1. Vài thông tin về bệnh quai bị

quai bị do virus paramyxo gây ra, là một loại bệnh truyền nhiễm phổ biến, có thể lây lan nhanh chóng. Nếu không được theo dõi và điều trị, bệnh có thể để lại các biến chứng nghiêm trọng và lâu dài, chẳng hạn như biến chứng viêm tinh hoàn, teo tinh hoàn và có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nam giới trong một số trường hợp. 

Quai bị thường gặp ở trẻ em 

Sưng đau ở 1 hoặc cả 2 bên tuyến mang tai chính là biểu hiện đặc trưng của bệnh quai bị. Khi nhai hoặc nuốt, bệnh nhân sẽ cảm nhận rõ cơn đau. Với những trường hợp nghiêm trọng hơn, tuyến mang tai sưng quá to khiến phần xương hàm dưới bị che lấp và gây biến dạng khuôn mặt. 

Việc điều trị căn bệnh truyền nhiễm này cần tuân thủ theo những nguyên tắc sau: 

- Người bệnh cần hạn chế vận động tối đa, được nghỉ ngơi hợp lý trong giai đoạn bệnh toàn phát. 

- Áp dụng các phương pháp nhằm giảm nguy cơ viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm màng não hay viêm tụy. 

- Những trường hợp bội nhiễm có thể dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Lưu ý, kháng sinh chỉ có tác dụng với nhiễm khuẩn bội nhiễm và không có hiệu quả với virus quai bị. Lưu ý, kháng sinh chỉ có tác dụng với nhiễm khuẩn bội nhiễm và không có hiệu quả với virus quai bị.

Phần lớn người bệnh mắc quai bị sẽ cải thiện trong khoảng 1 - 2 tuần theo diễn tiến tự nhiên. Sau 3 đến 4 ngày, người bệnh sẽ cắt sốt và sau khoảng 8 đến 10 ngày thì tuyến nước bọt cũng giảm sưng. Tình trạng sưng tuyến mang tai sẽ giảm vài ngày sau đó. 

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây: đau tinh hoàn đột ngột, đau đầu dữ dội hoặc cứng gáy, đau bụng nhiều kèm nôn mửa, hoặc mất thính lực.

2. Cách chữa bệnh quai bị nhanh nhất

Tính đến thời điểm này vẫn chưa có loại thuốc đặc trị bệnh quai bị và cách chữa bệnh quai bị nhanh nhất cũng như hiệu quả nhất chính là chăm sóc người bệnh đúng cách và áp dụng các phương pháp điều trị triệu chứng bệnh. Cụ thể như sau: 

Điều trị tại nhà

Khi có những triệu chứng nghi ngờ bị quai bị, người bệnh cần đi khám sớm. Thông thường, những trường hợp bị bệnh ở mức độ nhẹ có thể cách ly và điều trị tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ. 

- Trước hết, để giảm nguy cơ lây nhiễm cho mọi người xung quanh, người bệnh cần phải hạn chế tiếp xúc gần và đeo khẩu trang thường xuyên. 

- Người chăm sóc bệnh nhân cũng cần lưu ý thường xuyên rửa sạch các loại đồ dùng cá nhân cũng như một số vật dụng y tế cho người bệnh để tiêu diệt tối đa virus. 

Trẻ cần được nghỉ ngơi đầy đủ khi bị mắc bệnh quai bị

- Bệnh nhân cần tránh hoạt động mạnh, nghỉ ngơi đầy đủ. 

- Cần uống nhiều nước. Lưu ý, không nên uống loại nước ép trái cây có vị chua để hạn chế kích thích tuyến nước bọt. 

- Trường hợp đau quá mức, bệnh nhân có thể chườm lạnh ở vị trí sưng hoặc dùng thuốc giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ. Các thuốc thường được sử dụng là paracetamol hoặc ibuprofen. Lưu ý, tuyệt đối không dùng aspirin để hạ sốt cho trẻ em vì có thể gây ra hội chứng Reye nghiêm trọng.

- Bên cạnh đó, bệnh nhân cũng nên thường xuyên súc miệng bằng nước muối sinh lý để giữ vệ sinh vòm họng. 

