1. Giải đáp thắc mắc uống thuốc với sữa được không?

Nhiều người cho rằng việc uống thuốc cùng sữa sẽ giúp giảm cảm giác khó chịu và vị đắng khi uống thuốc. Vậy nhưng liệu uống thuốc với sữa được không? Câu trả lời là phần lớn các loại thuốc đều không phù hợp để dùng chung với sữa vì:

• Các khoáng chất trong sữa làm giảm khả năng hấp thu thuốc: Canxi và magie có thể kết hợp với hoạt chất trong thuốc, tạo thành phức chất khó hấp thu, khiến thuốc vào cơ thể ít hơn so với cần thiết.
• Sữa làm thuốc phát huy tác dụng kém đi: Khi thuốc không được hấp thu đầy đủ, hiệu quả điều trị có thể giảm rõ rệt, đặc biệt là với kháng sinh, thuốc sắt hoặc thuốc điều trị loãng xương.
• Chất béo trong sữa làm chậm quá trình hấp thu: Sữa, nhất là sữa nguyên kem, có thể khiến thuốc tan và hấp thu chậm hơn, dẫn đến tác dụng đến muộn hoặc không ổn định.
• Protein trong sữa có thể “giữ” hoạt chất của thuốc: Một số thành phần trong sữa như protein casein dễ liên kết với thuốc, làm giảm lượng thuốc tự do có thể phát huy tác dụng trong cơ thể.
• Tăng nguy cơ tương tác thuốc không mong muốn: Việc uống thuốc với sữa không đúng cách có thể làm thay đổi cơ chế hoạt động của thuốc, tiềm ẩn nguy cơ giảm hiệu quả hoặc tăng tác dụng phụ.

Giải đáp thắc mắc uống thuốc với sữa được không là không nên vì tác dụng của thuốc dễ bị vô hiệu hóa

2. Những nhóm thuốc nào dễ vô hiệu khi dùng với sữa

Tuy là một thức uống dinh dưỡng như sữa lại làm vô hiệu hóa tác dụng của rất nhiều loại thuốc. Trong đó, những nhóm thuốc bị ảnh hưởng nhiều nhất mà bạn nhất định phải biết là:

2.1. Nhóm thuốc kháng sinh

Kháng sinh là nhóm thuốc rất dễ bị giảm hiệu quả khi uống cùng sữa, đặc biệt là một số loại kháng sinh thuộc nhóm Tetracyclines (như Doxycycline) và Fluoroquinolones (như Ciprofloxacin, Levofloxacin. Canxi và protein casein trong sữa có thể kết hợp với hoạt chất của thuốc, tạo thành dạng khó hấp thu, khiến thuốc không đi vào máu đủ liều lượng cần thiết. 

Khi đó, vi khuẩn không bị tiêu diệt hoàn toàn, bệnh có thể lâu khỏi hơn và thậm chí làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Đây là lý do vì sao nhiều loại kháng sinh luôn được khuyên uống với nước lọc và cần uống cách thời điểm dùng sữa ít nhất 1 giờ trước hoặc 2 giờ sau đó. Riêng với Doxycycline, dù ít bị ảnh hưởng bởi canxi hơn các loại Tetracycline cũ, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nên duy trì khoảng cách này để đạt nồng độ thuốc tối ưu.

Thuốc kháng sinh dễ bị giảm hiệu quả khi uống với sữa

2.2. Nhóm thuốc bổ sung sắt

Thuốc bổ sung sắt vốn đã không dễ hấp thu nên khi uống cùng sữa, tình trạng này lại càng rõ rệt hơn. Canxi trong sữa cạnh tranh trực tiếp với sắt trong quá trình hấp thu tại ruột, khiến lượng sắt mà cơ thể thực sự nhận được giảm đi đáng kể. 

Thực tế, không ít người uống thuốc sắt đều đặn nhưng tình trạng thiếu máu cải thiện rất chậm. Nguyên nhân dẫn điều này đôi khi không nằm ở liều thuốc mà là do chính thói quen uống thuốc cùng sữa hoặc dùng sữa ngay sau khi uống thuốc. Để tối ưu hóa hiệu quả, hãy uống thuốc sắt khi bụng đói với nước lọc hoặc nước cam (giàu Vitamin C giúp hấp thu sắt tốt hơn) và tránh xa các sản phẩm từ sữa ít nhất 2 giờ.

2.3. Nhóm thuốc tuyến giáp

Thuốc điều trị tuyến giáp, đặc biệt là thuốc Levothyroxine dùng cho người suy giáp rất nhạy cảm với một số loại đồ uống, thực phẩm. Chỉ cần uống thuốc cùng sữa hoặc thực phẩm giàu canxi, khả năng hấp thu thuốc đã có thể bị ảnh hưởng. 

Khi thuốc không được hấp thu đầy đủ, nồng độ hormone tuyến giáp trong cơ thể dễ bị dao động, khiến người bệnh vẫn cảm thấy mệt mỏi, uể oải hoặc tăng cân dù vẫn uống thuốc đều đặn mỗi ngày. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo người bệnh nên đợi ít nhất 4 giờ sau khi uống Levothyroxine mới được tiêu thụ sữa hoặc các thực phẩm và thực phẩm chức năng giàu canxi.

