Uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa là làm sao? Nên xử trí thế nào?

1. Nhiễm sán chó và triệu chứng ngứa da

sán chó là thuật ngữ thường được dùng để chỉ tình trạng nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo. Khi ấu trùng hoặc các thành phần của ký sinh trùng kích thích hệ miễn dịch, cơ thể có thể tạo ra phản ứng viêm và giải phóng các chất trung gian gây dị ứng. Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như ngứa da từng đợt hoặc kéo dài, nổi mề đay, xuất hiện các mảng đỏ trên da, cảm giác châm chích khó chịu,... 

Ngứa da chủ yếu liên quan đến phản ứng miễn dịch của cơ thể đối với sự xâm nhập của ấu trùng sán. Người bệnh có thể bị ngứa từng đợt hoặc kéo dài, ngứa ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể và đôi khi kèm theo nổi mề đay, sẩn đỏ. Tuy nhiên, ngứa không phải triệu chứng đặc hiệu của nhiễm sán chó, bởi nhiều bệnh da liễu và tình trạng dị ứng khác cũng có thể biểu hiện tương tự.

Ngứa có thể là dấu hiệu nhiễm sán chó nhưng cũng có nguy cơ do bệnh lý khác

2. Uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa là làm sao?

Tình trạng ngứa kéo dài sau khi uống thuốc điều trị sán chó có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như:

2.1. Thuốc cần thời gian mới phát huy tác dụng

Thuốc điều trị ký sinh trùng không phải lúc nào cũng làm triệu chứng biến mất ngay sau vài liều sử dụng. Sau khi ký sinh trùng bị tác động, phản ứng viêm và miễn dịch trong cơ thể có thể vẫn tiếp diễn ra.

Vì vậy, người bệnh có thể vẫn cảm thấy ngứa trong những ngày đầu hoặc trong quá trình điều trị. 

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, một đợt điều trị thường kéo dài 14 - 21 ngày và có thể cần lặp lại tối đa 3 đợt, mỗi đợt cách nhau khoảng 1 tháng, tùy theo mức độ đáp ứng. Do đó, việc ngứa chưa hết ngay sau một đợt thuốc không đồng nghĩa với thất bại điều trị. Thay vào đó, bác sĩ sẽ đánh giá lại triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm trước khi quyết định có cần tiếp tục đợt điều trị khác hay không.

2.2. Phản ứng viêm vẫn còn tiếp diễn

Ký sinh trùng có thể kích thích hệ miễn dịch trong thời gian dài. Ngay cả khi việc điều trị đang có hiệu quả, các chất trung gian gây viêm và dị ứng vẫn có thể khiến người bệnh tiếp tục ngứa.

Triệu chứng da không chỉ phụ thuộc vào số lượng ký sinh trùng mà còn phụ thuộc vào mức độ đáp ứng của hệ miễn dịch của từng người. Vì thế, cùng nhiễm sán chó nhưng mức độ ngứa ở mỗi bệnh nhân không giống nhau.

Nếu uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa nhưng mức độ ngứa giảm dần, không xuất hiện triệu chứng mới và sức khỏe ổn định, người bệnh nên tiếp tục theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.

2.3. Chẩn đoán ban đầu chưa chính xác

Không phải cứ tiếp xúc với chó, mèo hoặc có biểu hiện ngứa là chắc chắn nhiễm “sán chó”. Một số bệnh do ký sinh trùng có biểu hiện khá giống nhau và bệnh da liễu thông thường cũng có thể gây ngứa.

Việc chẩn đoán bệnh ký sinh trùng không nên chỉ dựa vào một triệu chứng hoặc một xét nghiệm đơn lẻ. Một số xét nghiệm kháng thể có thể vẫn dương tính trong thời gian dài và không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác tình trạng nhiễm ký sinh trùng đang hoạt động.

Một ca bệnh chỉ được xác định khi có yếu tố dịch tễ hoặc triệu chứng gợi ý kết hợp với ít nhất một trong các bằng chứng khách quan: 

- Xét nghiệm ELISA IgG dương tính.

- Tăng bạch cầu ái toan trong máu. 

- Hình ảnh học phù hợp.

- Xét nghiệm sinh học phân tử. 

