Bệnh tâm thần có di truyền không và những điều cần lưu ý

1. Một số loại bệnh tâm thần

Trước khi đưa ra câu trả lời cho thắc mắc “bệnh tâm thần có di truyền không”, bài viết sẽ cung cấp một số thông tin để bạn hiểu rõ về bệnh tâm thần là như thế nào và một số loại bệnh tâm thần thường gặp. 

Bệnh tâm thần là tình trạng hoạt động của não không ổn định gây ra những bất thường về khả năng ngôn ngữ, ý thức, cảm xúc và hành vi của người bệnh. Một số triệu chứng chung của bệnh tâm thần như mệt mỏi, đau đầu, mất kết nối với thực tại, liên tục sợ hãi, gặp vấn đề về giấc ngủ,....

Bệnh tâm thần làm giảm chất lượng sống của người bệnh

Bệnh tâm thần có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ nhỏ với nhiều mức độ khác nhau. Dưới đây là một số loại bệnh tâm thần thường gặp: 

- Rối loạn lo âu: Bệnh nhân thường có biểu hiện rối loạn cảm xúc với những biểu hiện lo sợ, khó chịu, lo lắng thái quá đến mức vã mồ hôi, đứng ngồi không yên,... chỉ vì những điều rất nhỏ nhặt. 

- Rối loạn cảm xúc: Bệnh gây ra những rối loạn thất thường về cảm xúc, bệnh nhân đang cảm thấy vui tột độ nhưng ngay lập tức có thể trở nên buồn bã đến cùng cực. Thậm chí, một số trường hợp còn có thể thay đổi cảm xúc theo mùa, chẳng hạn cảm thấy rất vui vẻ vào mùa xuân nhưng đến mùa hè hay mùa thu sẽ cảm thấy rất khó chịu,....

- Hoang tưởng, ảo giác: Khi mắc rối loạn tâm thần, người bệnh thường có những suy nghĩ và nhận thức lệch lạc, xuất hiện ảo tưởng, ảo giác. Do đó, người bệnh không có những trải nghiệm thật sự về không gian, môi trường xung quanh. Ảo giác là tình trạng nghe thấy những âm thanh hoặc nhìn thấy những hình ảnh không có thật. Còn ảo tưởng có thể được hiểu đơn giản là niềm tin sai lầm, người bệnh cho rằng điều đó là hoàn toàn đúng mặc dù có rất nhiều bằng chứng cho thấy điều đó là sai. 

- Rối loạn nhân cách: Bệnh nhân thường có những suy nghĩ, hành động rất khác biệt, thậm chí tách biệt với mọi người xung quanh. Họ thường rất cực đoan và cứng nhắc. Ở một số thời điểm, người bệnh còn mất đi nhận thức về chính bản thân mình. Người mắc rối loạn nhân cách thường có rất nhiều nhân cách khác nhau. Tình trạng này nghiêm trọng hơn những gì chúng ta nghĩ vì nó có thể dẫn đến những tình huống đáng lo ngại và khó lường trước được. 

2. Bệnh tâm thần có di truyền không?

Bệnh tâm thần có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh. Do đó, những gia đình có người mắc căn bệnh này luôn cảm thấy lo lắng về vấn đề “bệnh tâm thần có di truyền không”. 

Gen có thể là một yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tâm thần. Tuy nhiên, trên thực tế cũng có những trường hợp mắc bệnh tâm thần liên quan đến các yếu tố xã hội. Những vấn đề về gen chỉ làm tăng một phần nhỏ nguy cơ mắc bệnh và không hoàn toàn quyết định tính di truyền của bệnh. Hơn nữa, một gen hiếm khi gây ra vấn đề, mà bệnh tâm thần có thể là kết quả của sự thay đổi nhiều gen khác nhau kết hợp với các yếu tố môi trường và di truyền biểu sinh. 

Nhiều người lo lắng về vấn đề bệnh tâm thần có di truyền không

Như vậy, không thể khẳng định chắc chắn đứa trẻ trong gia đình có người bố, người mẹ hoặc người thân bị tâm thần sẽ bị di truyền bệnh từ cha mẹ hay không. Đứa trẻ này có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người bình thường nhưng không có nghĩa 100% chúng sẽ bị bệnh. 

3. Lưu ý để phòng ngừa nguy cơ di truyền bệnh từ thế hệ trước

Thay vì lo lắng về vấn đề “bệnh tâm thần có di truyền không”, bạn có thể tham khảo một số gợi ý để giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh cho con dưới đây: 

3.1. Chia sẻ nhiều hơn với con trong những năm tháng đầu đời 

Hiện nay, trẻ nhỏ thường có thói quen dùng các thiết bị điện tử trong thời gian dài mà không tham gia vào các hoạt động thể chất, ngủ không đủ giấc,... Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển não bộ của trẻ, góp phần gây ra những vấn đề về tâm lý của trẻ như tính bạo lực, hung hăng, trầm cảm,... 

Bố mẹ nên quan tâm và chia sẻ với con nhiều hơn

Chính vì thế, lời khuyên dành cho các bậc phụ huynh là hãy nói chuyện, chia sẻ với con nhiều hơn, hạn chế cho trẻ sử dụng các thiết bị điện tử. Đồng thời cần lên kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc phù hợp với tính cách của trẻ. Đây là yếu tố quan trọng có thể góp phần giúp trẻ phòng tránh được những nguy cơ mắc phải những vấn đề về tâm lý ngay từ khi còn nhỏ. 

3.2. Xây dựng thai kỳ khỏe mạnh

Trong thai kỳ, mẹ bầu cần được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là các loại vitamin, khoáng chất. Mẹ bầu cần suy nghĩ tích cực và cũng nên hạn chế dùng thiết bị điện tử. Bên cạnh đó, mẹ cũng cần lưu ý trò chuyện với thai nhi thường xuyên để kích thích phát triển trí não và tăng sự kết nối giữa bé và cha mẹ.

3.3. Điều chỉnh lối sống cho trẻ và các thành viên trong gia đình

Điều chỉnh lối sống khoa học chính là cách phòng ngừa bệnh tật hiệu quả. Một số lưu ý cần thực hiện đối với trẻ và các thành viên trong gia đình bao gồm:

- Tập thể dục: Đây là phương pháp giải tỏa căng thẳng hiệu quả, điều hòa nhịp tim và giúp trẻ có giấc ngủ ngon. Những bài tập đơn giản như đi bộ, tập yoga,... cũng có thể mang lại những hiệu quả rất tích cực. 

- Cho trẻ học thêm nhiều kỹ năng mới: Không chỉ trẻ nhỏ mà các thành viên khác trong gia đình cũng nên lưu ý về việc học tập những kỹ năng mới để thuận lợi hơn trong công việc, giao tiếp với mọi người xung quanh một cách tự tin và nâng cao chất lượng mối quan hệ xung quanh. 

- Không lạm dụng chất kích thích. 

Mong rằng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ “bệnh tâm thần có di truyền không”. Để giảm nguy cơ mắc bệnh cho bản thân và những thế hệ sau, bạn và các thành viên trong gia đình nên duy trì lối sống lành mạnh cả về thể chất và tinh thần. 

Nếu cần tư vấn thêm các vấn đề về sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần, quý khách có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ cụ thể.