1. Xét nghiệm tủy là gì? 

Xét nghiệm tủy (hay còn gọi là xét nghiệm tủy xương) là kỹ thuật y khoa được thực hiện nhằm lấy một lượng nhỏ dịch tủy hoặc mô tủy xương để phân tích trong phòng xét nghiệm. Thông qua việc quan sát và đánh giá các tế bào trong tủy xương, bác sĩ có thể xác định tình trạng hoạt động của hệ tạo máu cũng như phát hiện nhiều bệnh lý liên quan đến máu và tủy xương.

tủy xương là tổ chức mô mềm nằm sâu bên trong cấu trúc xương của cơ thể. Trong thực hành lâm sàng, vị trí được ưu tiên để thực hiện thủ thuật là mào chậu sau (vùng xương chậu phía sau), vì dễ tiếp cận, an toàn và cho mẫu tủy chất lượng tốt. Xương ức có thể được dùng trong một số trường hợp đặc biệt ở người lớn khi không thể chọc ở vùng chậu. Đây là “nhà máy sản xuất tế bào máu” của cơ thể, nơi tạo ra ba loại tế bào máu chính gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Khi tủy xương gặp bất thường, quá trình sản xuất các tế bào máu cũng bị ảnh hưởng, từ đó gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Thông qua xét nghiệm tủy đồ, bác sĩ có thể tìm ra nguyên nhân của nhiều bệnh về huyết học

Hai phương pháp phổ biến thường được thực hiện trong xét nghiệm tủy gồm chọc hút tủy xương và sinh thiết tủy xương. Chọc hút tủy xương giúp lấy mẫu dịch tủy để quan sát hình thái và số lượng tế bào máu dưới kính hiển vi. Trong khi đó, sinh thiết tủy xương sẽ lấy một mảnh mô tủy nhỏ để đánh giá cấu trúc của tủy và mức độ tổn thương nếu có. Hai phương pháp này có thể được thực hiện riêng lẻ hoặc kết hợp với nhau để cung cấp thông tin chẩn đoán chính xác hơn.

Xét nghiệm tủy thường được chỉ định khi người bệnh có các dấu hiệu bất thường về máu hoặc nghi ngờ mắc các bệnh lý liên quan đến hệ tạo máu. Một số trường hợp phổ biến cần thực hiện xét nghiệm này gồm: thiếu máu không rõ nguyên nhân, giảm tiểu cầu, tăng hoặc giảm bạch cầu bất thường, nghi ngờ bệnh bạch cầu (ung thư máu), rối loạn sinh tủy, đa u tủy xương hoặc một số bệnh lý nhiễm trùng và di căn ung thư vào tủy xương.

Ngoài chức năng chẩn đoán, phương pháp này còn giúp bác sĩ kiểm tra đáp ứng điều trị và theo dõi diễn biến bệnh theo thời gian. Nhờ những thông tin chi tiết thu được từ mẫu tủy, bác sĩ có thể đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và kịp thời điều chỉnh khi cần thiết.

2. Các bước thực hiện xét nghiệm tủy gồm những gì?

Bác sĩ thường tiến hành xét nghiệm tủy trong khoảng 20 - 30 phút tại cơ sở y tế, thông qua các bước chính gồm:

Bước 1: Chọc hút dịch tủy xương

Trước khi thực hiện, người bệnh được hướng dẫn nằm nghiêng hoặc nằm sấp để xác định vị trí chọc hút phù hợp.

Vùng da tại vị trí chọc sẽ được sát khuẩn kỹ lưỡng, sau đó phủ khăn vô trùng, chỉ để lộ khu vực cần thao tác. Để giảm đau và tạo cảm giác dễ chịu hơn, bác sĩ sẽ gây tê tại khu vực cần lấy mẫu. 

Tiếp theo, bác sĩ dùng kim chuyên dụng chọc vuông góc qua da vào tủy xương, gắn xi lanh và hút khoảng 1 - 1,5 ml dịch tủy. Sau khi hoàn tất, kim được rút ra và vị trí chọc được băng lại bằng gạc vô trùng. Mẫu dịch tủy sẽ được cho vào ống chứa chất chống đông EDTA, lắc đều và chuyển đến phòng xét nghiệm. Sau khi hoàn tất xét nghiệm, người bệnh cần nghỉ ngơi và giữ vệ sinh vết chọc nhằm phòng tránh viêm nhiễm.

