Các tin tức tại MEDlatec

Tăng huyết áp nguyên phát là gì và hướng dẫn về cách kiểm soát bệnh

Ngày 11/01/2026
Tham vấn y khoa: BS. Đinh Văn Chỉnh
Tăng huyết áp nguyên phát thường chiếm đa số những trường hợp bệnh nhân tăng huyết áp. Việc phát hiện và điều trị bệnh muộn có thể gây ra những hậu quả khó lường. Vậy tăng huyết áp nguyên phát là gì? Làm sao để kiểm soát bệnh và phòng tránh những rủi ro nghiêm trọng do bệnh gây ra?

1. Tăng huyết áp nguyên phát là gì?

Bệnh còn được gọi là Tăng huyết áp vô căn. Đây là những trường hợp bị tăng huyết áp kéo dài mà không thể tìm được nguyên nhân cụ thể. Những trường hợp tăng huyết áp nguyên phát thường chiếm phần lớn tổng số ca mắc bệnh. Trong khi đó, tăng huyết áp thứ phát (những trường hợp tăng huyết áp xác định được nguyên nhân) chỉ chiếm một phần rất nhỏ. 

Rất nhiều trường hợp gặp biến chứng mới phát hiện mình đã bị tăng huyết áp

Tuy không xác định được nguyên nhân cụ thể nhưng theo các bác sĩ chuyên khoa, nguy cơ tăng huyết áp nguyên phát cũng có thể tăng lên nếu người bệnh có những yếu tố sau: 

- Yếu tố di truyền. 

- Béo phì.

- Không thường xuyên vận động. 

- Thường xuyên tiêu thụ những thực phẩm chứa nhiều muối và kali. 

- Lạm dụng bia rượu và hút thuốc lá thường xuyên. 

- Căng thẳng kéo dài cũng là một trong những vấn đề ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của bạn. 

Nếu không thường xuyên đo huyết áp, nhiều người cũng khó có thể phát hiện mình mắc bệnh. Nguyên nhân là bởi ở giai đoạn đầu, những triệu chứng tăng huyết áp rất mơ hồ. 

Trên thực tế, nhiều trường hợp khi xảy ra biến chứng hoặc gặp phải những vấn đề liên quan đến huyết áp, bệnh nhân mới phát hiện mình bị tăng huyết áp. Do đó, những người có nguy cơ cao mắc bệnh tăng huyết áp cần phải kiểm tra huyết áp thường xuyên để sớm nhận biết những vấn đề bất thường và xử trí hiệu quả. 

2. Biến chứng tăng huyết áp nguyên phát 

Ngoài thắc mắc “tăng huyết áp nguyên phát là gì”, một vấn đề khác cũng được rất nhiều người bệnh quan tâm đó là “tăng huyết áp vô căn/nguyên phát có nguy hiểm không, gây ra những biến chứng gì”. 

Người bệnh nên đều đặn kiểm tra huyết áp tại nhà

Huyết áp càng tăng cao thì gánh nặng cho tim càng lớn. Dưới đây là một số biến chứng thường gặp:

  • Suy tim. 
  • Đột quỵ. 
  • Xơ vữa động mạch do tích tụ cholesterol. 
  • Gây tổn thương nhiều cơ quan khác trong cơ thể như mắt, thận và thần kinh. 

3. Làm thế nào để chẩn đoán tăng huyết áp nguyên phát?

Để xác định một người có bị tăng huyết áp nguyên phát hay không, bác sĩ sẽ dùng máy đo huyết áp để kiểm tra chỉ số huyết áp của bệnh nhân. Nếu chỉ số này vượt mức tiêu chuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh kiểm tra huyết áp tại nhà bằng máy đo huyết áp cá nhân trong những khoảng thời gian nhất định. Sau đó, bệnh nhân cần ghi lại kết quả đo. 

