1. Bệnh viêm phổi có lây không?

viêm phổi là bệnh về đường hô hấp, có thể gây ra những hậu quả sức khỏe rất nghiêm trọng, đặc biệt những trường hợp có thể trạng sức khỏe kém có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn những trường hợp khác. Các trường hợp này bao gồm: trẻ dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính, suy tim.

Viêm phổi có thể gây ra triệu chứng ho, ớn lạnh

Bệnh là tình trạng nhu mô phổi bị viêm nhiễm, tổn thương do nhiều nguyên nhân khác nhau và phổ biến là bào tử nấm, virus hoặc vi khuẩn. Khi mắc căn bệnh này, phế nang và đường dẫn khí ở phổi thường tích tụ dịch mủ, đó cũng chính là nguyên nhân khiến người bệnh thường xuyên xuất hiện các triệu chứng ho có đờm, sốt cao và ớn lạnh,...

Nhiều người bệnh rất lo lắng về việc “bệnh viêm phổi có lây không”. Thực chất, bệnh viêm phổi có thể lây nhiễm từ người bệnh sang người khỏe nhưng cần phải dựa vào yếu tố gây bệnh mới có thể xác định rõ về khả năng lây nhiễm. Dưới đây là một số trường hợp có thể lây nhiễm hoặc không có nguy cơ lây nhiễm viêm phổi: 

Các trường hợp có nguy cơ lây nhiễm

Nếu bị viêm phổi do những nguyên nhân thì người bệnh có thể lây nhiễm bệnh sang người khỏe mạnh: 

- Viêm phổi do vi khuẩn: Nếu bệnh viêm phổi là do Streptococcus pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae,... người bệnh có thể lây nhiễm sang người khỏe qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với đồ vật có chứa dịch tiết của người bệnh. Đáng lưu ý, Mycoplasma pneumoniae gây viêm phổi không điển hình với triệu chứng khởi phát từ từ, ho khan kéo dài, có thể dễ nhầm với cảm cúm thông thường.

Những trường hợp này thường có những biểu hiện ho ra đờm, ho ra máu, đau ngực, khó thở hay vã mồ hôi,... Nếu không được điều trị, tình trạng viêm nhiễm có thể lan rộng và dẫn đến mủ màng phổi, áp xe phổi, suy hô hấp hay sốc nhiễm khuẩn. 

- Viêm phổi do virus: Nhiều trường hợp bị viêm phổi là do nhiễm một số loại virus như virus cúm, virus SARS-CoV-2, virus Adeno,... Ở người trẻ khỏe mạnh, viêm phổi do virus thường có thể hồi phục bằng các biện pháp hỗ trợ như nghỉ ngơi, bù nước và tăng cường dinh dưỡng. Tuy nhiên, ở các nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, bệnh có thể diễn tiến nặng, gây suy hô hấp cấp và đe dọa tính mạng. Các nhóm này cần được đánh giá và theo dõi y tế thay vì tự điều trị tại nhà. 

Các trường hợp không lây nhiễm

Một số trường hợp mắc viêm phổi nhưng không lây nhiễm từ người này sang người khác, bao gồm: 

- Viêm phổi do nấm: Viêm phổi do nấm không lây từ người sang người. Bệnh xảy ra khi người bệnh hít phải bào tử nấm từ môi trường bên ngoài (đất, phân chim, thực vật mục nát...). Những người làm việc tiếp xúc nhiều với môi trường này như nông dân, người làm vườn,... có nguy cơ phơi nhiễm bào tử nấm cao hơn người bình thường. Người suy giảm miễn dịch (HIV/AIDS, dùng corticosteroid kéo dài, ghép tạng) cũng là nhóm đặc biệt dễ mắc viêm phổi do nấm.

- Viêm phổi do hóa chất: Trên thực tế, nhiều trường hợp mắc bệnh viêm phổi là do tiếp xúc với hóa chất độc hại. Những chất độc hại này không chỉ gây tổn thương phổi mà còn gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Bác sĩ sẽ dựa vào loại hóa chất gây tổn thương phổi để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. 

