.

Khi đó, quá trình lấy răng có thể khó khăn hơn, nhất là với răng mọc ngầm sâu, mọc lệch hoặc có chân răng cong. Vì vậy, bác sĩ cần đánh giá hình ảnh trước thủ thuật và lựa chọn kỹ thuật phù hợp với từng trường hợp để hạn chế thấp nhất những rủi ro có thể xảy ra.

3.2. Kỹ thuật nhổ sai chạm vào dây thần kinh

Ngay cả khi răng không nằm trực tiếp trên dây thần kinh, thao tác phẫu thuật không phù hợp vẫn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương các cấu trúc lân cận. Vì vậy, việc đánh giá hình ảnh X-quang trước khi nhổ có vai trò rất quan trọng.

Bác sĩ cần xác định hướng mọc, hình dạng chân răng, độ sâu và mối liên quan giữa răng khôn với ống thần kinh để lựa chọn cách tiếp cận phù hợp. Với những ca phức tạp, việc cố gắng lấy răng bằng lực quá mạnh hoặc thao tác thiếu kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ tác động đến dây thần kinh.

3.3. Do người bệnh bị viêm nhiễm nướu răng nặng

Viêm nhiễm quanh răng khôn, đặc biệt khi tình trạng sưng đau nướu kéo dài hoặc có áp xe, có thể khiến mô xung quanh trở nên phù nề và nhạy cảm. Điều này làm vùng phẫu thuật khó đánh giá và thao tác hơn.

3.4. Trường hợp nguy cơ cao: cân nhắc kỹ thuật coronectomy

Với những ca có nguy cơ tổn thương thần kinh ổ răng dưới cao trên hình ảnh chẩn đoán, một số hướng dẫn phẫu thuật hàm mặt hiện nay cân nhắc kỹ thuật coronectomy. Đây là phương pháp chỉ cắt bỏ phần thân răng phía trên, chủ động giữ lại chân răng thay vì cố lấy trọn cả răng. Cách làm này giúp giảm đáng kể nguy cơ chạm vào dây thần kinh so với nhổ toàn bộ răng. 

Đây là quyết định chuyên môn của bác sĩ phẫu thuật dựa trên đánh giá hình ảnh cụ thể của từng bệnh nhân, không áp dụng đại trà cho mọi trường hợp. 

4. Người bệnh nên nhổ răng khôn khi nào?

Nhổ răng khôn không phải là một việc bắt buộc, bạn chỉ nên nhổ khi gặp các trường hợp như:

• Răng mọc lệch, mọc ngầm: Răng nằm sai hướng, không đủ khoảng trống để mọc hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến răng kế cận.
• Thường xuyên đau nhức, sưng viêm: Vùng lợi quanh răng khôn tái phát viêm, sưng đỏ, đau hoặc có mủ.
• Khó vệ sinh răng miệng: Răng nằm quá sâu, bị lợi che phủ một phần khiến thức ăn và mảng bám dễ tích tụ.
• Gây tổn thương răng số 7: Răng khôn mọc lệch làm tăng nguy cơ sâu răng hoặc ảnh hưởng mô quanh răng kế cận.
• Có tổn thương bất thường: Răng khôn liên quan đến nang hoặc những thay đổi bệnh lý trên hình ảnh chẩn đoán.

Có nhiều trường hợp cần nhổ răng khôn và đều phải thăm khám cẩn thận

5. Cách chăm sóc sau khi nhổ răng khôn tránh viêm nhiễm, sưng đau

Để vết nhổ nhanh lành, hạn chế chảy máu, sưng đau và nhiễm trùng, người bệnh nên chú ý một số cách chăm sóc răng miệng sau khi nhổ răng khôn như:

• Cắn gạc đúng thời gian: Giữ gạc tại vị trí nhổ theo hướng dẫn của bác sĩ, không liên tục tháo ra kiểm tra.
• Không súc miệng, khạc nhổ mạnh: Tránh làm xáo trộn cục máu đông bảo vệ vết thương.
• Chườm lạnh: Trong 24 giờ đầu, chườm lạnh bên ngoài má từng đợt ngắn để giảm sưng.
• Ăn thức ăn mềm: Ưu tiên cháo, súp, trứng, khoai nghiền; tránh đồ quá nóng, cứng, cay hoặc dai.
• Vệ sinh nhẹ nhàng: Đánh răng bình thường nhưng tránh tác động vào vùng mới nhổ.
• Tuân thủ theo đơn thuốc được bác sĩ kê: Không tự ý tăng liều, đổi thuốc hoặc ngừng thuốc.
• Theo dõi vết nhổ: Nếu đau răng, chảy máu kéo dài, sốt, sưng nhiều hoặc có mủ, cần tái khám sớm.

Bạn nên lựa chọn những đơn vị y tế uy tín để nhổ răng khôn

Nhìn chung, nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến thần kinh không còn phụ thuộc vào vị trí răng, hướng mọc, đặc điểm chân răng, mối liên quan với dây thần kinh và kỹ thuật thực hiện. Người bệnh nên thăm khám, chụp phim theo chỉ định và lựa chọn cơ sở y tế uy tín để bác sĩ đánh giá cụ thể, từ đó đưa ra phương án nhổ răng phù hợp và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng. Nếu có nhu cầu đặt lịch khám sớm hoặc tư vấn thêm, Quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ chi tiết.