Viêm xương chậu là gì? Dấu hiệu nhận biết và khi nào cần đi khám

1. Viêm xương chậu là gì?

Khung chậu là vòng xương ở phần dưới thân. Cấu trúc này gồm hai xương chậu ở hai bên và xương cùng ở phía sau. Khung chậu nâng đỡ trọng lượng phần trên cơ thể và bảo vệ các cơ quan trong ổ bụng dưới.

Y khoa không có chẩn đoán riêng mang tên viêm xương chậu. Khi người bệnh dùng cụm từ này, bác sĩ thường nghĩ đến một trong ba nhóm tình trạng dưới đây.

1.1. Viêm khớp cùng chậu

Đây là dạng thường gặp nhất. Khớp cùng chậu là nơi xương cùng, tức phần cuối hình tam giác của cột sống, nối với xương cánh chậu. Mỗi người có hai khớp cùng chậu. Tình trạng viêm có thể xảy ra ở một hoặc cả hai khớp. Theo một số nghiên cứu, khoảng một phần tư số người đau thắt lưng có thể bị Viêm khớp cùng chậu.

1.2. Viêm khớp mu

Khớp mu nằm ở phía trước khung chậu, nơi hai xương mu gặp nhau. Viêm khớp mu thường không do vi khuẩn. Bệnh xuất hiện khi khớp phải chịu lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Đây là tình trạng khá hiếm và thường gặp ở người chơi các môn thể thao có nhiều động tác xoay người, đá hoặc đổi hướng đột ngột.

1.3. Nhiễm trùng xương, khớp vùng chậu

Vi khuẩn có thể xâm nhập vào khớp cùng chậu hoặc khớp mu, gây viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc viêm xương tủy. Tác nhân thường gặp là tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Dạng này hiếm gặp nhưng cần được điều trị sớm. Triệu chứng của nó khá giống thể không nhiễm trùng, vì vậy bác sĩ thường cần cấy vi khuẩn hoặc sinh thiết để phân biệt.

Viêm xương chậu là cách gọi phổ thông cho nhiều bệnh lý ảnh hưởng đến xương và khớp vùng chậu. 

2. Phân biệt với viêm vùng chậu ở nữ giới

Nhiều người nhầm các bệnh xương khớp ở khung chậu với viêm vùng chậu (PID). Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng ở tử cung, vòi trứng, buồng trứng và các mô lân cận trong vùng chậu của nữ giới. Bệnh thường do vi khuẩn lây qua đường tình dục gây ra, phổ biến nhất là chlamydia và lậu cầu. Đây là bệnh thuộc chuyên khoa Sản phụ khoa.

Nếu không được điều trị, viêm vùng chậu có thể gây vô sinh, thai ngoài tử cung, áp xe và đau vùng chậu mạn tính. Bảng dưới đây giúp bạn phân biệt hai nhóm bệnh:

3. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Tình trạng viêm ở khung chậu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

• Bệnh Viêm khớp tự miễn: Viêm cột sống dính khớp là nguyên nhân quan trọng, và Viêm khớp cùng chậu thường là biểu hiện sớm của bệnh này. Viêm khớp vảy nến và viêm khớp phản ứng cũng có thể ảnh hưởng đến khớp cùng chậu.
• Bệnh viêm ruột: Người mắc bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng có nguy cơ cao hơn.
• Thoái hóa khớp: Sụn khớp hao mòn dần theo tuổi tác.
• Chấn thương: Tai nạn giao thông, té ngã hoặc va đập mạnh có thể làm tổn thương khớp.
• Mang thai và sinh con: Hormone thai kỳ làm các dây chằng giãn ra và khớp cùng chậu nới rộng. Cân nặng tăng và dáng đi thay đổi cũng tạo thêm áp lực lên khớp.
• Vận động cường độ cao, lặp lại: Đây là nguyên nhân thường gặp của viêm khớp mu, nhất là ở vận động viên.
• Nhiễm khuẩn: Nguyên nhân này hiếm gặp. Nhiễm khuẩn có thể xảy ra sau sinh, sau thủ thuật, hoặc do vi khuẩn lan từ ổ nhiễm trùng lân cận.

Một người có thể có nhiều yếu tố nguy cơ cùng lúc. Vì vậy, nguyên nhân viêm xương chậu ở mỗi trường hợp cần được bác sĩ xác định qua thăm khám.

Viêm và đau vùng chậu có thể liên quan đến thai kỳ 

4. Dấu hiệu nhận biết

4.1. Triệu chứng thường gặp

Viêm khớp cùng chậu thường gây đau ở mông và thắt lưng dưới, ở một hoặc cả hai bên. Cơn đau có thể lan xuống đùi, đôi khi xuống háng hoặc bàn chân. Vì vậy, bệnh dễ bị nhầm với thoát vị đĩa đệm hoặc đau thần kinh tọa.

Cơn đau thường tăng lên trong những tình huống sau:

• Ngồi, đứng hoặc đi bộ trong thời gian dài.
• Leo cầu thang, chạy hoặc bước dài.
• Nằm nghiêng về phía bên đau.
• Xoay hông.

Nhiều người bị cứng vùng thắt lưng vào buổi sáng. Với dạng liên quan đến viêm khớp, cảm giác cứng có thể kéo dài hơn 1 giờ sau khi ngủ dậy. Với viêm khớp mu, cơn đau chủ yếu ở vùng háng và phía trước xương mu. Đau thường tăng khi chạy hoặc đá bóng.

4.2. Dấu hiệu cần đi khám sớm

Bạn nên đi khám nếu cơn đau vùng thắt lưng hoặc mông không cải thiện sau khoảng 1 tuần. Tương tự, cơn đau mới xuất hiện và tăng dần theo thời gian cũng cần được bác sĩ đánh giá. Bạn nên đến cơ sở y tế sớm hơn nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt, ớn lạnh: Có thể gợi ý tình trạng nhiễm trùng ở xương hoặc khớp.
• Sưng, nóng, đỏ vùng chậu: Đặc biệt đáng lưu ý khi cơn đau tăng nhanh.
• Đau dữ dội: Cơn đau không giảm dù đã nghỉ ngơi.
• Khó đi lại: Bạn không thể đứng trụ trên chân bên đau.
• Đau sau sinh hoặc sau phẫu thuật: Nhiễm trùng khớp cùng chậu dễ bị bỏ sót trong giai đoạn sau sinh, vì đau lưng lúc này thường được coi là bình thường.
• Đau bụng dưới kèm khí hư bất thường ở nữ giới: Trường hợp này cần được khám Sản phụ khoa để loại trừ viêm vùng chậu.

Nữ giới bị đau bụng dưới bất thường kèm theo khí hư cần đi thăm khám sớm

5. Chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán thường không đơn giản, vì triệu chứng giống nhiều nguyên nhân đau lưng khác. Bác sĩ sẽ hỏi bạn về thời điểm bắt đầu đau, những hoạt động làm đau tăng, bệnh lý đi kèm, tiền sử chấn thương và thai kỳ. Sau đó, bác sĩ kiểm tra tầm vận động của hông, chân và ấn vào vùng khớp nghi ngờ.

Tùy từng trường hợp, bạn có thể được chỉ định một số cận lâm sàng như:

• Chụp X-quang khung chậu: Đánh giá cấu trúc xương và khe khớp.
• Chụp CT: Cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về xương.
• Chụp MRI: Giúp phát hiện sớm tình trạng viêm tại khớp cùng chậu, đặc biệt khi nghi ngờ viêm cột sống dính khớp.
• Xét nghiệm máu: Tìm dấu hiệu viêm hoặc nhiễm trùng trong cơ thể.
• Cấy vi khuẩn, sinh thiết: Được cân nhắc khi bác sĩ nghi ngờ nhiễm khuẩn.

Kết quả thăm khám giúp bác sĩ xác định tình trạng viêm xương chậu thực chất là bệnh gì. Từ đó, lựa chọn được hướng điều trị phù hợp.

Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT để đánh giá nguyên nhân gây đau và viêm vùng chậu. 

6. Điều trị 

Tùy nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp sau:

• Vật lý trị liệu: Đây là phương pháp phổ biến nhất. Các bài tập kéo giãn và tăng sức mạnh cơ quanh khớp giúp giảm áp lực và cải thiện tầm vận động.
• Thuốc: Bác sĩ có thể kê thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc thuốc giãn cơ. Trong một số trường hợp, bác sĩ tiêm corticosteroid trực tiếp vào khớp. Bạn không nên tự dùng thuốc giảm đau chống viêm kéo dài. Cleveland Clinic lưu ý không nên dùng NSAID quá 10 ngày liên tục nếu chưa trao đổi với nhân viên y tế.
• Điều trị bệnh nền: Người mắc viêm cột sống dính khớp hoặc viêm khớp vảy nến cần được bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp theo dõi lâu dài.
• Kháng sinh: Được chỉ định khi xác định có nhiễm khuẩn. Một số trường hợp cần nhập viện điều trị.
• Can thiệp chuyên sâu: Đốt sóng cao tần hoặc phẫu thuật hàn khớp hiếm khi cần thiết. Các phương pháp này chỉ được cân nhắc khi điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả.

Viêm xương chậu là cách gọi chung cho nhiều tình trạng khác nhau, từ viêm khớp cùng chậu đến viêm khớp mu và nhiễm trùng xương khớp. đau thắt lưng dưới, đau mông kéo dài hoặc cứng khớp buổi sáng là những dấu hiệu bạn không nên bỏ qua. Bạn cần đi khám sớm nếu cơn đau đi kèm sốt, sưng nóng đỏ hoặc khó đi lại.

Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại đây, bạn có thể khám chuyên khoa Cơ xương khớp và thực hiện các xét nghiệm, chụp X-quang, CT hoặc MRI khi cần, giúp bác sĩ xác định nguyên nhân đau và xây dựng hướng điều trị phù hợp. Nếu cần tư vấn hoặc đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.