1. Thoái hóa não ở người trẻ là gì?

Thoái hóa não là tình trạng các tế bào thần kinh và các kết nối giữa chúng bị tổn thương hoặc mất dần theo thời gian, làm suy giảm chức năng của não bộ. Khi tình trạng này xảy ra ở người dưới 50 tuổi, đặc biệt ở độ tuổi 20 - 40, được gọi là thoái hóa não ở người trẻ.

2. Nguyên nhân gây thoái hóa não ở người trẻ và dấu hiệu nhận diện

Nguyên nhân gây nên và dấu hiệu thường gặp trong bệnh thoái hóa não ở người trẻ gồm:

2.1. Nguyên nhân

Những yếu tố sau được xem là nguyên nhân dẫn đến thoái hóa não ở những người trẻ tuổi:

2.1.1. Bệnh lý thần kinh thoái hóa

Một số bệnh lý thần kinh có thể gây tổn thương tế bào não từ khi còn trẻ như: Alzheimer khởi phát sớm (hiếm gặp), Huntington, sa sút trí tuệ di truyền, Parkinson khởi phát sớm,...

Các bệnh này khiến tế bào thần kinh bị teo dần, làm suy giảm trí nhớ, tư duy và khả năng vận động.

2.1.2. Chấn thương sọ não

Tai nạn giao thông, tai nạn lao động hoặc chấn thương khi chơi thể thao có thể gây tổn thương mô não. Nếu chấn thương nặng hoặc xảy ra nhiều lần, nguy cơ xuất hiện thoái hóa não về sau sẽ tăng lên.

Thoái hóa não ở người trẻ có thể xảy ra sau chấn thương vùng đầu

2.1.3. Tai biến mạch máu não và bệnh lý mạch máu

Đột quỵ ở người trẻ tuy ít gặp hơn người cao tuổi nhưng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở người mắc: dị dạng mạch máu não, huyết áp cao, bệnh tim, rối loạn đông máu,... Sau đột quỵ, vùng não bị thiếu máu sẽ bị tổn thương và có thể để lại di chứng lâu dài là suy giảm chức năng thần kinh.

2.1.4. Thiếu oxy lên não trong thời gian dài

Não rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy. Vì thế, khi gặp các tình trạng như: ngừng tim, ngạt nước, ngưng thở khi ngủ, suy hô hấp nặng, ngộ độc khí CO2, mếu không được cấp cứu kịp thời, chỉ sau vài phút, tế bào não có thể bị thoái hóa.

2.1.5. Bệnh nhiễm trùng thần kinh

Các bệnh như: viêm não do virus, viêm màng não, áp xe não,... nếu không được điều trị sớm, có thể để lại di chứng lâu dài. Một trong số đó là nguy cơ thoái hóa mô não.

2.1.6. Rối loạn miễn dịch và bệnh chuyển hóa

Một số bệnh như: đa xơ cứng, lupus ban đỏ hệ thống, bệnh Wilson, rối loạn chuyển hóa di truyền,... có thể gây tổn thương não và làm suy giảm chức năng thần kinh ở người trẻ.

2.1.7. Lối sống thiếu lành mạnh

Lối sống không trực tiếp gây thoái hóa não nhưng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào thần kinh, điển hình là sự kéo dài của các tình trạng: thiếu ngủ, thức khuya, uống rượu bia, hút thuốc lá, dùng chất kích thích hoặc ma túy,ít vận động, căng thẳng,...

Người trẻ duy trì thói quen sinh hoạt kém lành mạnh dễ gây thoái hóa não sớm

2.2. Dấu hiệu

Các dấu hiệu thoái hóa não ở người trẻ thường xuất hiện từ từ và dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi hoặc stress. Vì thế, bạn nên cảnh giác trước nguy cơ mắc phải bệnh lý này nếu có các tình trạng sau:

• suy giảm trí nhớ: hay quên công việc vừa thực hiện, quên lịch hẹn, khó ghi nhớ thông tin mới, thường xuyên phải ghi chú để nhớ việc,...
• Giảm khả năng tập trung khi học tập hoặc làm việc, khó xử lý đồng thời nhiều thông tin.
• Thay đổi cảm xúc và hành vi: cáu gắt, lo âu, thiếu kiên nhẫn, trầm cảm, giảm hứng thú với các hoạt động thường ngày.
• Rối loạn ngôn ngữ và tư duy: khó tìm từ phù hợp để biểu đạt khi giao tiếp, nói chậm, khó diễn đạt ý, khó lập kế hoạch hoặc giải quyết vấn đề.
• Rối loạn vận động: mất thăng bằng, run tay chân, đi lại khó khăn, kém phối hợp động tác.

3. Phương pháp chẩn đoán và điều trị thoái hóa não ở người trẻ

Các phương pháp sau thường được bác sĩ áp dụng trong chẩn đoán và điều trị thoái hóa não ở người trẻ: 

3.1. Chẩn đoán

Để xác định thoái hóa não ở người trẻ, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp nhằm tìm nguyên nhân và đánh giá mức độ tổn thương não, bao gồm:

• Khai thác triệu chứng và tiền sử bệnh:

Bác sĩ sẽ hỏi người bệnh thông tin về: thời gian xuất hiện triệu chứng, tiền sử chấn thương đầu, tiền sử gia đình mắc bệnh thần kinh, thói quen sinh hoạt, bệnh lý nền,... 

• Khám thần kinh

Khám thần kinh giúp bác sĩ đánh giá khả năng ghi nhớ, nhận thức, ngôn ngữ, phản xạ, vận động của người bệnh.

• Chẩn đoán hình ảnh:

Các kỹ thuật thường được chỉ định gồm: chụp MRI não, chụp CT-Scanner não nhằm phát hiện teo não, tổn thương chất trắng hoặc các bất thường khác ở thần kinh.

• Xét nghiệm:

Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định: xét nghiệm máu, xét nghiệm di truyền, xét nghiệm miễn dịch, chọc dò não tủy,... nhằm hỗ trợ chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh.

Chụp MRI giúp đánh giá chính xác phạm vi tổn thương não

3.2. Điều trị

Dựa trên nguyên nhân gây thoái hóa não, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị phù hợp với mỗi bệnh nhân. Quá trình điều trị càng được bắt đầu sớm, nguy cơ tổn thương não tiến triển càng được hạn chế. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc bổ não hoặc thực phẩm chức năng thay thế thuốc điều trị do bác sĩ chỉ định.

Với những trường hợp cần thiết, bác sĩ cũng sẽ yêu cầu bệnh nhân: tập phục hồi nhận thức, vật lý trị liệu, luyện tập ngôn ngữ,... giúp hình thành các kết nối thần kinh mới, cải thiện chức năng não bộ.

Thoái hóa não ở người trẻ tuy ít gặp hơn ở người cao tuổi nhưng vẫn có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. 

Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường thần kinh nào như: suy giảm trí nhớ tiến triển, khó tập trung kéo dài nhiều tuần, yếu chi, run tay, run chân, nói khó,... quý khách hàng có thể liên hệ ngay Hotline 1900 56 56 56, đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC để tìm ra nguyên nhân, có phương án can thiệp kịp thời.