1. Đau vùng mông gần xương cụt là như thế nào?

Đau vùng mông gần xương cụt là cảm giác đau xuất hiện ở khu vực cuối cột sống, nơi tiếp giáp giữa mông và xương cụt. Tình trạng này có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên mông, đôi khi lan xuống đùi hoặc thắt lưng.

Cơn đau thường tăng lên khi ngồi lâu trên bề mặt cứng, cúi người hoặc đứng dậy đột ngột, đi lại nhiều, mang vác nặng, đại tiện hoặc vận động mạnh. Một số người bệnh chỉ cảm thấy ê nhức nhẹ, nhưng cũng có trường hợp bị đau dữ dội đến mức khó ngồi hoặc khó nằm nghỉ.

Mức độ đau vùng mông gần xương cụt có thể âm ỉ hoặc dữ dội tùy tình trạng từng người

2. Tại sao bị đau vùng mông gần xương cụt?

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến đau vùng mông gần xương cụt, thường gặp nhất gồm:

2.1. Chấn thương vùng xương cụt

Ngã ngồi, va đập mạnh hoặc tai nạn giao thông có thể khiến xương cụt bị bầm tím, nứt hoặc gãy. Sau chấn thương, người bệnh thường đau rõ khi ngồi xuống hoặc thay đổi tư thế.

Trong nhiều trường hợp, cơn đau có thể kéo dài nhiều tuần dù tổn thương không quá nghiêm trọng. Nếu xương cụt bị lệch hoặc gãy, đau vùng mông gần xương cụt có xu hướng dai dẳng hơn.

2.2. Ngồi lâu sai tư thế

Nhân viên văn phòng, tài xế hoặc người thường xuyên ngồi nhiều có nguy cơ cao bị đau vùng mông gần xương cụt. Khi ngồi sai tư thế trong thời gian dài, áp lực tập trung liên tục lên vùng xương cụt và các nhóm cơ quanh mông sẽ gây đau nhức.

Ngoài ra, việc sử dụng ghế quá cứng hoặc ngồi khom lưng cũng khiến vùng này chịu áp lực lớn hơn bình thường.

2.3. Viêm hoặc thoái hóa khớp cùng cụt

Khớp cùng cụt nằm ở phần cuối cột sống. Theo thời gian, khớp có thể bị thoái hóa hoặc viêm do tuổi tác, chấn thương hoặc vận động sai cách.

Người bệnh thường có biểu hiện: đau âm ỉ vùng mông gần xương cụt, cứng khớp buổi sáng, tăng mức độ đau khi ngồi lâu, khó đứng lên hoặc cúi người,... phổ biến nhất là ở người trung niên và cao tuổi.

2.4. Thoát vị đĩa đệm thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm vùng thắt lưng gây chèn ép rễ thần kinh từ đó dẫn đến cơn đau lan xuống mông và gần xương cụt. Khi bị bệnh lý này, người bệnh sẽ đau lan từ thắt lưng xuống mông, tê bì chân, có cảm giác nóng rát hoặc châm chích vùng thắt lưng, yếu cơ chân.

Bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng có thể gây đau gần xương cụt

2.5. Đau thần kinh tọa

Dây thần kinh tọa kéo dài từ thắt lưng xuống dưới mông và chân. Khi dây thần kinh này bị chèn ép, người bệnh có thể bị đau vùng mông gần xương cụt kèm cảm giác đau lan xuống chân.

Cơn đau thần kinh tọa thường gây nên cảm giác như điện giật, tăng khi ho hoặc hắt hơi, xuất hiện ở một bên cơ thể và kèm tê bì chân.

2.6. Co cứng hoặc viêm cơ vùng mông

Vận động quá mức, chơi thể thao cường độ cao hoặc mang vác nặng có thể làm căng, viêm cơ vùng mông. Đặc điểm của tình trạng này là đau tăng khi vận động, ấn vào cơ thấy đau, cảm giác căng cứng cơ, giảm đau khi nghỉ ngơi.

2.7. Áp xe hoặc nang lông vùng xương cụt

Một số trường hợp đau vùng mông gần xương cụt xuất phát từ viêm phần mềm như áp xe hoặc nang lông mọc ngược ở vùng khe mông. Trường hợp này, người bệnh sẽ bị sưng đỏ vùng gần xương cụt, đau nhói khi ngồi, có mủ hoặc dịch tiết tại tổn thương, sốt nhẹ,... 

2.8. Bệnh lý phụ khoa hoặc đường tiêu hóa

Ở phụ nữ, đau vùng mông gần xương cụt đôi khi có thể xuất phát từ bệnh lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu, u nang buồng trứng,... Ngoài ra, các bệnh lý đại trực tràng như trĩ, táo bón kéo dài hoặc viêm trực tràng cũng có thể gây đau lan xuống khu vực này.

2.9. Rối loạn khớp cùng - chậu

Khớp cùng - chậu nối xương cùng với xương chậu, ở phía trên ngoài so với xương cụt. Khi khớp này bị viêm hoặc rối loạn chức năng (do mang thai, chấn thương, lệch trọng tâm khi đi đứng...), người bệnh có thể đau sâu vùng mông một bên, đau lan xuống mặt sau đùi, tăng khi đứng lâu, leo cầu thang hoặc chuyển từ ngồi sang đứng. Tình trạng này dễ bị nhầm với Đau thần kinh tọa.

3. Chẩn đoán đúng nguyên nhân đau vùng mông gần xương cụt bằng cách nào?

Để chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị đúng nguyên nhân gây đau vùng mông gần xương cụt, bác sĩ thường áp dụng các phương pháp:

3.1. Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ hỏi người bệnh về vị trí đau cụ thể, thời gian xuất hiện cơn đau, yếu tố làm tăng hoặc giảm đau, tiền sử chấn thương, nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt. Thông tin này giúp bác sĩ có căn cứ định hướng nguyên nhân ban đầu.

Người bệnh cũng sẽ được bác sĩ kiểm tra biên độ vận động cột sống, điểm đau vùng xương cụt, phản xạ thần kinh, sức cơ chân, dáng đi và tư thế. Qua thăm khám, bác sĩ có thể phân biệt đau do cơ, khớp hay thần kinh.

Các chỉ định cận lâm sàng sau thường được bác sĩ yêu cầu khi đã xong bước thăm khám lâm sàng: 

• Chụp X-quang: giúp phát hiện gãy hoặc lệch xương cụt rõ, thoái hóa cột sống, hẹp khe khớp. Tuy nhiên, một số tổn thương xương cụt khó thấy trên X-quang thường quy; khi cần, bác sĩ có thể chỉ định X-quang tư thế động (chụp khi ngồi và khi đứng) để đánh giá độ di động bất thường của xương cụt.
• Chụp MRI: đánh giá Thoát vị đĩa đệm, chèn ép thần kinh, tổn thương mô mềm, viêm hoặc khối u. 
• Chụp CT-Scanner: cho hình ảnh chi tiết về cấu trúc xương, đặc biệt hữu ích trong trường hợp nghi ngờ nứt hoặc gãy xương cụt khó phát hiện trên X-quang.
• Xét nghiệm máu: đánh giá tình trạng viêm đối với trường hợp nghi ngờ viêm nhiễm hoặc bệnh lý tự miễn.

Người bệnh trong quá trình được bác sĩ giải thích nguyên nhân gây đau gần xương cụt và hướng dẫn điều trị

3.2. Điều trị

Tùy nguyên nhân đã được chẩn đoán xác định, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị phù hợp như: 

• Tự chăm sóc: Với phần lớn trường hợp đau do cơ học, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp tự chăm sóc trước: dùng đệm ngồi chuyên dụng (loại khoét lỗ hoặc hình nêm) để giảm tì đè lên xương cụt, điều chỉnh tư thế ngồi và tránh ngồi quá lâu trên bề mặt cứng, chườm ấm hoặc lạnh và nghỉ ngơi hợp lý. Nếu sau một thời gian không cải thiện hoặc đau tăng, nên đi khám để được đánh giá và điều trị phù hợp.

• Điều trị nội khoa: Người bệnh sẽ được kê đơn thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm, thuốc giãn cơ,... và sử dụng theo thời gian được ghi trên đơn. 

• Vật lý trị liệu: Đây là phương pháp phổ biến với các trường hợp viêm cơ, thoái hóa hoặc chấn thương nhẹ.

• Điều trị can thiệp: Một số trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ tiêm thuốc giảm đau, chọc hút áp xe, phẫu thuật nang xương cụt, phẫu thuật cột sống. Can thiệp ngoại khoa thường chỉ áp dụng nếu đã điều trị bảo tồn nhưng không hiệu quả hoặc có biến chứng.

Đau vùng mông gần xương cụt là triệu chứng của những vấn đề bệnh lý khác nhau. Khi cơn đau kéo dài hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám chuyên khoa. Điều trị đúng nguyên nhân không chỉ giúp giảm đau hiệu quả mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài cho người bệnh.

4. Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đến cơ sở y tế sớm nếu đau vùng mông - xương cụt đi kèm bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Tê bì vùng quanh hậu môn, bộ phận sinh dục (vùng yên ngựa), bí tiểu hoặc không kiểm soát được đại - tiểu tiện.
• Yếu hoặc liệt chân tăng dần.
• Sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau dữ dội về đêm hoặc đang/có tiền sử ung thư.
• Vùng tổn thương sưng nóng đỏ, chảy mủ.

Đây có thể là những dấu hiệu của tình trạng cần xử trí khẩn, không nên trì hoãn.

Để đặt lịch khám cùng bác sĩ Chuyên khoa Cơ xương khớp - Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp Hotline 1900 56 56 56.