1. Thông tin tổng quan về cây vòi voi 

Cây vòi voi (tên khoa học Heliotropium indicum L.) là một loại thảo dược quen thuộc trong y học cổ truyền Việt Nam, thường mọc hoang ở ven đường, bãi đất trống, ruộng vườn hoặc khu vực ẩm thấp. Cây thuộc họ Vòi voi (Boraginaceae), dễ nhận biết nhờ thân thảo mềm, có nhiều lông cứng, lá hình trứng, mép nguyên hoặc hơi lượn sóng. Hoa vòi voi nhỏ, màu tím nhạt hoặc trắng, mọc thành cụm cong cong giống chiếc vòi, đây cũng là đặc điểm tạo nên tên gọi dân gian của loài cây này.

Theo y học cổ truyền, cây vòi voi có vị đắng nhẹ, tính mát, thường được sử dụng với công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, giảm đau và làm mát da. Trong dân gian, toàn cây hoặc lá vòi voi thường được dùng để giã đắp ngoài da trong các trường hợp viêm da, mụn nhọt, sưng tấy, chấn thương phần mềm, viêm khớp hoặc đau nhức xương khớp. Một số bài thuốc cổ truyền còn ghi nhận việc sử dụng cây vòi voi sắc nước uống nhằm hỗ trợ giảm viêm, hạ sốt, tuy nhiên cách dùng này cần hết sức thận trọng.

Cây vòi voi mang lại nhiều ý nghĩa trong y học cổ truyền 

Về mặt nghiên cứu hiện đại, một số phân tích cho thấy cây vòi voi chứa các hợp chất như alkaloid, flavonoid và acid phenolic - những chất có hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn và chống oxy hóa trong điều kiện phòng thí nghiệm. 

2. Thực hư phương pháp dùng cây vòi voi chữa vảy nến 

Vảy nến là một bệnh da liễu mạn tính có cơ chế tự miễn phức tạp, liên quan đến rối loạn đáp ứng miễn dịch của cơ thể, chứ không đơn thuần là bệnh viêm da thông thường. Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh cây vòi voi có thể tác động vào cơ chế bệnh sinh này hay giúp kiểm soát bệnh một cách bền vững. Các kinh nghiệm dân gian chủ yếu dựa trên cảm nhận chủ quan, chưa được kiểm chứng bằng các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn.

Bên cạnh đó, việc sử dụng cây vòi voi không đúng cách còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một số trường hợp ghi nhận tình trạng kích ứng da, viêm da tiếp xúc khi đắp trực tiếp cây tươi lên vùng da tổn thương, đặc biệt ở người có làn da nhạy cảm hoặc đang có vết trầy xước. Nguy hiểm hơn, cây vòi voi có chứa các alkaloid có khả năng gây độc cho gan nếu dùng đường uống kéo dài, do đó việc tự ý sắc nước uống chữa vảy nến là không được khuyến cáo.

Người dân không nên tự ý dùng cây vòi voi chữa vảy nến 

Từ góc độ y khoa, cây vòi voi nếu được sử dụng, chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ, giúp giảm triệu chứng ngoài da trong một số trường hợp nhẹ, và cần được dùng đúng cách, chủ yếu là ngoài da, với thời gian ngắn. Người bệnh tuyệt đối không nên coi đây là phương pháp thay thế cho điều trị chuẩn y khoa.

Việc tự ý áp dụng các bài thuốc dân gian, trong đó có cây vòi voi, có thể khiến bệnh kéo dài, khó kiểm soát và làm tăng nguy cơ biến chứng về sau.

3. Cách xử trí đúng khi mắc bệnh vảy nến 

Vảy nến là bệnh da liễu mạn tính có cơ chế tự miễn, tiến triển dai dẳng và dễ tái phát. Việc xử trí đúng ngay từ đầu có vai trò quan trọng giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Bạn đọc hãy nắm rõ những nguyên tắc dưới đây: 

Thăm khám và chẩn đoán chuyên khoa Da liễu

Khi xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ vảy nến như mảng da đỏ, dày sừng, bong vảy trắng bạc, ngứa hoặc đau rát kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa Da liễu thăm khám. Chẩn đoán chính xác giúp phân biệt vảy nến với các bệnh da khác như viêm da tiết bã, nấm da, viêm da tiếp xúc… tránh điều trị sai cách.

Người bệnh cần chủ động đi khám chuyên khoa Da liễu khi mắc bệnh vảy nến 

Tuân thủ phác đồ điều trị y khoa

Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi tại chỗ (corticosteroid, dẫn xuất vitamin D3, thuốc làm bong sừng…), thuốc uống, quang trị liệu hoặc thuốc sinh học. Người bệnh cần dùng thuốc đúng liều, đủ thời gian, không tự ý ngưng hoặc thay đổi thuốc khi chưa có chỉ định, kể cả khi triệu chứng đã thuyên giảm.

Chăm sóc da đúng cách

Giữ ẩm da thường xuyên bằng các sản phẩm phù hợp giúp giảm bong vảy, hạn chế nứt nẻ và kích ứng. Người bệnh nên tắm bằng nước ấm, tránh chà xát mạnh vùng da tổn thương, không tự ý cạo vảy vì có thể làm bệnh nặng hơn và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Hạn chế các yếu tố làm bệnh nặng lên

Stress, rượu bia, thuốc lá, nhiễm trùng, chấn thương da và một số loại thuốc có thể khiến vảy nến bùng phát. Việc duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và tránh các yếu tố kích thích là rất cần thiết trong quá trình điều trị.

Thận trọng với các bài thuốc dân gian

Một số mẹo dân gian như dùng thảo dược, lá cây có thể giúp giảm triệu chứng tạm thời nhưng không có tác dụng điều trị căn nguyên bệnh. Người bệnh không nên tự ý áp dụng kéo dài hoặc thay thế hoàn toàn điều trị y khoa, tránh nguy cơ kích ứng da, nhiễm trùng hoặc làm bệnh diễn tiến nặng hơn.

Theo dõi lâu dài và tái khám định kỳ

Vảy nến là bệnh mạn tính, cần được theo dõi và quản lý lâu dài. Việc tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị, kịp thời điều chỉnh phác đồ và phòng ngừa biến chứng.

Có thể thấy, cây vòi voi chữa vảy nến chỉ là bài thuốc dân gian được truyền miệng với vai trò hỗ trợ làm dịu triệu chứng ngoài da trong một số trường hợp nhẹ, hoàn toàn không có cơ sở khoa học để thay thế điều trị y khoa. Việc tự ý sử dụng kéo dài hoặc dùng sai cách không những không kiểm soát được bệnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng da, nhiễm trùng và ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. 

Để kiểm soát vảy nến an toàn, hiệu quả và hạn chế tái phát, người bệnh có thể liên hệ tới MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn và hỗ trợ hướng xử trí kịp thời.