1. Nổi hạch ở má gần tai vì sao?

Hạch bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch, đảm nhận vai trò chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh trước khi chúng xâm nhập vào nhiều vùng bên trong cơ thể. Vùng má gần tai có nhiều nhóm hạch khác nhau như: hạch trước tai, hạch mang tai, hạch dưới góc hàm, hạch dưới tai. 

Các nguyên nhân gây nổi hạch ở má gần tai phổ biến nhất gồm:

1.1. Viêm tai

Khi bị viêm tai ngoài, tai giữa, ống tai, vi khuẩn hoặc virus sẽ kích thích hệ miễn dịch hoạt động mạnh, khiến hạch gần tai sưng đau. Trường hợp này, người bệnh cũng có thể xuất hiện triệu chứng: đau tai, chảy dịch tai, nghe kém, sốt,...

Bệnh lý gây viêm tai có thể kích thích nổi hạch ở má gần tai

1.2. Viêm họng, viêm amidan, viêm VA

Hệ thống hạch vùng đầu mặt cổ liên kết chặt chẽ với nhau. Vì vậy, khi bị viêm họng, viêm amidan, viêm VA, người bệnh cũng có thể bị nổi hạch ở má gần tai, kèm theo: đau họng, khó nuốt, ho, sốt,...

1.3. Viêm tuyến nước bọt mang tai

Tuyến mang tai nằm ở phía trước và dưới tai. Nếu tuyến này bị tắc nghẽn hoặc viêm, người bệnh dễ xuất hiện tình trạng: đau gần tai, đau tăng khi ăn, sưng má, nổi hạch ở má gần tai,...

1.4. Các bệnh lý răng miệng

Khoang miệng có hệ thống dẫn lưu bạch huyết đến nhóm hạch quanh tai và dưới hàm. Vì thế, bị nhiễm trùng trong khoang miệng cũng rất dễ gây nổi hạch ở má gần tai. Điển hình như: sâu răng, áp xe răng, viêm lợi, viêm nha chu, mọc răng khôn,...

1.5. Nhiễm trùng da vùng mặt

Các tổn thương da vùng mặt như viêm nang lông, mụn bọc, vết thương ngoài da bị nhiễm trùng,... cũng có thể khiến hạch phản ứng và sưng lên. Trường hợp này, hạch sẽ giảm dần sau khi vùng da được điều trị khỏi.

1.6. Nhiễm virus

Một số bệnh do virus như: cảm cúm, rubella, sởi, thủy đậu, tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (EBV),... cũng có thể gây nổi hạch ở má gần tai và nhiều vị trí khác.

1.7. Bệnh lý tự miễn hoặc khối u

Một số bệnh tự miễn như: viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống,... có thể gây sưng hạch trong thời gian dài vì hệ miễn dịch hoạt động bất thường.

Ngoài ra, tuy ít gặp nhưng hạch ở má gần tai cũng có thể xuất hiện do: ung thư vùng đầu cổ, ung thư tuyến nước bọt, u lympho, di căn hạch. Trường hợp này, hạch có đặc điểm: cứng, ít di động, không đau, tăng kích thước theo thời gian.

Bệnh lý tự miễn có thể gây sưng hạch má trong thời gian dài

2. Bị nổi hạch ở má gần tai nên xử trí thế nào?

Khi nhận thấy có nổi hạch ở má gần tai, bạn cần:

2.1. Không tự ý nặn, chích hạch hoặc dùng thuốc

Nhiều người nghĩ rằng hạch là mụn hoặc ổ mủ nên tự nặn. Việc làm này có thể làm nhiễm trùng lan rộng, tổn thương mô, tăng nguy cơ để lại sẹo.

Bên cạnh đó, người bệnh cũng không được tự mua thuốc kháng sinh, thuốc corticoid, thuốc chống viêm để sử dụng. Việc dùng thuốc không đúng nguyên nhân có thể che lấp triệu chứng, làm chậm quá trình chẩn đoán và tăng nguy cơ kháng thuốc.

2.2. Chăm sóc tại nhà

Trong thời gian theo dõi tiến triển hạch tại nhà, người bệnh nên: nghỉ ngơi đầy đủ, uống nước theo nhu cầu của cơ thể, tăng cường trái cây và rau xanh, giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Người bệnh cũng không nên sờ nắn hạch liên tục vì có thể khiến vùng này bị kích thích và lâu hồi phục hơn.

2.3. Khám chuyên khoa

Người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán xác định chính xác nguyên nhân và điều trị đúng hướng nếu:

• Hạch không giảm kích thước sau khi tình trạng viêm đã khỏi hoặc tồn tại kéo dài trên 2 tuần.
• Hạch tăng kích thước liên tục hoặc lớn trên khoảng 2cm.
• Hạch rất cứng, dính chặt, không di động, có sự biến đổi màu sắc bề mặt da ở vị trí hạch.
• Có triệu chứng toàn thân: sốt nhiều ngày không khỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi nhiều, đổ mồ hôi đêm, chán ăn, hạch đau nhiều hoặc chảy mủ,...

2.4. Chẩn đoán và điều trị hạch ở má gần tai 

Để xác định nguyên nhân nổi hạch ở má gần tai, bác sĩ sẽ kết hợp hỏi bệnh, khám lâm sàng đánh giá kích thước, độ cứng, mức độ đau, số lượng và khả năng di động của hạch. Nếu cần thiết, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra tai, mũi, họng, răng miệng và vùng da mặt để tìm ổ viêm.

Các kiểm tra sau thường được chỉ định sau quá trình khám lâm sàng: 

• Siêu âm hạch: đánh giá kích thước, hình dạng, cấu trúc bên trong hạch.
• Xét nghiệm máu: phát hiện nhiễm khuẩn, virus, bệnh lý miễn dịch.
• Sinh thiết hạch: nếu nghi ngờ ung thư hoặc hạch tồn tại trong thời gian dài chưa rõ nguyên nhân, cần xác định bản chất của tổn thương.

Sau khi có kết quả chẩn đoán đúng nguyên nhân gây nổi hạch ở má gần tai, tùy từng nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương án điều trị cụ thể, như:

• Hạch do nhiễm khuẩn thường cần điều trị bằng thuốc kháng sinh theo liều lượng và thời gian do bác sĩ chỉ định.
• Hạch liên quan đến bệnh lý răng miệng, cần điều trị dứt điểm ổ viêm bằng cách: điều trị viêm nha chu, dẫn lưu áp xe,...
• Hạch do bệnh lý tuyến nước bọt có thể điều trị bằng thuốc, lấy sỏi tuyến nước bọt hoặc can thiệp ngoại khoa,...

3. Câu hỏi thường gặp về nổi hạch ở má gần tai

• Hạch nổi ở má gần tai có khả năng tự biến mất không?

Nếu hạch là phản ứng với viêm nhiễm nhẹ, hạch thường nhỏ dần và biến mất sau khi nguyên nhân được kiểm soát. 

• Có nên chườm nóng khi nổi hạch?

Có thể chườm ấm nhẹ nhàng khi hạch sưng để giảm cảm giác khó chịu khi viêm nhẹ. Tuy nhiên, không nên chườm quá nóng và không áp dụng khi vùng hạch có dấu hiệu mưng mủ, sưng đỏ nhiều. 

Người bệnh trong quá trình thực hiện chẩn đoán lâm sàng tìm nguyên nhân gây nổi hạch

Phần lớn trường hợp nổi hạch ở má gần tai là lành tính và sẽ nhỏ lại sau khi nguyên nhân được điều trị. Trường hợp hạch tồn tại trên 2 tuần, kích thước lớn hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế thực hiện các kiểm tra giúp chẩn đoán đúng, loại trừ nguy cơ mắc phải bệnh lý nghiêm trọng.

Quý khách hàng nghi ngờ nổi hạch bất thường có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.