1. Tìm hiểu chung về cây thuốc dòi tím 

Cây thuốc dòi tím còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như cây bọ mắm, dòi ho, đại kích biển,... Loài thực vật này thuộc họ tầm ma, có danh pháp khoa học là Pouzolzia zeylanica. 

Để phân biệt cây dòi tím với những loài thực vật khác, bạn cần dựa vào một số đặc điểm sau: 

• Thân cây: Là dạng thân thảo, mọc sát mặt đất. Bao quanh thân cây là một lớp lông mỏng, cây thường phân thành nhiều nhánh. Đến giai đoạn phát triển mạnh, cây có thể cao đến 1.5m. Thân cây dòi tím thường có nhựa, chứa các hợp chất hóa học quyết định dược tính. 
• Lá cây: Có màu xanh lục, mặt phía sau hơi tím. Mỗi chiếc lá có hình dáng tương tự như quả trứng, với phần đầu nhọn. 
• Hoa: Mọc thành từng chùm tại kẽ lá. Hoa của cây thuốc dòi thường nở quanh năm. 
• Quả: Hình quả trứng, mọc dọc phần thân cây. 

Hình ảnh cây thuốc dòi tím phát triển ngoài môi trường tự nhiên

Cây bọ mắm chủ yếu phát triển ngoài tự nhiên, sinh trưởng tốt mà không cần chăm bón. Loài cây này chủ yếu mọc ở vùng đất ẩm ướt, phù hợp với khí hậu tại Việt Nam. 

Hiện nay, cây thuốc dòi có thể được dùng như một loại dược liệu. Sau khi thu hoạch, người ta thường phơi khô hoặc dùng tươi. 

2. Tác dụng trị bệnh

Nếu muốn hiểu rõ hơn về tác dụng trị bệnh của cây thuốc dòi tím, bạn cần tìm hiểu theo cả khía cạnh Đông y và Tây y. Cụ thể: 

2.1. Theo Đông y

Theo Đông y, cây thuốc dòi vốn có vị ngọt và tính mát. Loại thảo dược này chủ yếu được sử dụng để trị ho khan, ho kéo dài, ho lao hoặc một số bệnh lý khác về đường hô hấp. 

Cây thuốc dòi thường được dùng để trị chứng ho khan hoặc ho kéo dài

Ngoài ra, cây thuốc dòi được ứng dụng trong điều trị nhiều bệnh lý về đường tiết niệu và đường ruột khác như: 

• Viêm bàng quang. 
• Viêm tiết niệu. 
• Viêm đường ruột. 
• Đau dạ dày. 
• Rối loạn tiêu hóa,...

Tại Ấn Độ, người dân còn sử dụng cây thuốc dòi để trị bệnh lậu, bệnh giang mai và trị rắn độc cắn. Trong khi đó, người dân tại Malaysia lại dùng loại cây này để thông tia sữa cho phụ nữ sau sinh. 

2.2. Theo Tây y 

Theo phân tích, cây thuốc dòi chứa flavonoid glycoside, có tính chống viêm. Ngoài ra, chiết xuất ethanol từ loại thực vật này có thể giúp giảm tình trạng viêm và hỗ trợ giảm đau (thí nghiệm trên chuột). Khi dùng tại chỗ, chiết xuất từ cây thuốc dòi còn giúp vết thương nhanh lành, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. 

Trong cây thuốc dòi có chứa chất chống viêm giúp giảm viêm và giảm đau

Tuy vậy, cũng cần lưu ý rằng tác dụng trị bệnh của cây thuốc dòi theo Tây y chủ yếu vẫn chỉ ghi nhận thông qua thí nghiệm trên động vật. 

3. Lưu ý khi sử dụng cây thuốc dòi tím trị bệnh 

Cây thuốc dòi hay bất kỳ loại thảo dược nào khác đều tiềm ẩn rủi ro, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe nếu sử dụng không đúng cách. Trước khi áp dụng bài thuốc từ loại cây này, mọi người cần lưu ý những vấn đề sau:

