1. Chấn thương gân kheo là gì?

Các cơ vùng sau đùi là một nhóm cơ gân nhỏ, nằm ở một góc bên phía sau đầu gối. Những cơ này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chuyển động quay của xương chày trên xương đùi và hạn chế nguy xương chày đầu gối dịch chuyển ra sau. 

Chấn thương gân kheo là tình trạng chấn thương các vùng cơ sau đùi thường xảy ra ở những người đã từng tổn thương dây chằng đầu gối hoặc các vận động viên. 

Chấn thương gân kheo thường gặp ở các vận động viên 

Khi bị chấn thương gân kheo, người bệnh thường xuất hiện những triệu chứng điển hình dưới đây: 

• Đau nhói ở khớp gối, nhất là khi phải mang vác vật nặng hoặc khi leo cầu thang bộ. 
• Đau khi thực hiện động tác gấp khớp gối hoặc đau khi ấn vào khớp gối. 
• Rất khó khăn và cảm thấy đau khi duỗi thẳng khớp gối. 
• Khi cử động khớp gối, nghe rõ có tiếng lạo xạo. 

Chấn thương gân kheo được chia thành nhiều cấp độ khác nhau dựa vào mức độ tổn thương. Cụ thể như sau: 

- Độ 1: Người bệnh bị tổn thương hoặc đứt một vài sợi cơ. Tình trạng này cũng có thể gây ảnh hưởng đến sức mạnh và độ bền của cơ. Người bệnh thường bị sưng, đau chân sau vài ngày bị chấn thương. Tuy nhiên, những trường hợp này vẫn có thể đi lại, gập khớp gối bình thường. 

- Độ 2: Người bệnh bị rách một nửa sợi cơ vùng sau đùi. Lúc này, bệnh nhân thường phải đối mặt với cơn đau cấp tính và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động của người bệnh. 

- Độ 3: Hơn một nửa số sợi cơ gân kheo bị sưng, đứt. Đây chính là nguyên nhân khiến người bệnh bị đau nghiêm trọng, rất khó khăn khi cử động và cần phải can thiệp phẫu thuật sớm. 

Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời hoặc người bệnh không được nghỉ ngơi đầy đủ, chấn thương cơ gân kheo có thể gây tổn thương gân nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc khác ở vùng khớp gối.

2. Nguyên nhân gây chấn thương gân kheo

Các cơ sau đùi hay cơ gân kheo có thể bị chấn thương vì những nguyên nhân sau đây: 

- Do người bệnh bị vấp ngã hoặc gặp tai nạn trong sinh hoạt, khi đang chơi thể thao hoặc khi đang tham gia giao thông ở tư thế duỗi thẳng đầu gối. 

- Các trường hợp vận động quá mức khiến căng cơ và chấn thương. 

- Trong quá trình vận động, khớp gối bị lệch sang một bên. 

- Ngoài ra, một số chấn thương xảy ra trong khớp gối cũng có thể gây ảnh hưởng đến cơ gân kheo, chẳng hạn như tình trạng đứt dây chằng chéo sau và đứt dây chằng chéo trước,...

3. Chẩn đoán chấn thương gân kheo

Nếu tình trạng sưng đau ngày càng nghiêm trọng, vết thương không có biểu hiện lành và xuất hiện kèm theo những triệu chứng tím lạnh hay tê bì ở chân,... bạn nên đi khám sớm. 

Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ kiểm tra triệu chứng lâm sàng và chỉ định người bệnh thực hiện một số phương pháp như chụp cộng hưởng từ siêu âm để đánh giá tình trạng tổn thương và loại trừ một số nguyên nhân gây khác cũng có thể gây đau cơ vùng sau đùi. 

4. Điều trị chấn thương gân kheo bằng cách nào?

Dưới đây là một số phương pháp thường được áp dụng trong điều trị chấn thương gân kheo:

Chăm sóc tại nhà

Với những trường hợp không quá nghiêm trọng, bác sĩ có thể hướng dẫn cách chăm sóc cho người bệnh ngay tại nhà. Cụ thể như sau: 

- Nghỉ ngơi đầy đủ: Trong thời gian bị chấn thương, người bệnh cần được nghỉ ngơi đầy đủ, không nên vận động mạnh để tránh gây đau và khiến cho chấn thương càng trở nên nghiêm trọng hơn. 

Người bệnh cần nghỉ ngơi khi bị chấn thương gân kheo

- Chườm lạnh: Người bệnh nên chườm lạnh sau chấn thương để giảm sưng, đau. Trong khoảng 24 đến 48 giờ đầu sau khi gặp chấn thương, bạn có thể chườm đá trong vòng 10 phút. Lưu ý, nên bọc đá trong khăn sạch trước khi chườm hoặc dùng túi chườm, không nên chườm đá trực tiếp lên vết thương để tránh bị bỏng lạnh. Nếu triệu chứng bệnh cải thiện, bạn có thể giảm số lần chườm.

- Băng ép đầu gối giúp giảm sưng và bảo vệ vùng bị chấn thương.

Uống thuốc

Nếu người bệnh bị đau nhức nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc phù hợp, trong đó, bao gồm thuốc chống viêm không steroid (NSAID), ibuprofen… 

Vật lý trị liệu

Tác dụng của những bài tập vật lý trị liệu là bảo vệ khớp gối, phòng ngừa nguy cơ biến dạng khớp gối. Những bài tập thường được bác sĩ chỉ định cho người bệnh là bài tập tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu nhằm giảm căng cơ gân kheo.

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể điều trị cho bệnh nhân bằng một số phương pháp như siêu âm, xoa bóp, áp dụng liệu pháp sóng xung kích,.. để giúp vết thương phục hồi nhanh hơn. 

Phẫu thuật

Khi những phương pháp nêu trên không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Bên cạnh đó, những người bệnh bị mất ổn định cơ vùng đùi hoặc tổn thương các cấu trúc liên quan khác, người bệnh cũng cần được phẫu thuật để ngăn ngừa những biến chứng nghiêm trọng. Sau điều trị, bệnh nhân cần hạn chế tập luyện trong khoảng 6 tuần và không nên chạy khi chân vẫn đau. 

5. Hướng dẫn phòng ngừa chấn thương gân kheo

Để hạn chế nguy cơ bị chấn thương gân kheo, các vận động viên cần lưu ý những vấn đề sau: 

- Trước khi tập luyện bất cứ một môn thể thao nào, bạn cần khởi động ít nhất 10 phút. 

- Trước và sau khi vận động, vận động viên cần thực hiện một số bài tập như kéo căng, uốn cong khoảng 3 đến 5 phút .

- Tránh vận động quá sức. 

- Lựa chọn giày dép có kích cỡ phù hợp. 

- Áp dụng chế độ ăn khoa học và tốt cho cơ bắp. 

Cần khởi động trước khi tập luyện để tránh bị chấn thương cơ vùng sau đùi

Trên đây là những thông tin về triệu chứng, nguyên nhân gây chấn thương gân kheo và một số giải pháp khắc phục cũng như phòng ngừa bệnh. Nếu có những biểu hiện bất thường sau khi gặp chấn thương, bạn có thể đặt lịch khám sớm với các bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua tổng đài 1900 56 56 56.