Vì vậy, nếu chỉ dựa vào kết quả kháng thể dương tính đơn lẻ mà chưa đối chiếu đầy đủ các tiêu chí này, chẩn đoán có thể chưa phản ánh đúng tình trạng bệnh hiện tại.

Do đó, nếu uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa, bác sĩ có thể xem xét lại toàn bộ thông tin như triệu chứng hiện tại, thời gian bị ngứa, tiền sử tiếp xúc với chó, mèo, kết quả xét nghiệm trước đó,... 

Xét nghiệm ký sinh trùng không chính xác có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị

2.4. Phản ứng không mong muốn với thuốc điều trị

Trong một số trường hợp, chính loại thuốc đang sử dụng có thể gây phản ứng dị ứng hoặc tác dụng không mong muốn trên da. Lúc này, người nhiễm sán có thể bị ngứa, phát ban hoặc nổi mề đay sau khi dùng thuốc.

3. Đã uống thuốc trị sán chó nhưng vẫn bị ngứa, cần làm gì?

Khi uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa, người bệnh cần bình tĩnh theo dõi tình trạng sức khỏe và các biểu hiện toàn thân, đồng thời chú ý:

3.1. Không tự ý tăng liều hoặc đổi thuốc

Do uống thuốc nhưng vẫn bị ngứa nên không ít người lầm tưởng rằng thuốc chưa đủ hiệu quả, tự tăng liều hoặc điều trị kéo dài. Việc làm này tiềm ẩn rất nhiều nguy hại cho sức khỏe. 

Thuốc điều trị ký sinh trùng cần được sử dụng đúng loại, đúng liều và đúng thời gian theo chỉ định. Tự ý dùng trong thời gian dài hoặc tăng liều vừa không cải thiện tình trạng ngứa vừa dễ gặp phải tác dụng phụ.

Người bệnh cần dùng thuốc trị sán chó theo đơn đã được bác sĩ chỉ định 

3.2. Chăm sóc da đúng cách

Gãi nhiều có thể làm da trầy xước, tăng nguy cơ viêm nhiễm và khiến cảm giác ngứa trở nên nặng hơn. Người bệnh nên:

- Cắt ngắn móng tay để tránh gãi ngứa làm tổn thương da.

- Tránh tắm nước quá nóng. 

- Chăm sóc da bằng sản phẩm dịu nhẹ.

- Nếu da khô, hãy chọn sản phẩm lành tính để dưỡng ẩm.

- Mặc quần áo mềm, thoáng.

- Tránh các sản phẩm dễ gây kích ứng nếu nghi ngờ dị ứng.

Bên cạnh chăm sóc da tại nhà, người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ về việc dùng thuốc kháng histamin để giảm ngứa tạm thời trong lúc chờ thuốc đặc trị phát huy tác dụng. Trường hợp viêm da hoặc dị ứng nặng hơn, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thêm corticosteroid. 

Người bệnh không nên tự ý mua thuốc uống hoặc bôi (kể cả thuốc kháng histamin, corticoid) khi chưa có chỉ định. Vì điều này có thể gây che lấp triệu chứng hoặc tương tác không mong muốn với thuốc đang điều trị.

3.3. Thông báo cho bác sĩ hoặc thăm khám ngay

Nếu uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa trong thời gian dài hoặc tăng rõ rệt trong quá trình điều trị, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ. Đặc biệt, cần lưu ý các dấu hiệu như phát ban lan rộng, phù mặt, sưng môi hoặc khó thở để đến bệnh viện ngay vì đây có thể là biểu hiện của phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Người bệnh nên mang theo các kết quả xét nghiệm trước đó, đơn thuốc đang dùng và thông tin về thời gian sử dụng thuốc để bác sĩ có cơ sở đánh giá đầy đủ hơn.

Uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa không nhất thiết có nghĩa là cơ thể vẫn còn sán hoặc thuốc không hiệu quả. Ngứa có thể liên quan đến phản ứng miễn dịch sau nhiễm ký sinh trùng, bệnh da liễu, dị ứng, tác dụng không mong muốn của thuốc hoặc nguyên nhân khác.

Nếu gặp phải triệu chứng này trong quá trình điều trị sán chó, quý khách hàng có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn, hỗ trợ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC.