Nổi hạch ở xương quai hàm trái: Dấu hiệu lành tính hay cảnh báo bệnh lý?

1. Nổi hạch ở xương quai hàm trái có đáng lo ngại không?

Hạch bạch huyết là cấu phần quan trọng của hệ miễn dịch và hiện diện tại nhiều vùng trên cơ thể. Trong đó, khu vực dưới hàm và dọc hai bên cổ có mật độ hạch tương đối cao. Những hạch này đảm nhiệm vai trò sàng lọc, phát hiện và loại bỏ các yếu tố có khả năng gây hại, chẳng hạn như vi khuẩn, virus hoặc các tế bào bất thường.

Khi xảy ra viêm hoặc nhiễm trùng tại vùng miệng, răng, họng hay tai, hạch ở khu vực xương quai hàm trái có thể tăng kích thước. Lúc này, người bệnh có thể sờ thấy một khối nhỏ dưới da, mềm hoặc hơi đau khi chạm vào.

Trong đa số trường hợp, đây là phản ứng của cơ thể trước tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng và sẽ nhỏ lại khi nguyên nhân được kiểm soát. Tuy nhiên, hạch sưng không phải trường hợp nào cũng là biểu hiện lành tính. Những hạch có đặc điểm cứng, ít di động, không đau hoặc tồn tại trong thời gian dài cần được đánh giá cẩn thận vì có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn.

Hạch vùng dưới hàm thường sưng lên khi hệ miễn dịch phản ứng với viêm hoặc nhiễm trùng ở khu vực đầu - mặt - cổ

2. Vì sao xuất hiện hạch ở vùng xương quai hàm trái?

Nổi hạch ở xương quai hàm trái có thể xuất phát từ tình trạng viêm nhiễm hoặc liên quan đến một số bệnh lý khác. Để xác định nguyên nhân, cần xem xét đặc điểm của hạch cùng các triệu chứng đi kèm. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp:

2.1. Viêm nhiễm vùng tai - mũi - họng và răng miệng

Đây là nguyên nhân gặp nhiều nhất. Các tình trạng viêm nhiễm ở tai, mũi, họng hoặc răng miệng như viêm họng, viêm amidan, viêm tai giữa, sâu răng hay áp xe răng có thể kích thích hệ bạch huyết hoạt động mạnh hơn, làm hạch vùng quai hàm sưng lên. 

Trong những trường hợp này, hạch thường xuất hiện đồng thời với các triệu chứng của bệnh lý nguyên nhân như đau họng, đau răng, nuốt vướng hoặc sốt. Sau khi tình trạng viêm được kiểm soát bằng điều trị phù hợp, kích thước hạch thường giảm dần và có thể biến mất sau một thời gian theo dõi. 

Các bệnh lý tai, mũi, họng có thể khiến hạch dưới hàm sưng to

2.2. Bệnh lý tự miễn

Một số rối loạn miễn dịch cũng có thể gây tình trạng hạch to kéo dài. Trong đó, lupus ban đỏ hệ thống hoặc viêm khớp dạng thấp khiến hệ miễn dịch phản ứng bất thường, từ đó gây sưng hạch tại nhiều vị trí, bao gồm vùng dưới hàm.

2.3. Lao hạch

Lao hạch là bệnh lý do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Hạch do lao thường tồn tại trong thời gian dài, chậm xẹp và có thể đi kèm các biểu hiện như sốt nhẹ, ho kéo dài hoặc mệt mỏi. Do tiến triển tương đối âm thầm, nhiều người dễ nhầm lẫn lao hạch với tình trạng sưng hạch thông thường. Vì vậy, nếu hạch kéo dài nhiều tuần mà không cải thiện, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

2.4. Bệnh lý ác tính

Trong một số trường hợp, nổi hạch vùng quai hàm trái có thể là dấu hiệu của các bệnh lý ác tính như ung thư vòm họng, ung thư hạch hoặc bệnh bạch cầu. Những hạch này thường có xu hướng cứng, ít đau, khó di động và không tự biến mất theo thời gian. Người bệnh cũng có thể xuất hiện các triệu chứng như sụt cân bất thường, sốt kéo dài, đổ mồ hôi về đêm hoặc mệt mỏi.

3. Chẩn đoán, điều trị và khi nào cần đi khám?

Nếu hạch vùng xương quai hàm trái kéo dài không giảm hoặc có những biểu hiện bất thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Thông thường, người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm máu nhằm đánh giá tình trạng viêm hoặc phát hiện bất thường của tế bào máu. Siêu âm hạch giúp nhận định kích thước, hình thái và đặc điểm bên trong của hạch. Khi cần khảo sát phạm vi tổn thương rộng, chụp CT vùng cổ có thể được chỉ định. Nếu hạch có dấu hiệu nghi ngờ ác tính, sinh thiết sẽ được thực hiện để xác định bản chất tế bào.

Việc điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Hạch do viêm nhiễm thường được kiểm soát bằng điều trị bệnh lý nguyên phát kết hợp thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Nếu nguyên nhân là lao hạch, người bệnh cần tuân thủ phác đồ thuốc chống lao trong thời gian quy định. Với các bệnh lý ung thư, hướng điều trị có thể bao gồm phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị tùy từng trường hợp.

Bên cạnh đó, người bệnh không nên tự ý nắn bóp hoặc chích hạch vì có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và gây khó khăn cho việc đánh giá tổn thương. Người bệnh nên đi khám nếu hạch xuất hiện một trong các dấu hiệu bất thường sau:

• Hạch vẫn tồn tại sau 2 - 4 tuần ngay cả khi nguyên nhân viêm đã được giải quyết và không có dấu hiệu thu nhỏ;
• Kích thước hạch lớn trên 2cm hoặc tiếp tục tăng dần;
• Hạch rắn chắc, khó di động, không đau khi sờ;
• Đi kèm các biểu hiện toàn thân như sốt kéo dài, sụt cân, vã mồ hôi về đêm, đau tai dai dẳng hoặc khó thở.

Siêu âm giúp kiểm tra kích thước và đặc điểm của hạch bạch huyết. 

Nổi hạch ở xương quai hàm trái thường là phản ứng của cơ thể trước tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng và đa số có tiên lượng tốt. Tuy nhiên, nếu hạch kéo dài, ngày càng to, cứng hoặc đi kèm các triệu chứng toàn thân bất thường, người bệnh không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ bỏ sót các bệnh lý nghiêm trọng. 

Nếu có thắc mắc cần giải đáp, tư vấn hoặc nhu cầu thăm khám sức khỏe tổng quát, tầm soát ung thư, bạn đọc hãy liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.