1. Bệnh giang mai là bệnh gì? Hình thành do đâu?

giang mai là một loại bệnh xã hội do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc niêm mạc bị tổn thương, vi khuẩn có thể lan rộng theo đường máu, gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như da, niêm mạc, tim mạch, thần kinh và nội tạng. 

Thực tế, quan hệ tình dục không an toàn là con đường lây truyền phổ biến nhất của loại xoắn khuẩn này, bao gồm quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng với người mắc bệnh. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây từ mẹ sang con trong thai kỳ, làm tăng nguy cơ sảy thai, thai chết lưu hoặc giang mai bẩm sinh ở trẻ.

Căn bệnh xã hội giang mai thường gặp ở người quan hệ tình dục bừa bãi

Bên cạnh đó, việc tiếp xúc trực tiếp với các tổn thương chứa xoắn khuẩn hoặc sử dụng chung kim tiêm với người nhiễm bệnh cũng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Những người có lối sống phóng khoáng, quan hệ không an toàn hoặc từng mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục thường có nguy cơ mắc giang mai cao hơn.

2. Hình ảnh bệnh giang mai trông ra sao theo từng giai đoạn

Điểm đáng lo ngại của Bệnh giang mai là các triệu chứng thường diễn tiến âm thầm qua nhiều giai đoạn. Ở một số trường hợp, biểu hiện bệnh ban đầu có thể tự biến mất khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi. Tuy nhiên, vi khuẩn vẫn tiếp tục tồn tại trong cơ thể và âm thầm gây tổn thương nghiêm trọng. 

Do đó, việc nhận biết hình ảnh bệnh giang mai qua từng giai đoạn sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị sớm, hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

2.1. Giai đoạn ủ bệnh

Trong thời gian ủ bệnh, thường kéo dài từ 10 - 90 ngày sau khi nhiễm xoắn khuẩn Treponema pallidum, cơ thể gần như không xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trên da hoặc niêm mạc. Vì vậy, nếu quan sát bằng mắt thường, người bệnh rất khó phát hiện mình đã nhiễm bệnh.

Một số ít trường hợp có thể cảm thấy hơi mệt mỏi hoặc nổi hạch nhẹ nhưng không có tổn thương đặc hiệu để nhận diện.

Hình ảnh bệnh giang mai ở giai đoạn ủ bệnh chưa quá rõ rệt

2.2. Giai đoạn nguyên phát

Dấu hiệu đặc trưng nhất ở giai đoạn này là săng giang mai. Hình ảnh săng giang mai thường là một vết loét có dạng hình tròn hoặc hình bầu dục, đường kính khoảng 0.5 - 2 cm.

Bề mặt vết loét sạch, màu đỏ hồng hoặc đỏ tươi, không có mủ và không chảy dịch. Đặc biệt, tổn thương thường không gây đau, không ngứa, khiến nhiều người dễ bỏ qua.

Khi dùng tay sờ vào, đáy vết loét có cảm giác cứng như miếng sụn mỏng nằm dưới da. Săng giang mai thường xuất hiện tại những vị trí tiếp xúc trực tiếp với mầm bệnh như:

• Dương vật, bao quy đầu.
• Môi lớn, môi bé, âm đạo.
• Hậu môn, trực tràng.
• Môi, lưỡi, khoang miệng nếu có quan hệ tình dục bằng miệng.

Ngoài vết loét, người bệnh còn có thể nổi hạch vùng bẹn hoặc vùng cổ gần vị trí tổn thương. Sau khoảng 3 - 6 tuần, săng giang mai tự biến mất dù không điều trị nhưng điều này không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi.

Những vết loét xuất hiện ở giai đoạn nguyên phát

2.3. Giai đoạn thứ phát

Đây là giai đoạn có tổn thương lan tỏa và dễ nhận biết nhất qua hình ảnh, thường xuất hiện khoảng 2 - 24 tuần sau khi săng giang mai lành. Biểu hiện đặc trưng bao gồm:

• Phát ban dạng dát sẩn, thường không ngứa, lan tỏa toàn thân, đặc biệt xuất hiện ở lòng bàn tay và lòng bàn chân. Đây là dấu hiệu gợi ý quan trọng để phân biệt với các bệnh da liễu khác.
• Mảng nhầy ở niêm mạc miệng, họng.
• Sẩn phẳng, ướt, dễ lây ở vùng sinh dục, hậu môn hoặc các nếp gấp da ẩm.
• Rụng tóc từng mảng không đều.
• Có thể kèm sốt nhẹ, đau họng, nổi hạch toàn thân, đau đầu, mệt mỏi.

Các tổn thương ở giai đoạn này chứa rất nhiều xoắn khuẩn và có khả năng lây nhiễm cao qua tiếp xúc trực tiếp. Giống như săng giang mai, phát ban thứ phát cũng có thể tự mất đi sau vài tuần đến vài tháng dù không điều trị, nhưng bệnh vẫn tiếp tục âm thầm tiến triển bên trong cơ thể. 

2.4. Giai đoạn tiềm ẩn

Ở giai đoạn tiềm ẩn, toàn bộ các tổn thương bên ngoài gần như biến mất hoàn toàn. Da trở lại bình thường, không còn vết loét, mẩn đỏ hay bất kỳ dấu hiệu đặc trưng nào.