Chỉ số huyết áp sẽ khác nhau trong từng thời điểm khác nhau trong ngày, chẳng hạn như chỉ số huyết áp khi bạn nghỉ ngơi sẽ khác với chỉ số huyết áp khi bạn vừa tập thể dục. Thường xuyên theo dõi huyết áp ở cùng một thời điểm trong ngày sẽ là cơ sở quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán bạn có bị tăng huyết áp hay không. 

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định bệnh nhân thực hiện chẩn đoán cận lâm sàng để kiểm tra hoạt động của tim, thận như: 

  • Xét nghiệm máu. 
  • Xét nghiệm nước tiểu. 
  • Siêu âm tim. 
  • Điện tâm đồ.

4. Phương pháp kiểm soát bệnh 

Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn tình trạng tăng huyết áp, nhưng nếu dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ và điều chỉnh lối sống lành mạnh, người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng và phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là một số phương pháp kiểm soát bệnh hiệu quả: 

Uống thuốc đều đặn

Nếu được bác sĩ chỉ định dùng thuốc, bạn cần tuân thủ theo đúng liều lượng trong đơn thuốc. Tùy theo từng trường hợp, bác sĩ có thể kê 1 loại hoặc kết hợp nhiều loại thuốc để đạt hiệu quả điều trị bệnh tốt nhất. Người bệnh có thể phải dùng thuốc điều trị suốt đời và không nên tự ý dừng thuốc nếu không có chỉ định của bác sĩ để hạn chế những biến chứng nguy hiểm. 

Điều chỉnh lối sống

Nếu muốn kiểm soát huyết áp hiệu quả, bạn cần tránh lối sống thiếu khoa học. Hãy điều chỉnh lối sống khỏe mạnh hơn để kiểm soát chỉ số huyết áp luôn ở mức ổn định. Dưới đây là một vài hướng dẫn cụ thể dành cho người bệnh: 

- Thường xuyên tập thể dục: Thói quen này rất tốt đối với sức khỏe tim mạch và góp phần kiểm soát huyết áp hiệu quả. Tuy nhiên, bạn hãy tìm hiểu kỹ để lựa chọn bài tập phù hợp với sức khỏe, nếu tập quá sức có thể gây phản tác dụng.

- Giảm cân nếu đang trong tình trạng thừa cân. 

- Tránh xa thuốc lá và bia rượu.

- Nên suy nghĩ tích cực, vui vẻ, loại bỏ căng thẳng.

- Nên giảm muối trong khi chế biến món ăn và có thể bổ sung nhiều chất xơ từ các loại rau củ và trái cây.

- Những trường hợp bệnh nhân gặp phải các vấn đề về thận không nên bổ sung quá nhiều thực phẩm có chứa kali nếu không có chỉ định của bác sĩ. 

Người bệnh nên đi khám nếu là đối tượng có nguy cơ cao huyết áp hoặc có biểu hiện nghi ngờ bệnh

Bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn tăng huyết áp nguyên phát là gì và một số phương pháp kiểm soát bệnh để phòng ngừa biến chứng. Người có nguy cơ cao bị tăng huyết áp không nên chủ quan mà cần thường xuyên theo dõi chỉ số này để sớm phát hiện những vấn đề bất thường. Trong trường hợp kết quả đo huyết áp có bất thường, bạn cần đi khám sớm để được bác sĩ kiểm tra và lên phác đồ điều trị phù hợp. 

Chuyên khoa Tim mạch của Hệ thống Y tế MEDLATEC với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao cùng với hệ thống thiết bị y tế hiện đại là đơn vị y tế uy tín trong lĩnh vực khám và tầm soát hiệu quả các bệnh lý tim mạch. Nếu có nhu cầu thăm khám sức khỏe tim mạch tại MEDLATEC, bạn có thể đặt lịch trước qua số tổng đài 1900 56 56 56, các tổng đài viên sẽ hướng dẫn cụ thể và tư vấn chi tiết hơn.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.