- Bệnh nhân cần ưu tiên ăn những loại thức ăn dạng lỏng, mềm, đồng thời chia nhỏ các bữa ăn để việc ăn uống trở nên dễ dàng hơn. Lưu ý, tránh ăn đồ cay, đồ có tính axit mạnh để không kích thích tuyến nước bọt gây đau thêm. 

- Lưu ý, trong quá trình điều trị tại nhà, người bệnh cần được cách ly để tránh lây nhiễm cho mọi người xung quanh. Theo khuyến cáo, người bệnh cần cách ly ít nhất 5 ngày kể từ khi khởi phát sưng tuyến mang tai. Đặc biệt, cần đảm bảo khu vực cách ly luôn thông thoáng và có ánh sáng mặt trời

Dùng thuốc

Tùy từng trường hợp bệnh nhân, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc cụ thể. Nếu người bệnh quai bị gặp phải biến chứng viêm tinh hoàn, người bệnh cần sử dụng quần hỗ trợ nâng tinh hoàn để giảm đau. Bên cạnh đó, bác sĩ ó thể chỉ định người bệnh dùng thuốc kháng viêm steroid theo liều lượng phù hợp. 

Với những bệnh nhân có biểu hiện sốt cao, bác sĩ cũng có thể chỉ định dùng thuốc hạ sốt. Thuốc giảm đau, hạ sốt thường được dùng trong điều trị quai bị là paracetamol hoặc ibuprofen theo hướng dẫn của bác sĩ.

Điều trị tại cơ sở y tế

Những trường hợp bệnh nghiêm trọng cần được điều trị chuyên sâu tại các cơ sở y tế. Bệnh nhân bị viêm tinh hoàn hoặc viêm buồng trứng do bệnh quai bị cần được theo dõi chặt chẽ bởi đội ngũ nhân viên y tế. Những trường hợp này không được điều trị đúng cách có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản. Sau quá trình điều trị, người bệnh cũng không nên chủ quan mà cần theo dõi sức khỏe thường xuyên.

3. Phòng tránh lây nhiễm quai bị cho người xung quanh bằng cách nào?

Hiện nay, cách phòng ngừa quai bị hiệu quả nhất là tiêm vắc xin. Vắc xin phòng quai bị thường được dùng dưới dạng vắc xin phối hợp MMR (sởi - quai bị - rubella), gồm 2 liều. Người lớn chưa tiêm đủ 2 liều cũng nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn tiêm bổ sung. Với những trường hợp đang mắc bệnh, cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ để phòng ngừa nguy cơ lây bệnh. 

Dưới đây là một số lưu ý để phòng tránh lây nhiễm quai bị: 

- Người bệnh cần hạn chế tiếp xúc mọi người và đeo khẩu trang khi bắt buộc phải tiếp xúc với người khác. Người bệnh cần cách ly ít nhất 5 ngày kể từ khi khởi phát sưng tuyến mang tai, vì đây là giai đoạn có khả năng lây nhiễm cao nhất. Bên cạnh đó, người bệnh cần dùng khăn giấy để vệ sinh miệng và mũi khi ho, hắt hơi,..

- Bệnh nhân cần được bổ sung đầy đủ dưỡng chất để tăng cường sức đề kháng. Trong giai đoạn cấp tính, người bệnh nên nghỉ ngơi hoàn toàn, chỉ vận động nhẹ khi đã hết sốt và sức khỏe dần hồi phục. 

- Nếu tiếp xúc với người bệnh, bạn nên thường xuyên rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn. 

Cha mẹ cần cho trẻ tiêm vắc xin để phòng ngừa bệnh

Hiện nay, chưa có phương pháp đặc trị đối với bệnh quai bị. Cách chữa bệnh quai bị nhanh nhất là đi khám và thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý điều trị tại nhà, đặc biệt là không tự mua và dùng thuốc kháng sinh. Nếu sống trong vùng dịch, việc tiêm vắc xin phòng ngừa bệnh quai bị cho trẻ em và vị thành niên là rất cần thiết để ngăn ngừa căn bệnh này hiệu quả. 

Để được đặt lịch khám và đặt lịch tiêm phòng cho trẻ, các bậc phụ huynh có thể liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC, các tổng đài viên sẽ trực tiếp tư vấn cho bạn.