1. CYFRA 21-1 là gì và Cyfra 21-1 tăng bao nhiêu là nguy hiểm?

CYFRA 21-1 được biết đến như một loại cytokeratin có kích thước nhỏ nhất, tham gia vào quá trình hình thành cấu trúc khung tế bào biểu mô, gồm cả tế bào biểu mô phế quản. Dựa theo đặc điểm về khối lượng phân tử và điểm đẳng điện, tế bào biểu mô có thể được phân loại thành nhiều nhóm (khoảng 20 nhóm khác nhau). 

CYFRA 21-1 tăng cao cảnh báo bệnh phổi ác tính

Trong lớp lót biểu mô phế quản, CYFRA 21-1 là một phần tương đối quan trọng. Khi mắc phải bệnh ác tính như ung thư phổi, loại cytokeratin này có xu hướng tăng cao do tế bào biểu mô phát triển mất kiểm soát. Quá trình bán hủy của CYFRA 21-1 kéo dài trong khoảng 2 đến 5 giờ. 

Xét nghiệm CYFRA 21-1 được tiến hành theo phương pháp miễn dịch hóa phát quang nhằm xác định huyết thanh hoặc huyết tương, dựa trên 2 kháng thể đơn dòng đặc hiệu với cytokeratin 19.

Nhìn chung, CYFRA 21-1 là chất chỉ điểm ung thư quan trọng, nhất là trong chẩn đoán ung thư phổi. Ngoài ra, loại cytokeratin này còn được ứng dụng trong chẩn đoán các bệnh phổi ác tính khác. Vậy Cyfra 21-1 tăng bao nhiêu là nguy hiểm? 

Ở người bình thường, nồng độ CYFRA 21-1 huyết thanh thường nhỏ hơn 2.0 µg/L. Còn với người mắc bệnh phổi lành tính, nồng độ CYFRA 21-1 lại có xu hướng nhỏ hơn 3.3 µg/L. 

Trong khi đó, ở bệnh nhân mắc ung thư phổi, chỉ số CYFRA 21-1 sẽ lớn hơn 3.5µg/L, với độ nhạy 43% và độ đặc hiệu 89%. Chỉ số này có thể giảm khi người bệnh đã phẫu thuật hoặc điều trị hóa trị nhưng cũng có nguy cơ tăng trở lại nếu ung thư tái phát. Trên thực tế, không có một con số CYFRA 21-1 cố định nào để khẳng định "nguy hiểm". Giá trị cần được bác sĩ diễn giải cùng lâm sàng và hình ảnh. Ở người đang theo dõi, xu hướng tăng hay giảm theo thời gian có ý nghĩa hơn một kết quả đơn lẻ. 

Đối với từng loại ung thư cụ thể, chỉ số CYFRA 21-1 có thể thay đổi. Trong đó: 

• Ung thư phổi tế bào không nhỏ: Độ nhạy dao động từ 59 đến 78%, độ đặc hiệu tương ứng 94%. Nồng độ CYFRA 21-1 trong huyết tương có xu hướng tăng theo mức độ xâm lấn của khối u và giai đoạn tiến triển. Cụ thể:
• Giai đoạn I: 29%. 
• Giai đoạn II: 56%. 
• Giai đoạn III: 63%.
• Giai đoạn IV: 63%. 
• Ung thư phổi tế bào nhỏ: Chỉ số CYFRA 21-1 có độ nhạy 19% và độ đặc hiệu tương ứng 94%. Thông thường, NSE với độ nhạy 54% là dấu ấn ung thư được ưu tiên sử dụng. Mặc dù vậy nếu kết hợp cùng chỉ số CYFRA 21-1, độ nhạy lâm sàng của dấu ấn ung thư này có thể tăng lên 62%. 
• Ung thư phổi tế bào vảy: Mức chẩn đoán dương tính của CYFRA 21-1 có thể khoảng 84.6%. Còn số này cao hơn so với SCC (30%) và CEA (20%). 
• Ung thư phổi biểu mô tuyến và ung thư phổi tế bào lớn: CYFRA 21-1 có độ nhạy tương ứng 74.3% và 75.3%. Nếu kết hợp cùng CEA, độ nhạy trong chẩn đoán có thể tăng thêm khoảng 10%. Trường hợp cả CYFRA 21-1 và CEA đều dương tính, bệnh nhân thường chỉ cần theo dõi một dấu ấn ung thư để đánh giá mức độ tiến triển. Bên cạnh đó, CYFRA 21-1 đôi khi còn được sử dụng như một yếu tố độc lập trước khi điều trị ở bệnh nhân ung thư phổi thể tuyến chưa di căn và đã di căn. Các số liệu về độ nhạy và độ đặc hiệu được nêu trên đây là dữ liệu tham khảo, các con số có thể thay đổi tuỳ nghiên cứu và phương pháp xét nghiệm. 

