1. Tìm hiểu chung về viêm phế quản cấp và giải đáp viêm phế quản cấp có nguy hiểm không?

viêm phế quản cấp là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp chủ yếu do virus gây ra (chiếm hơn 90% trường hợp), bao gồm Rhinovirus, Coronavirus, virus cúm, RSV... Vi khuẩn như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae chỉ chiếm thiểu số trường hợp, thường gặp trong bối cảnh bội nhiễm. Các tác nhân này thường gây sưng, viêm vùng dẫn khí vào phổi. Ngoài ra, tình trạng dị ứng, bụi bẩn, khói thuốc hoặc hóa chất từ môi trường cũng là những tác nhân thúc đẩy viêm phế quản cấp. 

Căn bệnh này có xu hướng khởi phát cấp tính kèm những cơn ho dai dẳng (có đờm hoặc không đờm). Bệnh viêm phế quản cấp có xu hướng xuất hiện ở người bị viêm xoang mạn tính, viêm amidan hoặc dị ứng, người mắc bệnh phổi hoặc bệnh tim. Với người mắc bệnh phổi hoặc bệnh tim, viêm phế quản cấp dễ trở nặng hơn. 

Nguyên nhân gây viêm phế quản cấp thường liên quan đến virus hoặc vi khuẩn

Ở người có thể trạng sức khỏe tốt, viêm phế quản có thể thuyên giảm và tự khỏi sau 2 đến 3 tuần, ít khi gây nguy hiểm. Ngược lại với người có thể trạng yếu, đang có bệnh nền như bị hen suyễn, đái tháo đường, suy tim, tắc nghẽn phổi mạn tính, bệnh có xu hướng diễn biến nghiêm trọng hơn. Trong một số trường hợp, viêm phế quản cấp có thể tiến triển sang dạng mạn tính hoặc các biến chứng nguy hiểm khác như: 

• Viêm phổi thứ phát. 
• Suy giảm hô hấp cấp tính. 

Bệnh viêm phế quản cấp có nguy hiểm không còn tùy thuộc vào thể trạng của từng người 

2. Triệu chứng bệnh 

Người bị viêm phế quản cấp thường xuất hiện các triệu chứng cảnh báo như: 

• Ho (ban đầu là ho khan không kèm theo đờm, sau đó là cơn ho có đờm). 
• Đau tức ngực. 
• Ớn lạnh. 
• Đau nhức cơ thể. 
• Mệt mỏi. 
• Đau lưng. 
• Đau đầu. 
• Đau họng. 
• Khó thở. 
• Chảy nước mũi. 

Lưu ý: Cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau: sốt cao trên 38.5 độ C kéo dài hơn 3 - 5 ngày, khó thở tăng dần, đờm có lẫn máu, hoặc triệu chứng toàn thân trở nặng. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng như viêm phổi cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời. 

Ho, đau tức ngực là triệu chứng xuất hiện phổ biến ở người bị viêm phế quản cấp

3. Chẩn đoán 

Viêm phế quản cấp chủ yếu được chẩn đoán dựa trên lâm sàng thông qua khai thác triệu chứng và thăm khám. Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng bổ sung trong một số trường hợp cụ thể. Cụ thể như: 

• Xét nghiệm công thức máu toàn phần: Đây không phải là xét nghiệm thường quy trong viêm phế quản cấp. Bác sĩ có thể chỉ định trong trường hợp nghi ngờ bội nhiễm Vi khuẩn; khi đó có thể thấy tăng bạch cầu, tuy nhiên kết quả không đặc hiệu để xác định nguyên nhân. 
• Xét nghiệm chức năng phổi: Người bệnh cần thở vào máy đo chức năng phổi để bác sĩ chẩn đoán bệnh lý như hen suyễn, phế thũng. 
• Nuôi cấy dịch mũi và đờm: Không phải xét nghiệm thường quy. Có thể được chỉ định trong một số trường hợp nghi ngờ bội nhiễm vi khuẩn để hỗ trợ định hướng điều trị. 

Xét nghiệm công thức máu toàn phần giúp xác định tình trạng tăng bạch cầu

Ngoài ra, người bệnh còn được cho đi chụp X-quang vùng ngực (chủ yếu chỉ định khi bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân bị viêm phế quản không đặc hiệu). Phương pháp chẩn đoán này cho phép bác sĩ xác định mức độ dày lên của thành phế quản cùng một số dấu hiệu khác. Bên cạnh đó, chụp X-quang phổi còn là công cụ quan trọng giúp bác sĩ phân biệt viêm phế quản cấp với viêm phổi. Đây là hai bệnh lý có tiên lượng và phác đồ điều trị khác nhau hoàn toàn.

4. Điều trị 

Đa phần, người bị viêm phế quản cấp do virus sẽ thuyên giảm và tự khỏi sau khoảng 2 - 3 tuần. Tuy nhiên, triệu chứng ho có thể kéo dài thêm vài tuần sau đó, đây là diễn tiến bình thường. Với trường hợp này, người bệnh chỉ cần theo dõi và có thể sử dụng thuốc giảm ho hoặc long đờm theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ để kiểm soát triệu chứng. 

Với viêm phế quản cấp, kháng sinh không được khuyến cáo sử dụng thường quy, kể cả khi nghi ngờ có yếu tố vi khuẩn, do không cải thiện đáng kể kết quả điều trị và làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Kháng sinh chỉ được bác sĩ cân nhắc chỉ định trong những trường hợp đặc biệt, ví dụ người có bệnh nền nặng hoặc có bằng chứng rõ ràng về bội nhiễm vi khuẩn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. 

Nếu bị nhiễm cúm, thuốc kháng virus có thể được bác sĩ xem xét chỉ định trong vòng 48 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng, chủ yếu áp dụng cho nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền nặng. 

Nếu nguyên nhân là do vi khuẩn, người bệnh thường phải điều trị bằng kháng sinh

Ngoài điều trị bằng thuốc, người mắc viêm phế quản cấp cần chú ý đến chế độ nghỉ ngơi, chăm sóc cơ thể đúng cách để giảm nhẹ triệu chứng và rút ngắn thời gian phục hồi. Sau đây là một số biện pháp cụ thể: 

• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ: Trong và sau quá trình điều trị viêm phế quản cấp, người bệnh cần ăn uống đầy đủ, bổ sung đầy đủ các nhóm chất cơ bản. Đặc biệt, rau củ quả giàu vitamin và chất xơ sẽ hỗ trợ quá trình tiêu hóa, hỗ trợ giảm tác dụng phụ của thuốc điều trị lên đường ruột. 
• Uống đủ nước: Nhằm bổ sung lượng nước cơ thể thiếu hụt do ảnh hưởng của bệnh lý, giúp giảm nhẹ phần nào triệu chứng bệnh. 
• Ngủ đủ giấc: Giúp cơ thể có thời gian nghỉ ngơi, hỗ trợ phục hồi nhanh hơn. 
• Giữ ấm cơ thể: Khi nhiệt độ ngoài trời xuống thấp, người bệnh cần chú ý mặc ấm. 
• Kết hợp sử dụng máy phun sương: Tác dụng của việc bố trí máy phun sương là giúp tăng độ ẩm tại khu vực nghỉ ngơi, giúp người bệnh cảm thấy thư giãn và dễ chịu hơn. 
• Vệ sinh mũi họng hàng ngày: Xây dựng thói quen vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý để tạo sự thông thoáng, dễ thở hơn. 
• Rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn: Giúp loại bỏ vi khuẩn bám vào tay có thể xâm nhập vào đường hô hấp. Bạn nên rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc với bề mặt, đồ vật có nguy cơ tồn tại vi khuẩn. 

5. Phòng ngừa 

Dù không phải lúc nào cũng phòng tránh được bệnh viêm phế quản cấp nhưng mọi người vẫn có thể chủ động giảm phần nào yếu tố nguy cơ thông qua các biện pháp dưới đây: 

• Hạn chế tiếp xúc với người lạ, đặc biệt là người có dấu hiệu mắc bệnh lý về đường hô hấp. 
• Từ bỏ thuốc lá. 
• Đeo khẩu trang khi đi ra ngoài, nhất là khi phải tới nơi đông người. 

Ngoài ra, bạn cần tuân thủ khuyến cáo tiêm vắc xin phòng bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bao gồm hai nhóm vắc xin cơ bản sau: 

• Vắc xin phòng cúm: Nên được tiêm định kỳ hằng năm, giúp cơ thể phòng ngừa hiệu quả với bệnh cúm, bệnh viêm phổi. 
• Vắc xin phế cầu khuẩn: Hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của phế cầu khuẩn, một trong những nguyên nhân gây viêm phổi phổ biến. Trong đó, trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, người trên 65 tuổi, người có thói quen sử dụng thuốc lá, người mắc bệnh nền là đối tượng có nguy cơ cao bị viêm phổi do phế cầu khuẩn. 

Như vậy, bệnh viêm phế quản cấp có nguy hiểm không còn tùy thuộc vào thể trạng của từng người bệnh. Đối với người có hệ miễn dịch tốt, không mắc bệnh nền, triệu chứng viêm phế quản thường biến mất sau 2 - 3 tuần. Tuy vậy, nếu thể trạng yếu, đang mắc bệnh, đặc biệt là bệnh về đường hô hấp, người bệnh có nguy cơ phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm. 

Do đó, nếu có dấu hiệu bị viêm phế quản cấp, bạn nên đi khám tại những cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Hô hấp thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được trợ giúp. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ 24/7.