Bước 2: Thực hiện phân tích tế bào tủy xương

Mẫu dịch tủy xương được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa huyết học để phân tích. Tại đây, các kỹ thuật xét nghiệm được tiến hành nhằm đánh giá hình thái và đặc điểm của các dòng tế bào trong tủy.

Cụ thể, dịch tủy xương được dàn lên phiến kính, nhuộm bằng phương pháp Giemsa và quan sát trực tiếp dưới kính hiển vi với vật kính 100X. Bác sĩ hoặc kỹ thuật viên chuyên khoa sẽ đếm và phân loại thủ công các dòng tế bào, đánh giá hình thái từng loại tế bào máu trong tủy. Ngoài ra, xét nghiệm hồng cầu lưới cũng được thực hiện để đánh giá khả năng sinh hồng cầu của tủy xương.

Bước 3: Đánh giá kết quả

Dựa trên kết quả thu được, bác sĩ sẽ xem xét sự phân bố của các tế bào như bạch cầu, hồng cầu và tiểu cầu trong tủy. Kết quả xét nghiệm tủy là căn cứ quan trọng giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán, đồng thời quyết định hướng điều trị tiếp theo hoặc chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết nếu cần.

Khi nhận được kết quả, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán về tình trạng mắc phải và tư vấn cho người bệnh về việc nên làm tiếp theo

3. Những thắc mắc thường gặp xoay quanh xét nghiệm tủy

Xét nghiệm tủy bao lâu có kết quả?

Khoảng thời gian chờ kết quả xét nghiệm tủy không cố định, có thể từ vài ngày đến khoảng 7 ngày do phụ thuộc nhiều yếu tố. Do đó, để biết chính xác xét nghiệm tủy bao lâu có kết quả, người bệnh nên hỏi trực tiếp bác sĩ hoặc cơ sở y tế thực hiện.

Xét nghiệm tủy có đau không?

Bên cạnh thắc mắc xét nghiệm tủy bao lâu có kết quả, người bệnh còn quan tâm liệu quá trình thực hiện xét nghiệm này có đau không? Việc gây tê tại chỗ sẽ được áp dụng trong suốt quá trình lấy tủy để giúp bệnh nhân giảm thiểu cảm giác đau đớn.

Xét nghiệm tủy liệu có gây biến chứng không? 

Xét nghiệm tủy thường được đánh giá là an toàn, quy trình thực hiện không quá phức tạp và diễn ra nhanh chóng. Dù vậy, một số biến chứng nghiêm trọng hiếm khi xảy ra vẫn có thể gặp ở người sử dụng thuốc chống đông máu. Vì vậy, trước khi thực hiện thủ thuật, người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng để được đánh giá và xử trí phù hợp. Đồng thời, chọc tủy hay sinh thiết tủy là thủ thuật có xâm lấn nên có thể có một số rủi ro, điển hình như:

• Đau nhức tại vị trí chọc kim sau khi thực hiện thủ thuật;
• Xuất hiện bầm tím hoặc chảy máu nhẹ tại vị trí chọc hút;
• Sưng đỏ tại vùng da được chọc kim;
• Hình thành sẹo nhỏ tại vị trí can thiệp;
• Lấy mẫu tủy không đạt yêu cầu hoặc không đúng vị trí, có thể cần thực hiện lại thủ thuật để đảm bảo kết quả chính xác.

Người bệnh có thể cảm thấy đau nhức sau khi thực hiện thủ thuật

Hy vọng với những thông tin được chia sẻ trong bài viết đã giúp bạn nắm rõ về vai trò, chỉ định cũng như có lời giải đáp cho thắc mắc xét nghiệm tủy bao lâu có kết quả? Để đảm bảo kết quả chính xác và an toàn, người bệnh nên lựa chọn các cơ sở y tế uy tín, có đầy đủ trang thiết bị và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm. 

Nếu có thêm bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến ký hiệu xét nghiệm tủy hoặc có nhu cầu thực hiện xét nghiệm, người dân có thể liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.