1. Trẻ bị tim bẩm sinh là như thế nào?

tim bẩm sinh là tình trạng cấu trúc tim hoặc các mạch máu lớn của tim bị khiếm khuyết ngay từ khi trẻ còn trong bụng mẹ. Những bất thường này có thể xảy ra ở van tim, vách tim, buồng tim hoặc các mạch máu ra vào tim.

Ở trẻ bị tim bẩm sinh, bệnh có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, phổ biến nhất gồm: thông liên thất, thông liên nhĩ, hẹp van động mạch phổi, tứ chứng Fallot,... 

2. Nguyên nhân khiến trẻ bị tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ thường xuất phát từ:

2.1. Yếu tố di truyền

Di truyền nguyên nhân thường gặp ở nhóm trẻ mắc bệnh lý này. Nếu trong gia đình có người mắc bệnh tim bẩm sinh hoặc các hội chứng di truyền, nguy cơ trẻ bị tim bẩm sinh sẽ cao hơn bình thường.

Yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ khiến trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh

2.2. Sức khỏe của mẹ trong thai kỳ

Mẹ bị nhiễm virus, đái tháo đường không kiểm soát tốt hoặc mắc bệnh mạn tính trong thời gian mang thai có thể làm tăng nguy cơ dị tật tim ở thai nhi.

Ngoài ra, mẹ bầu sử dụng rượu bia, thuốc lá, ma túy hoặc một số loại thuốc không an toàn, tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc phóng xạ trong thời kỳ mang thai đều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tim của thai nhi.

2.3. Nguyên nhân không xác định

Có những trẻ bị tim bẩm sinh nhưng không thể xác định nguyên nhân. Nhiều trẻ sinh ra trong điều kiện thai kỳ hoàn toàn bình thường, mẹ không mắc bệnh, không dùng thuốc hay tiếp xúc với yếu tố nguy cơ nào nhưng trẻ vẫn mắc dị tật tim. Các chuyên gia cho rằng điều này có thể liên quan đến sự rối loạn hình thành tim trong những tuần đầu của thai kỳ.

3. Cách thức nhận diện sớm sự tồn tại bệnh tim bẩm sinh ở trẻ

Có thể nhận diện sớm Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ thông qua:

3.1. Nhận diện qua dấu hiệu bệnh

Thông thường, dị tật tim thai có thể nhận biết từ trong thai kỳ, ở giai đoạn tuần thứ 18 đến 23. Trường hợp sau sinh, nếu quan sát thấy các dấu hiệu sau, cha mẹ có thể nghi ngờ trẻ bị tim bẩm sinh:

• Đối với trẻ sơ sinh: 

Ngay sau sinh, trẻ bị tim bẩm sinh có thể xuất hiện các biểu hiện như:

- Da môi, đầu ngón tay tím tái.

- Thở nhanh, thở gấp, khó thở.

- Bú kém, nhanh mệt khi bú.

- Cân nặng tăng chậm.

• Đối với trẻ lớn:

Khi trẻ lớn dần, các dấu hiệu của bệnh tim thường trở nên rõ ràng hơn:

- Hay bị mệt, ít vận động.

- Đổ mồ hôi nhiều khi chơi hoặc ngủ.

- Chậm phát triển thể chất hơn bạn bè cùng độ tuổi.

- Hay bị viêm phổi, nhiễm trùng hô hấp tái diễn.

Trẻ bị tim bẩm sinh rất dễ mệt mỏi, lười tham gia hoạt động thể chất

3.2. Nhận diện qua thăm khám, chẩn đoán cận lâm sàng

Đối với trẻ có dấu hiệu tim bẩm sinh, khi thăm khám tại cơ sở y tế, để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ dựa vào:

• Nghe tim: Phát hiện tiếng thổi tim bất thường - dấu hiệu dễ thấy ở trẻ bị tim bẩm sinh.
• Siêu âm tim: Đánh giá cấu trúc tim, bất thường dòng máu và mức độ tổn thương tim.
• Các kiểm tra khác: Tùy từng trường hợp, trẻ có thể được chỉ định: điện tâm đồ, chụp X-quang tim phổi, chụp CT-Scanner hoặc MRI tim.

4. Phương pháp điều trị đối với trẻ bị tim bẩm sinh

Tùy vào loại dị tật mà trẻ mắc phải, mức độ và tình trạng sức khỏe của trẻ, bác sĩ sẽ có phương án điều trị phù hợp cho trẻ bị tim bẩm sinh:

4.1. Theo dõi và điều trị nội khoa

Với những trường hợp tim bẩm sinh nhẹ, trẻ thường chỉ cần:

• Thăm khám để theo dõi tình trạng tim mạch định kỳ.
• Dùng thuốc hỗ trợ chức năng tim mạch.
• Điều chỉnh chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho trẻ. 

Hầu hết những trường hợp này bệnh có thể tự cải thiện theo thời gian mà không cần can thiệp phẫu thuật.

4.2. Can thiệp tim mạch ít xâm lấn

Một số dị tật tim có thể được điều trị bằng phương pháp can thiệp qua ống thông, không cần mổ hở lồng ngực như:

• Trẻ bị thông liên nhĩ, thông liên thất với kích thước nhỏ hoặc trung bình.
• Còn ống động mạch
• Hẹp van tim mức độ nhẹ hoặc vừa.
• Một số dị tật mạch máu đơn giản.

Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả siêu âm tim, cân nặng, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ để quyết định có thể can thiệp hay không. Phương pháp này giúp hạn chế đau cho trẻ, khả năng hồi phục nhanh và ít biến chứng.

4.3. Phẫu thuật tim

Đối với các trường hợp tim bẩm sinh nặng, phẫu thuật là giải pháp bắt buộc. Nhờ sự phát triển của y học, tỷ lệ thành công của phẫu thuật tim bẩm sinh ngày càng cao, giúp nhiều trẻ có cơ hội sống khỏe mạnh lâu dài.

Tùy vào dạng bệnh tim bẩm sinh mắc phải và tình trạng sức khỏe của trẻ bác sĩ sẽ có phương án điều trị phù hợp

5. Chăm sóc và theo dõi lâu dài cho trẻ bị tim bẩm sinh

Sau điều trị, trẻ bị bệnh tim bẩm sinh cần được chăm sóc đúng cách để tăng khả năng hồi phục và hạn chế xảy ra biến chứng. Trẻ cần có chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, dễ tiêu hóa để tăng cân và phát triển tốt hơn. Trẻ sơ sinh cần theo dõi khả năng bú và cân nặng thường xuyên.

Ngay cả khi đã điều trị ổn định, trẻ bị tim bẩm sinh vẫn cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng tim, phát hiện sớm biến chứng và can thiệp kịp thời. Cha mẹ cũng nên khuyến khích trẻ vận động nhẹ nhàng, phù hợp với tình trạng tim mạch, tạo môi trường sống tích cực để trẻ phát triển toàn diện.

Trẻ bị tim bẩm sinh vẫn có thể được điều trị tích cực, hồi phục tốt nếu phát hiện sớm và thực hiện đúng chỉ dẫn điều trị, chăm sóc sau điều trị của bác sĩ chuyên khoa.

Nếu nghi ngờ trẻ có biểu hiện bất thường về tim mạch, cha mẹ có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56, đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC để trẻ được chẩn đoán đúng tình trạng bệnh, có có cơ hội điều trị thành công và phát triển khỏe mạnh.