• Chỉ sử dụng khi có chỉ định từ thầy thuốc hoặc bác sĩ: Nếu chưa đi kiểm tra sức khỏe, xác định tình hình bệnh lý cụ thể, bạn tuyệt đối không nên tự dùng cây thuốc dòi tại nhà. 
• Đối tượng không nên dùng cây thuốc dòi: Ngoài trẻ em thì phụ nữ đang mang thai cũng không nên tự ý sử dụng cây thuốc dòi để phòng tránh nguy cơ sảy thai hoặc động thai.
• Trường hợp dùng thuốc dòi uống giải nhiệt: Trong trường hợp sử dụng để giải nhiệt, tuyệt đối không dùng trong thời gian dài quá một tuần do việc sử dụng kéo dài thảo dược này dễ gây tiểu quá mức, khiến cơ thể có thể bị mất nước, thậm chí là rối loạn điện giải. 
• Không tự ý kết hợp với những loại thảo dược khác: Nếu chưa được thầy thuốc hướng dẫn, mọi người không nên tự ý kết hợp cây thuốc dòi với bất kỳ loại thảo dược nào khác. 
• Tránh dùng trên vết thương hở: Để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, bạn không nên tự ý đắp thuốc lên vết thương hở, nhất là khi đang chảy máu. 
• Theo dõi phản ứng của cơ thể: Trường hợp được chỉ định điều trị bằng cây thuốc dòi, người bệnh cần chú ý theo dõi sự thay đổi của cơ thể. Nếu cảm thấy khó chịu sau khi dùng thuốc, bạn nên kịp thời đi khám hoặc thông báo ngay cho thầy thuốc. 

Bạn không nên tự ý dùng cây thuốc dòi nếu chưa được thầy thuốc hướng dẫn

4. Giải đáp câu hỏi: Cây thuốc dòi tím trẻ em uống được không?

Cây thuốc dòi tím thường không được khuyến khích sử dụng cho trẻ em, do cơ thể trẻ còn nhạy cảm và dễ gặp phải các tác dụng không mong muốn khi dùng thảo dược không đúng cách.

Theo y học cổ truyền, cây thuốc dòi có thể hỗ trợ làm mát phế vị, lợi tiểu và trị táo bón. Thế nhưng nếu quá lạm dụng, loại thảo dược này dễ gây tình trạng mất cân bằng điện giải, cản trở cơ thể hấp thụ khoáng chất. Bên cạnh đó, dùng nhiều cây thuốc dòi còn dễ khiến cơ thể bị tụt huyết áp, hạ thân nhiệt và giảm tác dụng của các loại thuốc điều trị khác. 

Tuy nhiên, khi trẻ bị ho hoặc gặp vấn đề khác về đường hô hấp, không ít người vẫn tìm đến bài thuốc từ cây thuốc dòi. Việc sử dụng thuốc không đúng cách dễ khiến tình trạng bệnh của trẻ trở nên trầm trọng. 

Nhiều phụ huynh băn khoăn rằng cây thuốc dòi tím trẻ em uống được không?

5. Cần làm gì khi trẻ có biểu hiện mắc bệnh lý về đường hô hấp? 

Thay vì tự ý sử dụng các bài thuốc dân gian như cây thuốc dòi, cha mẹ nên lựa chọn hướng xử trí an toàn và phù hợp hơn khi trẻ có dấu hiệu bệnh. 

Trẻ em là đối tượng có nguy cơ cao mắc phải các bệnh lý về đường hô hấp trên với những triệu chứng như ho, đau họng, chảy nước mũi, hắt hơi,... Nếu triệu chứng khó chịu không thuyên giảm, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám để được bác sĩ xác định nguyên nhân. 

Khi trẻ có dấu hiệu mắc bệnh về đường hô hấp trên, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì tự chữa trị tại nhà

Nhìn chung, nếu kịp thời phát hiện và điều trị, các bệnh lý về đường hô hấp trên có thể nhanh chóng được kiểm soát, không để lại biến chứng nguy hiểm. Thế nhưng, nếu ba mẹ tự ý chữa trị tại nhà bằng các cây thuốc Nam hoặc bài thuốc không rõ nguồn gốc, tình trạng bệnh của trẻ dễ diễn biến nghiêm trọng, gây khó khăn cho việc điều trị sau này.

Trên đây là phần tổng hợp thông tin giải đáp thắc mắc cây thuốc dòi tím trẻ em uống được không. Mặc dù có tác dụng trị bệnh nhất định nhưng loại thảo dược này không thích hợp sử dụng cho trẻ nhỏ. Trường hợp trẻ gặp vấn đề về sức khỏe, ba mẹ hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Nhi thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để thăm khám. Mọi yêu cầu về đặt lịch khám, giải đáp thông tin dịch vụ, Quý khách vui lòng liên hệ hotline 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.