Đây là lý do nhiều người lầm tưởng bệnh đã tự khỏi. Tuy nhiên, thực tế xoắn khuẩn vẫn tồn tại trong cơ thể và tiếp tục gây tổn thương âm thầm đến các cơ quan bên trong. Về mặt hình ảnh lâm sàng, giai đoạn này hầu như không có biểu hiện rõ rệt để nhận biết bằng mắt thường.

Giai đoạn tiềm ẩn được chia thành tiềm ẩn sớm và muộn:

• Tiềm ẩn sớm (dưới 1 năm sau nhiễm): có thể tái phát tổn thương và còn khả năng lây nhiễm.
• Tiềm ẩn muộn (trên 1 năm): khả năng lây qua đường tình dục đã giảm nhiều nhưng bệnh vẫn tiến triển âm thầm.

2.5. Giai đoạn cuối (muộn)

Giang mai giai đoạn cuối thường xuất hiện sau nhiều năm không được điều trị (thường 15 - 30 năm, gặp ở khoảng 25 - 40% người bệnh không được điều trị). Lúc này, các tổn thương trên da có xu hướng nghiêm trọng và dễ nhận thấy hơn.

Người bệnh có thể xuất hiện các gôm giang mai - những khối u hoặc cục nổi dưới da với kích thước từ vài milimet đến vài centimet. Ban đầu, các khối này khá cứng và không đau nhưng theo thời gian có thể mềm dần, vỡ loét và tiết dịch.

Sau khi lành, tổn thương thường để lại sẹo lõm hoặc sẹo co kéo làm biến dạng vùng da bị ảnh hưởng. Các gôm giang mai thường xuất hiện ở:

• Mặt.
• Da đầu.
• Lưng.
• Tay chân.
• Niêm mạc miệng hoặc mũi.

Trong một số trường hợp nặng, giang mai còn gây phá hủy mô ở mũi, vòm miệng hoặc xương, khiến khuôn mặt biến dạng rõ rệt. Đáng lưu ý, tổn thương da không phải là biến chứng nguy hiểm nhất của giai đoạn này. Giang mai muộn có thể gây tổn thương nghiêm trọng ở tim mạch và hệ thần kinh. Đây mới là nguyên nhân chính gây tử vong hoặc tàn phế ở giang mai không được điều trị. Đồng thời, đây là lý do vì sao việc phát hiện và điều trị bệnh ở giai đoạn sớm quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ theo dõi biểu hiện ngoài da.

Bệnh tiến triển nặng hơn, xuất hiện gôm giang mai ở giai đoạn cuối

3. Nên làm gì khi nghi ngờ cơ thể có dấu hiệu bệnh giang mai?

Nếu nhận thấy cơ thể xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như vết loét bất thường ở cơ quan sinh dục, nổi ban đỏ trên da, sưng hạch hoặc từng có hành vi quan hệ tình dục không an toàn, bạn nên:

3.1. Thăm khám sớm

Khi nghi ngờ cơ thể có dấu hiệu giang mai, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Bác sĩ sẽ đánh giá các tổn thương lâm sàng, khai thác tiền sử tiếp xúc nguy cơ và chỉ định những xét nghiệm cần thiết.

Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình và những biến chứng nguy hiểm về sau.

3.2. Làm xét nghiệm

Giang mai không thể được chẩn đoán chính xác chỉ bằng quan sát bên ngoài. Các xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm chuyên biệt là cơ sở quan trọng để xác định sự hiện diện của xoắn khuẩn Treponema pallidum trong cơ thể. Ngay cả khi các tổn thương ngoài da đã biến mất, người bệnh vẫn nên thực hiện xét nghiệm nếu từng có hành vi nguy cơ hoặc tiếp xúc với nguồn lây.

Người bệnh cần thăm khám, xét nghiệm ngay khi phát sinh nghi ngờ bệnh

3.3. Hạn chế quan hệ tình dục

Trong thời gian chưa có kết quả chẩn đoán, người nghi ngờ mắc giang mai nên ngừng quan hệ tình dục. Điều này giúp giảm nguy cơ lây truyền bệnh cho bạn tình nếu thực sự đang nhiễm xoắn khuẩn giang mai.

3.4. Điều trị chuẩn theo phác đồ

Giang mai là bệnh có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tái khám đúng lịch hẹn và thực hiện các xét nghiệm theo dõi sau điều trị.

Tuyệt đối không tự ý mua thuốc, ngưng thuốc giữa chừng hoặc áp dụng các phương pháp điều trị truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học. Điều này có thể làm chậm quá trình điều trị và tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Việc tìm hiểu hình ảnh bệnh giang mai qua từng giai đoạn giúp người đọc có cái nhìn trực quan hơn về diễn tiến của bệnh cũng như nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường trên cơ thể. Ngay khi phát hiện những triệu chứng nghi ngờ, người bệnh nên chủ động kiểm tra sức khỏe để bảo vệ bản thân và góp phần ngăn ngừa sự lây lan của bệnh trong cộng đồng. 

Nếu có nhu cầu thăm khám, Quý khách có thể liên hệ với Hệ thống Y tế MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56 để đặt lịch khám và được tư vấn chi tiết hơn.