Nhiều người vẫn không biết chính xác CYFRA 21-1 tăng bao nhiêu là nguy hiểm

Như vậy, CYFRA 21-1 tăng bao nhiêu thì được xem là nguy hiểm còn phụ thuộc vào dạng ung thư phổi cụ thể cũng như yếu tố kết hợp đánh giá. Nếu thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc ung thư phổi, bạn nên khám tầm soát và làm xét nghiệm kiểm tra chỉ số này theo chỉ định của bác sĩ. 

2. Đối tượng nên làm xét nghiệm CYFRA 21-1 

Xét nghiệm phân tích sự biến động của chỉ số CYFRA 21-1 thường là một phần trong quá trình tầm soát ung thư phổi. Dưới đây là một số nhóm đối tượng nên làm xét nghiệm: 

• Người có nguy cơ cao mắc ung thư phổi, đã xuất hiện khối u hoặc vùng tổn thương bất thường trong phổi. 
• Người đã từng mắc bệnh phổi mạn tính. 
• Người đang điều trị ung thư phổi tế bào không nhỏ. 
• Người làm việc trong môi trường ô nhiễm, dễ hít phải khói bụi và hóa chất. 
• Sử dụng thuốc lá, thuốc lào thường xuyên. 
• Người đang phải theo dõi những bệnh lý ác tính khác như ung thư thực quản, ung thư vú, ung thư bàng quang, ung thư cổ tử cung để sử dụng như dấu ấn thứ 2.

Người có thói quen sử dụng thuốc lá nên làm xét nghiệm CYFRA 21-1 

3. Những điều cần làm khi nhận kết quả xét nghiệm bất thường 

Mặc dù là một trong những dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi nhưng mọi người cũng không nên quá lo lắng khi nhận kết quả xét nghiệm CYFRA 21-1 bất thường.

Bạn nên bình tĩnh nếu nhận kết quả xét nghiệm CYFRA 21-1 bất thường

Để khẳng định bệnh nhân có đang bị ung thư phổi hay không, bác sĩ cần dựa vào thăm khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh sử đầy đủ, kết hợp với một số kết quả chẩn đoán cận lâm sàng khác như:

• Nội soi phế quản: Cho phép phát hiện tổn thương bất thường để lấy mẫu sinh thiết trong trường hợp cần thiết. 
• Chụp CT: Giúp phát hiện khối u bất thường. Từ đó kiểm tra kích thước, vị trí của khối u trong phổi và mức độ xâm lấn đến hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác. 
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Hỗ trợ kiểm tra tổn thương trên não hoặc tủy sống nếu nghi ngờ khối u đã di căn. 
• Chụp PET-CT: Hỗ trợ đánh giá hoạt động của tế bào ung thư thông qua chất phóng xạ. Các tế bào ung thư có xu hướng hấp thụ phóng xạ nhiều hơn và hiển thị rõ trên hình ảnh. 
• Sinh thiết mô: Hỗ trợ xác định tính chất của khối u. Mẫu mô có thể được lấy thông qua quá trình nội soi phế quản hoặc phẫu thuật. 

Trường hợp nghi ngờ bệnh nhân có khối u trong phổi, bác sĩ thường chỉ định chụp CT hoặc chụp MRI

Nếu chỉ số dấu ấn ung thư phổi tăng nhưng chưa phát hiện khối u, bệnh nhân thường được chỉ định tái khám định kỳ hoặc khám ngay khi xuất hiện triệu chứng bất thường. Mặt khác, khi kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số CYFRA 21-1 ở mức cao, bạn cũng nên cố gắng từ bỏ thuốc lá, hạn chế làm việc trong môi trường độc hại để bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh. 

Nhìn chung, CYFRA 21-1 tăng bao nhiêu là nguy hiểm còn tùy thuộc vào từng loại ung thư phổi cụ thể. Để xác định chắc chắn bệnh nhân có đang mắc ung thư phổi hay không, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cận lâm sàng khác. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên chú ý khám tầm soát ung thư hàng năm tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Ung bướu thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn cụ thể hơn. Để chủ động đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ 24/7.