1. Cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà

ung thư phổi có thể gây ra những biến chứng rất nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong. Do đó, việc phát hiện sớm và điều trị bệnh kịp thời là rất quan trọng để phòng tránh những biến chứng nguy hiểm của bệnh. Lưu ý quan trọng: Không có phương pháp nào có thể chẩn đoán ung thư phổi tại nhà. Nội dung dưới đây chỉ là các dấu hiệu cảnh báo, triệu chứng bất thường giúp người bệnh nhận biết và đi khám sớm - không phải công cụ sàng lọc hay chẩn đoán bệnh.

Ho nhiều có thể là do ung thư phổi

Một số người cho rằng, ung thư phổi có thể phát hiện sớm tại nhà và dưới đây là cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà: 

Nhận biết các dấu hiệu bất thường của cơ thể

Cách phát hiện ung thư phổi tại nhà đơn giản nhất là lắng nghe, quan sát những thay đổi của cơ thể. Dưới đây là một số triệu chứng nhận biết bệnh ung thư phổi: 

- Ho kéo dài (từ 3 tuần trở lên) nhưng không rõ nguyên nhân, nhất là những trường hợp ho khan, ho có đờm, ho lẫn máu,...

- Khó thở dù không hoạt động mạnh. Nguyên nhân gây ra triệu chứng này có thể là do khối u làm tắc nghẽn đường thở hoặc xảy ra tình trạng tràn dịch màng phổi.

- Đau ngực âm ỉ và dai dẳng, nhất là khi ho và cười. 

- Giọng nói yếu và khàn. Thở khò khè không rõ nguyên nhân.

- Người bệnh giảm cân bất thường kèm theo tình trạng mệt mỏi dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. 

- Tái phát viêm phổi hay viêm phế quản nhiều lần, đặc biệt đáng lo ngại khi nhiễm trùng tái diễn ở cùng một vùng phổi. 

Bài kiểm tra đánh giá chức năng phổi

Các bài “kiểm tra” chức năng phổi lưu hành trên mạng như nín thở 30 giây hay chạy tại chỗ 6 phút không có giá trị y khoa trong việc phát hiện ung thư phổi và đã được các bác sĩ chuyên khoa hô hấp cảnh báo là không chính xác. 

Kết quả nín thở phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thể lực và bệnh lý tim mạch, không phản ánh tình trạng phổi. 

Để đánh giá chức năng phổi, cần thực hiện đo hô hấp ký (spirometry) tại cơ sở y tế. Tuyệt đối không áp dụng bài kiểm tra nín thở nếu bạn có bệnh tim mạch, suy hô hấp mạn tính hoặc đang mang thai.

Nếu thấy mệt khi chạy tại chỗ hoặc leo cầu thang trong khoảng 6 phút, bạn nên đi kiểm tra phổi. 

Kiểm tra yếu tố nguy cơ

Ngoài ra, nếu bạn lo lắng về chức năng phổi của bản thân, hãy kiểm tra một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi dưới đây: 

- Nghiện thuốc lá nặng.

- Người tiếp xúc với khói thuốc trong thời gian dài. 

- Tiếp xúc với một số hóa chất độc hại cũng có thể gây ảnh hưởng đến chức năng phổi và tăng nguy cơ ung thư. Một số chất độc hại có thể kể đến là Amiăng, radon, niken, crom,...

- Trong gia đình có người từng mắc ung thư phổi. 

- Người từng mắc phổi tắc nghẽn mạn tính, xơ phổi, lao phổi.

2. Cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà có cho kết quả chính xác không?

Những cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà chỉ có ý nghĩa tham khảo, không thể đưa ra kết luận chính xác về việc người bệnh có mắc ung thư phổi hay không. Đây chỉ là những cách để sàng lọc sơ bộ, nhận biết sớm những biểu hiện bệnh và không thể thay thế cho những phương pháp chẩn đoán hiện đại tại bệnh viện. 

Chẳng hạn, một số triệu chứng bệnh như Khó thở, đau ngực, Ho kéo dài, sụt cân bất thường,... là những triệu chứng không đặc hiệu và có thể xảy ra ở nhiều bệnh lý khác. Chính vì thế, những triệu chứng này chưa thể cho biết người bệnh có bị ung thư phổi hay không. Tuy nhiên, nó có thể là cơ sở để người bệnh nhận biết sớm cơ thể đang có thay đổi bất thường và kịp thời đi khám. 

Người bệnh cũng cần lưu ý, việc tự kiểm tra ung thư phổi tại nhà dựa vào triệu chứng hay những bài test khi chưa có đủ hiểu biết chuyên môn, điều kiện môi trường chưa phù hợp,... có thể dẫn đến nhận định sai, tâm lý chủ quan và chậm trễ đi khám, cuối cùng, người bệnh phải đối mặt với những biến chứng nghiêm trọng. 

3. Phương pháp chẩn đoán ung thư phổi tại bệnh viện 

Thay vì áp dụng cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà, bạn nên đến bệnh viện để được các bác sĩ thăm khám và chẩn đoán bệnh theo những phương pháp chuẩn y khoa. Dưới đây là quy trình chẩn đoán ung thư phổi tại bệnh viện: 

- Khám lâm sàng và khai thác tiền sử bệnh: Bác sĩ sẽ khai thác một số thông tin về tiền sử bệnh gia đình và tiền sử bệnh cá nhân, về thói quen sinh hoạt, nhất là tiền sử hút thuốc lá. Với những người bệnh đang trong độ tuổi từ 50 đến 80 tuổi và đã từng hút thuốc lá trong nhiều năm, dù đã ngừng hút từ khoảng 15 năm trở lại thời điểm khám, bác sĩ vẫn có thể chỉ định người bệnh tầm soát ung thư phổi, ngay cả khi triệu chứng bệnh rõ ràng. 

Tầm soát chủ động bằng chụp CT liều thấp (LDCT): Đây là phương pháp tầm soát ung thư phổi duy nhất được khuyến cáo bởi các tổ chức y tế uy tín quốc tế. Những người có nguy cơ cao nên thực hiện tầm soát LDCT hàng năm ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Bao gồm những người từ 50 đến 80 tuổi và có tiền sử hút thuốc từ 20 gói/năm trở lên (đang hút hoặc đã bỏ thuốc lá trong vòng 15 năm trở lại).

- Chẩn đoán hình ảnh: Để quan sát rõ hơn về những tổn thương tại phổi, bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân thực hiện một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang phổi, chụp CT ngực hoặc chụp PET/CT scan tùy theo mức độ nghi ngờ. MRI không phải phương tiện thường được chỉ định trong chẩn đoán ung thư phổi.

- Xét nghiệm và sinh thiết: Nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện sinh thiết mẫu dịch được lấy từ khoang màng phổi, từ đó có thể chẩn đoán chính xác về ung thư phổi. Ngoài ra, nội soi phế quản cũng là phương pháp thường được sử dụng để lấy mẫu sinh thiết từ bên trong đường thở.

Bên cạnh sinh thiết, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm các dấu ấn khối u (tumor markers) trong máu, bao gồm:

+ CYFRA 21-1: Dấu ấn có giá trị nhất trong ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC), đặc biệt là ung thư tế bào vảy. CYFRA 21-1 thường được dùng để hỗ trợ chẩn đoán, đánh giá giai đoạn bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị.

+ CEA: Thường tăng trong ung thư phổi thể tuyến (adenocarcinoma). CEA kết hợp với CYFRA 21-1 giúp tăng độ nhạy chẩn đoán so với dùng đơn lẻ.

+ NSE: Dấu ấn ưu tiên cho ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC), thường được dùng kết hợp với Pro-GRP để tăng giá trị chẩn đoán.

+ Pro-GRP: Dấu ấn đặc hiệu cao cho ung thư phổi tế bào nhỏ, thường được chỉ định cùng NSE.

+ SCC: Hỗ trợ chẩn đoán ung thư phổi tế bào vảy.

Lưu ý quan trọng: Các xét nghiệm dấu ấn khối u không đủ để chẩn đoán xác định ung thư phổi vì độ nhạy còn hạn chế và có thể tăng trong một số bệnh lành tính. Các xét nghiệm này có giá trị nhất khi được dùng kết hợp với chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết, hoặc để theo dõi đáp ứng điều trị và phát hiện tái phát sau điều trị.

- Xét nghiệm di truyền: Đây là xét nghiệm cần thiết với những bệnh nhân được chẩn đoán ung thư phổi. Kết quả của xét nghiệm này có thể cho biết về đột biến gen, từ đó, giúp các bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tác dụng phụ. 

Bạn nên đi khám tại những cơ sở y tế uy tín

Hy vọng, bài viết trên đây đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà. Tuy nhiên, những cách này chỉ có ý nghĩa tham khảo. Để đảm bảo có được kết quả chính xác, người bệnh cần chủ động đến thăm khám tại bệnh viện. Các bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh,... để đưa ra kết luận bệnh chính xác và hướng điều trị phù hợp với từng bệnh nhân cụ thể. 

Nếu có nhu cầu khám sức khỏe, tầm soát ung thư phổi, quý khách vui lòng liên hệ đến Chuyên khoa Hô hấp của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua tổng đài 1900 56 56 56 để được các tổng đài viên hướng dẫn cụ thể.