Hiệu quả tác dụng của thuốc tuyến giáp cũng bị ảnh hưởng khi dùng với sữa

2.4. Nhóm vitamin

Vitamin thường được xem là dễ uống và ít gây phản ứng cho cơ thể nhưng thực tế không phải loại vitamin nào cũng phù hợp để dùng chung với sữa. Một số vitamin tổng hợp hoặc chế phẩm có chứa khoáng chất như sắt, kẽm và magie có thể bị canxi trong sữa làm giảm khả năng hấp thu. Điều này khiến việc bổ sung vitamin không đạt hiệu quả như mong muốn. 

Trong khi đó, cũng có những vitamin (như vitamin A, D, E, K) cần chất béo trong sữa để hấp thu tốt hơn. Chính vì vậy, việc có nên uống vitamin với sữa hay không phụ thuộc vào thành phần cụ thể của viên uống, tốt nhất bạn nên kiểm tra nhãn sản phẩm để xem có chứa sắt hoặc canxi hay không trước khi dùng chung với sữa.

2.5. Nhóm thuốc trị loãng xương

Thuốc điều trị loãng xương là nhóm thuốc đặc biệt “kỵ” sữa, đặc biệt là nhóm Bisphosphonates (như Alendronate, Risedronate, Ibandronate. Chỉ cần uống thuốc cùng sữa hoặc ăn thực phẩm giàu canxi ngay sau đó, thuốc có thể gần như không được hấp thu. Điều này đồng nghĩa với việc người bệnh uống thuốc đều nhưng hiệu quả điều trị lại không đạt như mong đợi. Đó là lý do vì sao các thuốc trị loãng xương nhóm này thường được chỉ định uống vào buổi sáng sớm, ít nhất 30 đến 60 phút trước khi ăn hoặc uống bất cứ thứ gì khác (bao gồm cả sữa) và chỉ được uống với nước lọc.

Không nên uống thuốc trị loãng xương với sữa

2.6. Nhóm thuốc trị HIV và thuốc tâm thần

Trong điều trị HIV, việc duy trì nồng độ thuốc ổn định trong máu là yếu tố vô cùng quan trọng. Một số thuốc kháng virus như Dolutegravir hoặc Elvitegravir có thể bị ảnh hưởng bởi khoáng chất hoặc chất béo trong sữa, làm thay đổi khả năng hấp thu thuốc. Nếu nồng độ thuốc không đủ, virus có thể không bị kiểm soát hoàn toàn, từ đó làm tăng nguy cơ kháng thuốc. 

Ngoài ra, thuốc điều trị rối loạn lưỡng cực như Lithium (Lithobid) cũng có thể tương tác với sữa, làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu.

Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ rất chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ, bao gồm cả việc có nên uống thuốc cùng sữa hay không.

3. Trường hợp nào thuốc có thể dùng với sữa?

Sữa thường không được khuyến cáo dùng chung với thuốc vì có thể gây tương tác làm giảm hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể dùng kết hợp trong một số trường hợp sau:

• Thuốc dễ gây kích ứng dạ dày: Một số thuốc có thể gây cồn cào, buồn nôn khi uống lúc đói có thể dùng cùng sữa để bảo vệ niêm mạc dạ dày, miễn là hoạt chất không bị sữa làm giảm hấp thu.
• Thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs): Khi có chỉ định của bác sĩ, sữa có thể giúp giảm kích ứng đường tiêu hóa, giúp người bệnh dễ chịu hơn trong quá trình dùng thuốc.
• Thuốc dùng cho trẻ nhỏ hoặc người khó nuốt: Trong một số trường hợp đặc biệt, việc uống thuốc cùng một lượng sữa phù hợp có thể giúp người bệnh dễ dùng thuốc hơn nhưng cần đảm bảo thuốc đó an toàn khi dùng chung với sữa.
• Thuốc có hướng dẫn cụ thể được dùng với sữa: Nếu trên tờ hướng dẫn sử dụng hoặc theo chỉ định của bác sĩ, dược sĩ cho phép uống thuốc cùng sữa, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thực hiện theo đúng hướng dẫn.

Một số ít loại thuốc vẫn có thể dùng được với sữa

4. Hướng dẫn cách uống thuốc hiệu quả bạn nên biết

Uống thuốc đúng cách là yếu tố quan trọng giúp thuốc phát huy hiệu quả điều trị và hạn chế tác dụng không mong muốn. Do đó, dưới đây là cách dùng thuốc đúng bạn nên áp dụng:

• Quy tắc "2 giờ": Đối với hầu hết các loại thuốc có tương tác với sữa, hãy cố gắng uống thuốc cách thời điểm dùng sữa ít nhất 2 giờ (trừ thuốc tuyến giáp cần cách 4 giờ).
• Nước lọc là lựa chọn an toàn nhất khi uống thuốc vì không gây tương tác làm giảm tác dụng thuốc.
• Không tự ý nghiền, bẻ hoặc nhai thuốc, đặc biệt với các thuốc được thiết kế giải phóng hoạt chất từ từ.
• Uống thuốc đúng liều, đủ thời gian là bắt buộc. Khi có thắc mắc, người bệnh nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng hoặc trao đổi trực tiếp với bác sĩ, dược sĩ để đảm bảo dùng thuốc an toàn và hiệu quả.

Về cơ bản, uống thuốc với sữa được không còn phụ thuộc vào từng loại thuốc cụ thể và hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Để an toàn và đạt hiệu quả điều trị tối ưu, bạn nên ưu tiên uống thuốc với nước lọc và chỉ dùng chung với sữa khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ chuyên khoa. Nếu có nhu cầu đặt lịch thăm khám sức khỏe tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ cụ thể hơn.