Các tin tức tại MEDlatec
Nấm tai có tự khỏi không? Vì sao dễ tái phát và cách xử trí đúng
- 08/09/2022 | Những điều nên biết về bệnh nấm tai
- 26/11/2024 | Candid nhỏ tai - Thuốc hỗ trợ phòng và điều trị nấm tai kê theo đơn
1. Nấm tai có tự khỏi không?
Nấm tai, còn gọi là viêm ống tai ngoài do nấm (otomycosis), là tình trạng vi nấm phát triển trên lớp da lót ống tai ngoài. Đây là đoạn ống nối từ lỗ tai đến màng nhĩ. Tác nhân thường gặp nhất là nấm sợi Aspergillus và nấm men Candida. Bệnh khá phổ biến ở vùng khí hậu nóng ẩm như Việt Nam.
Phần lớn trường hợp, câu trả lời cho câu hỏi nấm tai có tự khỏi không là không. Tình trạng nhiễm nấm ở tai thường không biến mất nếu không được điều trị. Mảng nấm, vảy da bong và dịch tiết bám trong ống tai giữ ẩm liên tục, khiến vi nấm tiếp tục sinh sôi. Triệu chứng có thể giảm vài ngày, nhưng thường quay lại khi tai bị ướt hoặc bị ngoáy.
Khi được làm sạch ống tai và dùng thuốc phù hợp, nấm tai thường đáp ứng tốt. Bệnh hiếm khi nguy hiểm. Tuy nhiên, để kéo dài có thể làm ống tai viêm nặng hơn và khiến việc điều trị mất nhiều thời gian hơn.
2. Dấu hiệu nhận biết nấm tai
Nấm tai thường gây ngứa nhiều hơn gây đau. Đặc điểm này giúp phân biệt phần nào với viêm tai ngoài do vi khuẩn. Các biểu hiện thường gặp bao gồm:
- Ngứa sâu trong tai: Cảm giác ngứa dai dẳng, khiến người bệnh hay ngoáy tai hoặc lắc đầu.
- Đầy tai, ù tai, nghe kém: Do mảng nấm và vảy da bít một phần ống tai.
- Dịch hoặc mảng bất thường trong tai: Có thể có màu trắng, xám, vàng hoặc đen, đôi khi kèm mùi hôi.
- Đau tai, da ống tai đỏ và bong tróc: Thường gặp khi tình trạng viêm tiến triển hoặc ống tai bị trầy xước.
Các triệu chứng này dễ nhầm với nút ráy tai, viêm tai ngoài do vi khuẩn hoặc chàm ống tai. Vì vậy, bạn không nên tự kết luận mình bị nấm tai chỉ dựa vào cảm giác ngứa. Bác sĩ cần quan sát trực tiếp ống tai, thường qua nội soi, để chẩn đoán chính xác.
3. Vì sao nấm tai khó tự hết và dễ tái phát?
Nhiều người thắc mắc nấm tai có tự khỏi không vì từng thấy ngứa giảm sau vài ngày, rồi bệnh lại quay lại. Hiện tượng này thường liên quan đến những yếu tố vẫn còn tồn tại trong ống tai và trong thói quen hằng ngày.
3.1. Ống tai ẩm và mất lớp ráy bảo vệ
Ráy tai giúp bảo vệ da ống tai khỏi nước, vi khuẩn và nấm. Khi tai thường xuyên tiếp xúc với nước do bơi lội, tắm gội hoặc ra nhiều mồ hôi, lớp bảo vệ này bị suy giảm. Ống tai vừa ấm vừa ẩm là điều kiện rất thuận lợi cho vi nấm phát triển.
3.2. Thói quen ngoáy tai, lấy ráy tai ở tiệm
Tăm bông, que lấy ráy hoặc móng tay đều có thể làm trầy xước lớp da mỏng trong ống tai. Những vết xước nhỏ này giúp nấm dễ bám và phát triển. Nhiều nghiên cứu quan sát ghi nhận tự ngoáy tai, dùng tăm bông hoặc dụng cụ lấy ráy không vô trùng là yếu tố nguy cơ thường gặp của nấm tai.
Ngứa khiến người bệnh muốn ngoáy tai, còn ngoáy tai lại làm da tổn thương thêm. Vòng lặp này là một lý do khiến bệnh khó tự hết. Dụng cụ lấy ráy dùng chung, không được khử khuẩn kỹ cũng có thể làm nấm lây gián tiếp từ người này sang người khác.
3.3. Tự dùng thuốc nhỏ tai không phù hợp
Thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh không có tác dụng diệt nấm. Việc dùng kéo dài thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc corticoid đã được ghi nhận là yếu tố nguy cơ gây nấm tai, do làm thay đổi môi trường tự nhiên của ống tai. Vì vậy, tự mua thuốc nhỏ mỗi khi ngứa tai có thể khiến bệnh kéo dài hơn.
Người mắc đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, chàm hoặc bệnh da mạn tính ở tai cũng dễ bị nấm tai và dễ tái phát hơn. Điều tương tự áp dụng cho người từng phẫu thuật tai hoặc thường xuyên đeo máy trợ thính.
4. Nấm tai được điều trị như thế nào?
Phác đồ cụ thể phụ thuộc vào mức độ tổn thương, tình trạng màng nhĩ và bệnh lý kèm theo. Nhìn chung, điều trị gồm hai bước chính.
4.1. Làm sạch ống tai tại cơ sở y tế
Bác sĩ Tai Mũi Họng sẽ lấy bỏ mảng nấm, vảy da và dịch tiết trong ống tai, thường dưới nội soi. Bước này rất quan trọng, vì thuốc chỉ phát huy tác dụng khi tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị nhiễm nấm. Một số trường hợp cần làm sạch nhiều lần trong quá trình điều trị. Bạn không nên tự lấy nấm tại nhà, vì dễ làm tổn thương ống tai, thậm chí màng nhĩ.
4.2. Dùng thuốc kháng nấm theo chỉ định
Sau khi làm sạch, bác sĩ có thể kê thuốc kháng nấm tại chỗ dạng nhỏ tai hoặc bôi, chẳng hạn thuốc nhóm azole như clotrimazole. Thuốc kháng nấm đường uống thường chỉ được cân nhắc khi tổn thương lan rộng, tái phát nhiều lần hoặc người bệnh bị suy giảm miễn dịch. Việc chọn thuốc còn phụ thuộc vào việc màng nhĩ có bị thủng hay không.
Thời gian điều trị thường từ một đến vài tuần. Bạn nên dùng thuốc đủ liệu trình và tái khám đúng hẹn, kể cả khi đã hết ngứa. Ngừng thuốc sớm là một nguyên nhân khiến nấm quay trở lại.
5. Khi nào cần đi khám Tai Mũi Họng?
Thay vì chờ xem nấm tai có tự khỏi không, bạn nên đi khám khi ngứa tai, ù tai hoặc cảm giác đầy tai kéo dài nhiều ngày. Khám sớm giúp phân biệt nấm tai với các bệnh lý khác và tránh dùng sai thuốc.
Một số dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá sớm bao gồm:
- Đau tai tăng dần, sưng đỏ vành tai hoặc vùng da quanh tai.
- Chảy dịch, chảy mủ hoặc có máu từ tai.
- Nghe kém rõ rệt, chóng mặt.
- Sốt hoặc đau đầu kèm triệu chứng ở tai.
- Yếu hoặc méo một bên mặt.
- Triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn dù đã điều trị.
Người mắc đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch nên đi khám ngay khi tai có biểu hiện bất thường. Ở nhóm này, nhiễm trùng ống tai tuy hiếm nhưng có thể lan sâu vào mô và xương xung quanh, gây biến chứng nặng.
6. Chăm sóc tai thế nào để hạn chế nấm tái phát?
Giữ ống tai khô và sạch có vai trò quan trọng trong và sau khi điều trị. Một số thói quen bạn có thể áp dụng bao gồm:
- Giữ tai khô sau khi tắm, gội: Bạn có thể nghiêng đầu cho nước thoát ra và lau nhẹ vành tai bằng khăn sạch. Nếu cần, dùng máy sấy tóc ở chế độ mát, để cách xa tai.
- Bảo vệ tai khi xuống nước: Bạn nên dùng nút bịt tai hoặc mũ bơi, hạn chế bơi ở nguồn nước kém vệ sinh, nhất là trong thời gian điều trị.
- Hạn chế ngoáy tai: Ống tai có cơ chế tự làm sạch, nên phần lớn mọi người không cần lấy ráy tai thường xuyên. Khi thấy tai bít tắc, bạn nên đến cơ sở y tế thay vì lấy ráy tai ở tiệm.
- Không dùng chung đồ cá nhân: Gồm tai nghe, nút tai, khăn lau và dụng cụ lấy ráy tai.
- Không tự nhỏ dầu, tỏi, oxy già hoặc thuốc nhỏ tai: Khi chưa được khám, bạn chưa biết màng nhĩ có bị tổn thương hay không.
- Kiểm soát tốt bệnh nền: Đặc biệt là đường huyết ở người mắc đái tháo đường.
Nấm ống tai ngoài thường không nguy hiểm, nhưng dai dẳng và dễ tái phát. Với thắc mắc nấm tai có tự khỏi không, điều cần lưu ý là bệnh hiếm khi tự hết khi ống tai vẫn ẩm, vẫn bị ngoáy hoặc được dùng sai thuốc. Làm sạch ống tai đúng cách, dùng thuốc kháng nấm đủ liệu trình và giữ tai khô giúp bệnh ổn định. Nếu ngứa tai, ù tai kéo dài hoặc kèm đau, chảy dịch, nghe kém, bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm.
Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại đây, bác sĩ Tai Mũi Họng có thể nội soi tai, làm sạch ống tai và chỉ định xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.
Lựa chọn dịch vụ
Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!