2. Phòng ngừa lây nhiễm bệnh viêm phổi bằng cách nào?

Như vậy, với thắc mắc “viêm phổi có lây không”, câu trả lời là “có” với những những trường hợp mắc bệnh do vi khuẩn, virus. Do đó, người bệnh và những người thường xuyên chăm sóc, tiếp xúc với bệnh nhân không nên chủ quan. Dưới đây là một số gợi ý giúp bạn phòng ngừa lây nhiễm bệnh viêm phổi:

- Che miệng và mũi đúng cách: Người bệnh cần che miệng khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay, sau đó vứt khăn giấy ngay và rửa tay. Người chăm sóc bệnh nhân viêm phổi do vi khuẩn hoặc virus nên đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần.

- Xây dựng lối sống khoa học: Như ăn uống lành mạnh, tập thể dục mỗi ngày, ngủ đủ giấc và luôn giữ tinh thần lạc quan, tích cực,... Đây là lưu ý để bạn có hệ miễn dịch khỏe mạnh, phòng ngừa bệnh tật hiệu quả.

- Giữ ấm cơ thể: Khi cơ thể được giữ ấm, bạn có thể phòng tránh viêm phổi hiệu quả hơn. Bạn có thể giữ ấm cơ thể bằng cách mặc quần áo ấm, hạn chế hoạt động ngoài trời khi nhiệt độ quá thấp, tắm nhanh bằng nước ấm,...

Bạn nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường

- Khám sức khỏe định kỳ: Đây là biện pháp giúp bạn phát hiện sớm những bất thường trong cơ thể một cách nhanh nhất và chính xác nhất. Từ đó, có những biện pháp khắc phục kịp thời để bảo vệ sức khỏe một cách tốt nhất. 

- Tiêm phòng bệnh: Tiêm vaccine là biện pháp phòng ngừa viêm phổi hiệu quả được WHO và CDC khuyến cáo. Vaccine phế cầu khuẩn (PCV, PPSV23) được khuyến cáo cho trẻ em, người từ 65 tuổi trở lên và người có bệnh nền tim phổi mạn tính. Vaccine cúm nên tiêm hằng năm cho mọi người trên 6 tháng tuổi. Bạn nên hỏi bác sĩ hoặc cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn lịch tiêm phù hợp. 

3. Phương pháp điều trị viêm phổi

Tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Nếu không xác định được nguyên nhân gây viêm phổi, bác sĩ sẽ tập trung điều trị triệu chứng. Dưới đây là cách điều trị viêm phổi phổ biến: 

- Thuốc kháng sinh: Được áp dụng với những trường hợp bị viêm phổi do vi khuẩn. Kháng sinh sẽ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ sau khi thăm khám. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh, vì dùng sai có thể gây kháng thuốc và khiến tình trạng bệnh nặng hơn.

- Thuốc chống nấm: Được áp dụng với những trường hợp bị viêm phổi do nhiễm nấm.

Người bệnh cần dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ

- Thuốc kháng virus: Những trường hợp mắc viêm phổi do virus thường tự khỏi qua đường ăn uống, nghỉ ngơi và tăng cường sức đề kháng. Tuy nhiên, nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân dùng thuốc chống virus để giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh và sớm khỏi bệnh. Người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch... cần đến khám bác sĩ sớm thay vì tự điều trị tại nhà.

- Một số cách điều trị khác như liệu pháp oxy, truyền dịch tĩnh mạch, sử dụng các loại thuốc để kiểm soát triệu chứng bệnh,...

4. Lưu ý về cách chăm sóc sau điều trị viêm phổi

Để phòng ngừa nguy cơ tái phát, người bệnh viêm phổi sau điều trị cần lưu ý những điều sau:

- Tái khám định kỳ: Để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn và đưa ra biện pháp can thiệp kịp thời.

- Rèn luyện sức khỏe thể chất: Đây là lưu ý quan trọng để nâng cao sức đề kháng, phòng ngừa bệnh hiệu quả. 

- Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học và đầy đủ dưỡng chất: Đặc biệt, nên ưu tiên ăn rau xanh và uống nhiều nước. 

- Giữ vệ sinh cá nhân và không gian sống: Người bệnh cần đảm bảo vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà, vệ sinh răng miệng đúng cách, thường xuyên vệ sinh không gian sống.

Bạn nên thường xuyên rửa tay bằng dung dịch diệt khuẩn để phòng ngừa lây nhiễm bệnh 

Như vậy, bài viết đã giúp bạn giải đáp thắc mắc “bệnh viêm phổi có lây không” cũng như cách phòng ngừa lây nhiễm và điều trị bệnh. Nếu có những triệu chứng nghi ngờ bệnh và muốn đặt lịch khám với các bác sĩ chuyên khoa Hô hấp của Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn chi tiết.